Przejdź do treści

Orzecznictwo

Uchwała II UZP 25/94

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
Sygnatura
II UZP 25/94
Rodzaj
Uchwała

Sędzia: Stefania Szymańska

Powołane przepisy

  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnegoart. 391, art. 476 § 1, art. 476 § 2, art. 476 § 2 pkt 1, art. 476 § 2 pkt 4
  • Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 kwietnia 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.art. 11 ust. 1 pkt 3, art. 23 ust. 1 pkt 1, art. 26 pkt 1
  • Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 października 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe.art. 60, art. 90, art. 102, art. 150
  • Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.art. 14, art. 14 ust. 2
  • Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. - Kodeks handlowyart. 298
  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracyart. 3, art. 4, art. 23, art. 24

Treść orzeczenia

Uchwała z dnia 28 września 1994 r.

II UZP 25/94

Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Józef

Iwulski, Adam Józefowicz,

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Stefana Trautsolta, w sprawie z wniosku

Tadeusza P. - syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "V."

spółka z o.o. w C. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o ustalenie

nieistnienia obowiązku ubezpieczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 28

września 1994 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Apelacyjny w Lublinie

postanowieniem z dnia 17 czerwca 1994 r., [...] do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.

I. Czy sprawa o ustalenie obowiązku zapłaty - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych -

składki na ubezpieczenie społeczne jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych w

rozumieniu art. 476 § 2 k.p.c. i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i

finansowaniu ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 25, poz. 137 z 1989 r.),

w przypadku pozytywnej odpowiedzi

II. czy droga sądowa w tego rodzaju sprawach jest dopuszczalna bez uprzedniego

wyczerpania dochodzenia tego roszczenia na drodze egzekucji administracyjnej,

III. czy syndyk masy upadłości odpowiada całym swym majątkiem za zobowiązania

w stosunku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek ubezpieczeniowych

należnych od pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwie, co do którego ogłoszono

upadłość ?

p o d j ą ł następującą uchwałę:

1) Sprawa, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego,

dotyczącej wymierzenia i pobrania składek na ubezpieczenie społeczne jest sprawą z

zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 476 § 2 pkt 1 k.p.c. w związku z art.

11 ust.1 pkt 3 i art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i

finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 25, poz.

137);

2) syndyk masy upadłościowej nie odpowiada całym swym majątkiem za

zobowiązania w stosunku do organu rentowego z tytułu składek na ubezpieczenie

społeczne pracowników zatrudnianych nadal w przedsiębiorstwie po ogłoszeniu jego

upadłości;

3/ odmówił udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w pkt II.

U z a s a d n i e n i e

Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w C. decyzją z dnia 28 września 1993 r.

obciążył Tadeusza P., syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego

"V." spółka z o.o. w C., należnością z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne

pracowników za miesiące wrzesień i październik 1992 r. wraz z odsetkami.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podniósł, że po ogłoszeniu upadłości

Przedsiębiorstwa w dniu 10 sierpnia 1992 r. syndyk masy upadłości w dalszym ciągu

zatrudniał pracowników, nie opłacając należnych składek na ubezpieczenie społeczne.

Dlatego na mocy art. 90 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24

października 1934 r. Prawo upadłościowe (jednolity tekst: Dz. U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512

ze zm.) i art. 14 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (jednolity

tekst: Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486) obciążył syndyka zapłatą tej należności.

Od decyzji tej syndyk złożył odwołanie, zarzucając naruszenie prawa materialnego

przez uznanie, iż syndyk, a nie upadłe Przedsiębiorstwo, zobowiązany jest do uiszczenia

składek. Zdaniem syndyka, nie odpowiada on swym majątkiem za zobowiązania upadłego

przedsiębiorstwa.

Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyrokiem z dnia

22 lutego 1994 r. oddalił odwołanie.

Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, skoro - zgodnie z art. 90 Prawa upadłościowego -

syndyk obejmuje z samego prawa majątek upadłego i zarządza nim, to jako płatnik nie

będący pracownikiem w rozumieniu kodeksu pracy odpowiada swym majątkiem w myśl art.

14 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.

Rewizję od powyższego wyroku złożył Tadeusz P., syndyk masy upadłości,

zarzucając między innymi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię.

Rewidujący podniósł, iż w myśl art. 90 Prawa upadłościowego przejęcie majątku

upadłego przez syndyka nie jest równoznaczne z odpowiedzialnością syndyka z jego

majątku, lecz z majątku upadłego. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji organu

rentowego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, przy rozpoznaniu sprawy powstały zagadnienia prawne

budzące poważne wątpliwości, wymagające rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, o treści

przytoczonej w sentencji uchwały.

Odnośnie zagadnienia przedstawionego w pkt I, to zdaniem Sądu Apelacyjnego, przez

sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych należy rozumieć sprawę dotyczącą przedmiotu

określonego w art. 476 § 1 k.p.c. (powinno być § 2), który to przepis w sposób taksatywny i

jednoznaczny określa sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. W kategorii tych spraw nie

mieści się jednak roszczenie ZUS o należne składki stanowiące dochód Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych w rozumieniu art. 26 pkt 1 ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o

organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 25,

poz. 137). Roszczenie o składki nie jest także innym świadczeniem w rozumieniu art. 476 § 2

pkt 4 k.p.c. i art. 23 ust. 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy. Składka na ubezpieczenie

społeczne jest świadczeniem na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Opłacana jest ona

przez zakład pracy, co wynika z art. 33 ust. 1 ww ustawy z dnia 25 listopada 1986 r.

Postawienie zakładu pracy w stan upadłości nie zmienia jego sytuacji w stosunku do ZUS tak

długo dopóki zatrudnia pracowników, co rodzi obowiązek uiszczenia należnych składek. Nie

można przeto uznać, że składka na ubezpieczenie społeczne jest świadczeniem ze strony

ZUS. Wprawdzie, zarówno w art. 476 § 2 pkt 4 k.p.c.,jak i w art. 23 ust. 1 pkt 3 ww ustawy z

dnia 25 listopada 1986 r. przyjęto, iż sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych są inne

świadczenia w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, to

jednak trudno uznać aby roszczenie o składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych należało

do spraw z zakresu ubezpieczeń. Jakkolwiek w świetle art. 1, art. 25 i art. 33 ust. 1 ustawy z

dnia 25 listopada 1986 r. można uznać, że ubezpieczenie społeczne charakteryzuje się

wzajemnością świadczeń, to jednak roszczenia o składki na ubezpieczenie społeczne nie

można uznać za sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych w świetle art. 476 § 2 k.p.c.

Wątpliwość ta wymaga zatem stanowczego rozstrzygnięcia.

Jeżeli chodzi o zagadnienie wymienione w pkt II, to Sąd Apelacyjny podkreślił, iż

nieopłacone w terminie składki na ubezpieczenie społeczne podlegają w myśl art. 35 ust. 1

ww ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji, przy czym w uchwale z dnia 15 września 1993 r., II UZP

15/93 (OSNCP 1994 z. 3 poz. 48) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, iż dopiero bezskuteczność

egzekucji administracyjnej w stosunku do zobowiązanego otwiera drogę postępowania

sądowego. W niniejszym przypadku organ rentowy nie wdrażając postępowania

egzekucyjnego w trybie administracyjnym wydał decyzję zobowiązującą syndyka masy

upadłości do zapłaty należnych składek. Zachodzi zatem uzasadniona wątpliwość, czy Zakład

Ubezpieczeń Społecznych był władny wydać taką decyzję, skoro nie wykorzystał uprzednio

postępowania egzekucyjnego w administracji. Wątpliwości tej nie wyjaśniają przepisy

powołanej wyżej ustawy z dnia 25 listopada 1986 r.; dlatego i to zagadnienie wymaga

stanowczego rozstrzygnięcia.

Odnośnie zagadnienia wymienionego w pkt III Sąd Apelacyjny wywiódł, iż Zakład

Ubezpieczeń Społecznych wydając zaskarżoną decyzję oparł ją na art. 90 Prawa

upadłościowego oraz art. 14 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach

podatkowych, wychodząc z założenia, że syndyk masy upadłości nie będąc pracownikiem

upadłego przedsiębiorstwa odpowiada za zobowiązania zrównane z podatkami - w myśl

rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1989 r. w sprawie rozciągnięcia przepisów

ustawy o zobowiązaniach podatkowych na inne należności (Dz. U. Nr 6, poz. 40) - całym

swym majątkiem.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wprawdzie syndyk istotnie nie jest pracownikiem

upadłego przedsiębiorstwa, to jednak w myśl art. 90 Prawa upadłościowego, obejmuje z

samego prawa majątek upadłego i zarządza tym majątkiem przeprowadzając jego likwidację;

nie oznacza to jednak, że majątek upadłego staje się majątkiem syndyka - prywatną jego

własnością. Syndyk masy upadłości staje się swego rodzaju "kierownikiem zakładu pracy" i

może jedynie ponosić odpowiedzialność w ramach art. 102 Prawa upadłościowego.

Utożsamianie syndyka z płatnikiem w rozumieniu art. 14 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o

zobowiązaniach podatkowych jest nieuzasadnione, bowiem przepis ten w takim rozumieniu

obowiązywałby wszystkich kierowników zakładów pracy, a więc i tych, co do których nie

ogłoszono upadłości.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie można interpretować zwężająco art. 60 Prawa

upadłościowego uznając, że postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy

upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciw niemu,

tzn. przeciwko syndykowi osobiście. Interpretacja taka bowiem prowadziłaby do osobistej

odpowiedzialności syndyka za wszelkie zobowiązania upadłego. Nieprecyzyjność tych

przepisów stwarza trudności interpretacyjne wymagające ostatecznego rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Z przytoczonych wyżej argumentów Sądu Apelacyjnego wynika, że Sąd ma

wątpliwości co do zakwalifikowania roszczenia ZUS o należne składki na ubezpieczenie

społeczne jako sprawy z ubezpieczenia społecznego w rozumieniu art. 476 § 2 k.p.c.,

ponieważ roszczenie takie nie jest wymienione expressis verbis w tym przepisie, nie jest

świadczeniem ze strony ZUS oraz nie jest "innym świadczeniem należącym do właściwości

ZUS".

Wprawdzie Sąd Apelacyjny podkreśla, iż ubezpieczenie społeczne charakteryzuje się

wzajemnością świadczeń, ale nie dopatruje się w tym argumentu, który może przemawiać za

oceną roszczenia o składki na ubezpieczenie społeczne jako sprawy z ubezpieczenia

społecznego.

Przystępując do rozważania tego zagadnienia należy przede wszystkim podkreślić, że

w świetle art. 476 § 2 k.p.c. dla zakwalifikowania sprawy jako sprawy z zakresu ubezpieczeń

społecznych muszą być spełnione dwie przesłanki: mianowicie, w grę wchodzi sprawa, w

której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego oraz musi ona dotyczyć przedmiotu

określonego w pkt 1 - 5 tego przepisu.

Zgodnie z art. 476 § 2 pkt 1 k.p.c. za sprawę z zakresu ubezpieczeń społecznych

rozumie się sprawę, w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego dotyczącej

ubezpieczeń społecznych. Określenie "ubezpieczeń społecznych" zawarte w tym przepisie

jest określeniem ogólnym. Dlatego - dla wyjaśnienia zakresu tego określenia - wskazane jest

sięgnięcie do przepisów ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu

ubezpieczeń społecznych. W szczególności chodzi o to, czy roszczenie ZUS o zapłatę

składek na ubezpieczenie społeczne mieści się w tym pojęciu.

W myśl art. 11 ust. 1 pkt 3 ww ustawy do zakresu działania ZUS należy wymierzanie

i pobieranie składek na ubezpieczenie społeczne. Pojęcie "wymierzanie i pobieranie składek"

mieści w sobie implicite żądanie wpłacenia konkretnej kwoty z tytułu należnych składek na

ubezpieczenie społeczne. Żądanie takie musi być skonkretyzowane w decyzji organu

rentowego, skierowanej - gdy chodzi o składki na ubezpieczenie społeczne pracowników - do

zakładów pracy (art. 33 ust. 1 ww ustawy). Jeżeli zakład pracy nie zgadza się z taką decyzją,

to ma prawo odwołać się od niej do właściwego sądu (sądu pracy i ubezpieczeń

społecznych). Taka sprawa jest zatem sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych w

rozumieniu art. 476 § 2 pkt 1 k.p.c. Stanowisko takie potwierdza art. 23 ust. 1 pkt 1 ww

ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. stanowiący, iż od decyzji Oddziału ZUS w sprawach z

zakresu ubezpieczenia społecznego przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i

wg zasad określonych w k.p.c., z uwzględnieniem przepisów ustawy. W myśl ust. 4 tego

przepisu odwołanie do sądu od decyzji nie przysługuje w sprawach, w których decyzja zależy

od swobodnego uznania. Przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Dlatego, po

rozważeniu zagadnienia wymienionego w pkt I, należało podjąć uchwałę tej treści, iż sprawa,

w której wniesiono odwołanie od decyzji organu rentowego, dotyczącej wymierzenia i

pobrania składek na ubezpieczenie społeczne jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych

w rozumieniu art. 476 § 2 pkt 1 k.p.c. w związku z art. 11 ust. 1 pkt 3 i art. 23 ust. 1 pkt 1

ustawy z 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych.

Podjęcie takiej uchwały skutkuje odmowę udzielenia odpowiedzi na zagadnienie

przedstawione w pkt II. Jest bowiem oczywiste, że skierowanie przez organ rentowy sprawy

o zapłatę należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne do egzekucji w trybie

przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może mieć miejsce tylko wówczas,

gdy decyzja wymierzająca składki na ubezpieczenie społeczne i nakazująca ich uiszczenie w

określonym terminie nie została zaskarżona do sądu. Jeżeli podmiot wezwany do uiszczenia

składek kwestionuje decyzję bądź co do zasady, bądź co do wysokości kwoty określonej w

decyzji, to organ rentowy nie może wszcząć postępowania egzekucyjnego przed

rozpoznaniem sprawy przez sąd i wydaniem orzeczenia, które dawałoby podstawę do

wszczęcia tego postępowania. Powołana w uzasadnieniu zagadnienia prawnego uchwała

składu siedmiu sędziów SN z 15 września 1993 r., II UZP 15/93 (OSNCP 1994 z. 3 poz. 48)

dotyczy innego zagadnienia, niż rozważane w niniejszej sprawie. W uchwale tej przedmio-

tem rozważania było zagadnienie, czy na podstawie art. 298 k.h. dopuszczalna jest droga

sądowa do dochodzenia od członków zarządu spółki z o.o. należności z tytułu składek na

ubezpieczenie społeczne, które to zagadnienie nie ma żadnego związku z rozpatrywaną

sprawą.

2. Przechodząc do rozważania zagadnienia prawnego przedstawionego w pkt III, Sąd

Najwyższy podziela stanowisko Sądu Apelacyjnego, iż art. 90 Prawa upadłościowego nie

daje podstawy do wniosku, jakoby z chwilą objęcia przez syndyka majątku upadłego,

majątek ten stawał się jego własnością. W myśl bowiem art. 20 § 1 tego Prawa, majątek ten

stanowi masę upadłości. Jeżeli zaś chodzi o status prawny syndyka, to w doktrynie i

piśmiennictwie reprezentowane są: teoria zastępcza oraz teoria publicystyczna, nawiązująca

do tego, że syndyk jest organem publicznym (Kazimierz Piasecki, Prawo upadłościowe i

prawo o postępowaniu układowym, Komentarz, Agencja Marketingowa Branta). Według

Maurycego Allerhanda (Prawo upadłościowe Komentarz, Wydawnictwo Park, Bielsko-Biała

1991), syndyk jest tylko pomocnikiem sądu, który sam nie może się zająć zarządem i

spieniężeniem majątku upadłego. Jako taki spełnia obowiązki publiczno-prawne. Syndyk jest

jednak nie tylko organem przez sąd ustanowionym, lecz także zastępcą wszystkich osób zain-

teresowanych, w szczególności upadłego, któremu odjęty jest zarząd i prawo rozporządzania

majątkiem, ponadto ma on bronić interesów ogółu wierzycieli wobec interesów

poszczególnych wierzycieli, albo upadłego, jak i wierzycieli. Według tego więc o jaką

czynność chodzi, syndyk powinien być uważany za działającego w imieniu upadłego lub

wierzycieli, albo tak upadłego, jak i wierzycieli, co jest o tyle doniosłe, że akty zdziałane

przez syndyka są dla upadłego wiążące po ustaniu upadłości, zatem upadły na podstawie tych

aktów nabywa prawa i ma też spełnić obowiązki.

Status prawny syndyka masy upadłości był już rozważany przez Sąd Najwyższy w

aspekcie stosowania do syndyka przepisów art. 23 i 24 kodeksu pracy. W uchwale składu

siedmiu sędziów z dnia 24 marca 1994 r., I PZP 5/94 (OSNPiUS 1994 Nr 1, poz. 7) Sąd

Najwyższy stwierdził, iż przepisy art. 23 i 24 k.p. stosuje się do syndyka masy upadłości

odpowiednio. Na szczególną uwagę zasługuje podkreślenie w uzasadnieniu uchwały, iż

przedsiębiorstwo jako zakład pracy w rozumieniu art. 3 k.p. wchodzi w skład masy

upadłości.

Sąd Najwyższy ponadto podkreślił, że syndyk obejmuje z mocy samego prawa (art.

90 Prawa upadłościowego) majątek upadłego, zarządza tym majątkiem i przeprowadza jego

likwidację. Czynności tych dokonuje on w miejsce dotychczasowego właściciela, a także

kierownictwa zakładu pracy wobec pracownika. Przy ocenie stosowania art. 23 i 24 k.p.

przez syndyka nie można jednak pominąć różnicy między stanowiskiem syndyka masy

upadłości, który kieruje upadłym przedsiębiorstwem i kierownikiem zakładu pracy w

rozumieniu art. 4 k.p., chociaż niewątpliwie wiele przymiotów kierownika zakładu pracy

posiada również syndyk.

Powyższe argumenty mają istotne znaczenie dla oceny, czy w stosunku do syndyka

ma zastosowanie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach

podatkowych, a więc czy można go uznać za płatnika nie będącego pracownikiem w

rozumieniu k.p., odpowiadającego całym swym majątkiem za nieopłacone w terminie składki

na ubezpieczenie społeczne.

Przepis art. 3 ust. 3 ww ustawy stanowi, iż podatnikiem jest jednostka gospodarki

uspołecznionej, osoba fizyczna oraz nie będąca jednostką gospodarki uspołecznionej osoba

prawna i inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, obowiązana do

uiszczenia podatku z tytułu ciążącego na niej obowiązku podatkowego. Należy zaznaczyć, że

zgodnie z art. 5 obowiązującej od 5 lipca 1993 r. ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku

od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) obecnie

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz

osoby fizyczne wyszczególnione w tym przepisie.

Z powyższego wynika więc wniosek, że syndyk masy upadłości nie jest podatnikiem

w rozumieniu przepisów podatkowych,gdyż nie jest on zakładem pracy (pracodawcą),

ponieważ przedsiębiorstwo - jak to podkreślił Sąd Najwyższy w powołanej wyżej uchwale -

wchodzi w skład masy upadłości. Dlatego roszczenia z tytułu nieopłaconych składek na

ubezpieczenie społeczne mogą być kierowane do masy upadłości, a nie osobiście do syndyka

tej masy, z żądaniem uiszczenia zaległych składek z jego osobistego majątku.

Wyżej wymieniona ustawa z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych

w art. 3 rozróżnia podatnika, płatnika i inkasenta. Płatnikiem w myśl ust. 4 tego przepisu jest

osoba obowiązana do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go na właściwy

rachunek. Zgodnie zaś z art. 16 tejże ustawy, jednostki gospodarki uspołecznionej oraz osoby

prawne nie będące takimi jednostkami, jeżeli są płatnikami lub inkasentami podatków

przypadających od osób fizycznych i osób prawnych nie będących jednostką gospodarki

uspołecznionej, są obowiązane wyznaczyć osoby, do których obowiązków należy obliczanie,

pobieranie tych podatków oraz terminowe wpłacanie pobranych kwot na właściwy rachunek i

zgłosić właściwemu organowi podatkowemu imiona, nazwiska i adresy tych osób.

Treść przepisów art. 3 ust. 4 i art. 16 ww ustawy o zobowiązaniach podatkowych

prowadzi do wniosku, że syndyk masy upadłości nie jest płatnikiem w rozumieniu przepisów

o zobowiązaniach podatkowych i dlatego nie ma do niego zastosowania art. 14 ust. 2 tejże

ustawy. Dlatego na zagadnienie wymienione w pkt III należało odpowiedzieć, iż syndyk

masy upadłości nie odpowiada całym swym majątkiem za zobowiązania w stosunku do

organu rentowego z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne pracowników, zatrudnianych

nadal w przedsiębiorstwie po ogłoszeniu jego upadłości.

Wątpliwości Sądu Apelacyjnego co do słuszności stanowiska organu rentowego i

Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie, okazały się zatem uzasadnione.

Powyższe nie oznacza, że organ rentowy nie ma możliwości zaspokojenia roszczenia

z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Zgodnie bowiem z art. 150

Prawa upadłościowego wierzytelność z tego tytułu podlega zgłoszeniu sędziemu

komisarzowi i umieszczeniu w liście wierzytelności, jako wierzytelność uprzywilejowana

(art. 204 § 1). co też zostało dokonane przez syndyka w niniejszej sprawie.

========================================

Powołane sygnatury

I PZP 5/94, II UZP 15/93