Postanowienie III RN 177/01

Postanowienie z dnia 8 października 2002 r. III RN 177/01 Miastu na prawach powiatu przysługuje legitymacja do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji wojewody jako organu dru- giej instancji w sprawie, w której prezydent miasta wydał decyzję, działając jako organ pierwszej instancji właściwy ze względu na miejsce położenia nie- ruchomości i wykonując zarazem zadania starosty z zakresu administracji rzą- dowej (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Admini- stracyjnym, Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. w związku z art. 142 w związku z art. 4 pkt 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jed- nolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Andrzej Wasilewski (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2002 r. sprawy ze skargi Zarządu Miasta P. na decyzję Wojewody W. z dnia 4 stycznia 2001 r. [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na skutek rewizji nad- zwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego [...] od postanowienia Naczelne- go Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżone postanowienie. U z a s a d n i e n i e Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu postanowie- niem z dnia 20 lutego 2001 r. [...] odrzucił skargę Zarządu Miasta P. na decyzję Wo- jewody W. z dnia 4 stycznia 2001 r. w przedmiocie zwrotu nieruchomości. W uza- sadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jest nie- sporne, iż z art. 33 (jakkolwiek w uzasadnieniu powyższego wyroku błędnie wska- zano w tym kontekście na art. 32) ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Są- 2 dzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) jednoznacznie wynika, iż „do podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi do NSA nie należy organ administra- cji, któremu w sprawie, na którymkolwiek jej etapie, przysługuje kompetencja do jej decyzyjnego rozstrzygnięcia. Tym samym organowi I instancji nie przysługuje skarga na decyzję organu II instancji, który - działając jako organ odwoławczy - uchylił decy- zję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania”. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego pismem z dnia 14 sierpnia 2001 r. [...] wniósł rewizję nadzwyczajną od powyższego postanowienia Naczelnego Sądu Ad- ministracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2001 r. [...], zarzucając temu postanowieniu rażące naruszenie: Po pierwsze - art. 33 ust. 1 ustawy o NSA oraz art. 28 KPA: „w związku z brakiem ustalenia, że w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej obecnie własność określonej gminy ta gmina, działając poprzez swój zarząd, ma status strony, a w szczególności jest legitymowana do wniesienia skargi do NSA od niekorzystnej dla tej gminy decyzji or- ganu II instancji”. Po drugie - art. 7, art. 8 i art. 11 KPA oraz art. 328 § 2 KPC w związku z art. 59 ustawy o NSA: „wobec przejścia do porządku nad faktem, że Pre- zydent Miasta P., wydając w niniejszej sprawie decyzję jako organ I instancji, nie działał jako podmiot reprezentujący Miasto P., lecz jako podmiot realizujący kompe- tencje starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, z mocy art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) w związku z art. 4 pkt 9 b1 tej ostatniej ustawy”. Po trzecie - art. 27 ust. 2 ustawy o NSA: „wobec odrzucenia skargi Miasta P. - jako osoby prawa cywil- nego - na w.w. decyzję Wojewody W. mimo braku zaistnienia okoliczności, które uzasadniałyby wydanie tego typu rozstrzygnięcia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wedle art. 33 ust. 1 ustawy o NSA, postępowanie sądowoadministracyjne wszczyna się na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony organ, przy czym le- gitymację prawną do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego po- siada przede wszystkim „każdy, kto ma interes prawny” (art. 33 ust. 2 ustawy o NSA), tzn. każdy kto ze względu na przysługujące mu wolności lub prawa, gwarantowane Konstytucją lub ustawą (art. 31 w związku z art. 87 oraz art. 7 Konstytucji RP), wnosi o dokonanie przez Sąd kontroli legalności podejmowanych wobec niego działań or- 3 ganów administracji publicznej (art. 33 ust. 1 w związku z art. 21 oraz art. 16 i art. 20 ust. 2 ustawy o NSA). W konsekwencji, legitymacja prawna do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje również jednostce samorządu te- rytorialnego, jako osobie prawnej, w zakresie w jakim przysługuje jej prawo własności lub inne prawa majątkowe (art. 165 ust. 1 w związku z art. 64 Konstytucji RP). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody W. z dnia 4 stycznia 2001 r.[...] w przed- miocie zwrotu nieruchomości, stanowiącej własność gminy miejskiej na prawach po- wiatu - Miasta P. (art. 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiato- wym - jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm. oraz część XV - Wo- jewództwo W. załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów - Dz.U. Nr 103, poz. 652), wniósł Zarząd Miasta P., działający w imieniu Miasta P. jako jednostki samorządu terytorialnego, która posiada osobowość prawną (art. 48 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym); oznacza to, że skarga ta wniesiona została w imieniu właściciela nieruchomości, czyli podmiotu uprawnionego do wystąpienia do Naczelnego Sądu Administracyjnego z żądaniem dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nie jest natomiast trafna argumentacja prawna, jaką posłużył się w rozpozna- wanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w celu uzasadnienia odrzucenia skargi Zarządu Miasta P. na decyzję organu drugiej instancji - Wojewody W. Należy bowiem mieć na uwadze to, że stosownie do dyspozycji art. 142 w związku z art. 4 pkt 9b1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (jednolity tekst: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), w rozpoznawanej sprawie w pierwszej instancji decyzję z dnia 15 listopada 2000 r. (uchyloną następnie zaskarżoną decyzją Wojewody W.) wydał nie organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego - Zarząd Miasta P., lecz Prezydent Miasta P., który w tym zakresie działał w granicach kompetencji przyznanych mu wprost przez ustawę i wykonywał zadania z zakresu administracji rządowej. Dlatego słuszne okazały się nie tylko zarzuty podniesione w rewizji nadzwyczajnej, lecz także wyrażony w jej uzasadnieniu pogląd prawny, wedle którego w świetle obowiązującego porządku prawnego brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych dla przyjęcia, że miastu na prawach powiatu nie przysługuje legitymacja prawna do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 33 ust. 1 ustawy o NSA) od decyzji wojewody jako organu drugiej instancji w sprawie, w której prezydent tego miasta, działając jako organ pierwszej instancji 4 właściwy ze względu na miejsce położenia nieruchomości i wykonując zarazem za- dania starosty z zakresu administracji rządowej (art. 142 w związku z art. 4 pkt 9b1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), wydał decyzję w tej samej sprawie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 236 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) oraz art. 39313 § 1 KPC w związku z art.10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospo- litej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępo- wania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz.189 ze zm.) orzekł jak w sentencji. ========================================