Wyrok z dnia 9 lipca 2002 r. III RN 130/01 Wymagania dotyczące szczególnej staranności w ochronie powierzone- go mienia określa się z uwzględnieniem rodzaju czynności wykonywanych przez funkcjonariusza policji (art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowej, Dz.U. Nr 40, poz. 247 ze zm.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2002 r. sprawy ze skargi Stani- sława B. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji w przedmiocie odpowiedzial- ności za szkody wyrządzone w mieniu Policji, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pre- zesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu Administra- cyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Naczelnemu Sądowi Admi- nistracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi Stanisława B. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia 28 marca 2000 r. wniósł rewi- zję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2001 r. [...]. Zarzucił mu rażące naruszenie art. 5 ust. 2 dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowej (Dz.U. Nr 40, po. 247 ze zm.) oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, a także art. 27 ust. 1 w związku z art. 22 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Zdaniem Prezesa NSA Sąd rażąco błędnie przyjął, iż skarżący nie dołożył szczególnej staranności w 2 ochronie powierzonego mu mienia (radiotelefonu), utraconego w czasie pościgu za włamywaczem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 5 ust. 2 nieobowiązu- jącego już, ale mającego zastosowanie w sprawie dekretu z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowej (Dz.U. Nr 40, poz. 247 ze zm.) żołnierz, któremu mienie zostało powierzo- ne, odpowiada za szkodę w tym mieniu, jeżeli nie udowodni, że wynikła ona wskutek okoliczności, którym nie mógł zapobiec mimo dołożenia szczególnej staranności, jakiej wymaga zajmowane przez niego stanowisko służbowe albo rodzaj wykonywa- nej czynności. Niesporne jest, iż skarżący utracił powierzony mu radiotelefon stanowiący wła- sność państwową. Jako do funkcjonariusza Policji przepis ten miał do niego zasto- sowanie. W sprawie ustalono, iż dnia 16 stycznia 1999 r., około godziny 6 rano skar- żący uczestniczył - wraz z innym funkcjonariuszem prowadzącym psa tropiącego - w pościgu za włamywaczem. Pościg odbywał się w ciemnościach, w przeważającej mierze po terenie krzaczastym lub zalesionym. Zakończył się on niepowodzeniem, a po powrocie do miejsca włamania skarżący stwierdził brak radiotelefonu i nie odzy- skał go mimo późniejszych poszukiwań na trasie pościgu. Naczelny Sąd Administra- cyjny stwierdził, iż z faktu, że skarżący nie był w stanie dokładnie podać, gdzie utracił radiotelefon wynika, że nie dołożył należytej staranności w pieczy nad nim. Pogląd ten nie może być zaakceptowany. Zadaniem skarżącego była ochrona zdrowia i ży- cia funkcjonariusza prowadzącego pościg (oraz własnego) i schwytanie włamywa- cza, a nie sprawdzanie, czy ma nadal radiotelefon. Nie można mu czynić zarzutu, iż nie wiedział, kiedy został on utracony. Skarżący był zobowiązany na podstawie art. 5 ust. 2 powołanego dekretu do dołożenia szczególnej staranności w ochronie powie- rzonego mienia, ale zgodnie z tym przepisem miarę tej staranności określa między innymi rodzaj wykonywanej czynności. Czynności wykonywane przez skarżącego polegały na uczestnictwie w prowadzonej w trudnych warunkach akcji pościgowej. W tych warunkach wymagania dotyczące szczególnej staranności w ochronie powie- rzonego mienia są znacznie niższe niż w odniesieniu, na przykład, do magazyniera. 3 Z tych względów na podstawie art. 39313 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego... (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. ========================================
Orzecznictwo
Wyrok III RN 130/01
Sędziowie: Andrzej Wróbel, Katarzyna Gonera, Kazimierz Jaśkowski
Powołane przepisy
- Dekret z dnia 5 października 1955 r. o odpowiedzialności materialnej żołnierzy za szkody wyrządzone jednostce wojskowejart. 5 ust. 2
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnegoart. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80
- Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnymart. 22, art. 27 ust. 1
- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnegoart. 393(13)
- Ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustawart. 10