Wyrok II UKN 378/00

Wyrok z dnia 29 maja 2001 r. II UKN 378/00 Pobieranie emerytury nie pozbawia pracownika możliwości ubiegania się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, zwłaszcza z tytułu choroby zawodowej. Przewodniczący SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Jerzy Kuźniar (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2001 r. sprawy z wniosku Ur- szuli K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w S. o rentę w związku z chorobą zawodową, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 stycznia 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 30 lipca 1999 r. [...] Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Słupsku zmienił decyzję organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w S. z dnia 18 czerwca 1998 r. i przyznał wnioskodawczyni Urszuli K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z cho- robą zawodową na okres trzech lat poczynając od dnia 1 maja 1998 r. Sąd ustalił na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym z opinii biegłych lekarzy specjalistów: laryngologa, neurologa i chirurga, że wnioskodawczyni cierpi na przewlekły, przerostowy nieżyt gardła i krtani z niedowładem strun głosowych obu- stronnie, na tle zawodowym, co czyni ją częściowo niezdolną do pracy na okres trzech lat. Organ rentowy kwestionowała w toku postępowania przed Sądem przedsta- wioną opinię biegłych, wskazując, że stwierdzone schorzenie laryngologiczne stano- wi przeciwwskazanie do pracy nauczycielskiej i uzasadnia ustalenie procentowego uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą zawodową. Brak natomiast podstaw do orzekania o niezdolności do pracy w zawodzie nauczyciela ponieważ od dnia 1 2 stycznia 1998 r. wnioskodawczyni jest na emeryturze i pracy takiej już nie wykonuje. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd powołał art. 18 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo- wych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz.144 ze zm.). Stanowisko to podzielił Sąd Apelacyjny w Gdańsku i oddalił apelację organu rentowego, wyrażając pogląd, że fakt pobierania przez nauczyciela emerytury nie pozbawia go możliwości ubiegania się o rentę z tytułu choroby zawodowej, świad- czenie to bowiem uzależnione jest od stanu zdrowia (wyrok z dnia 27 stycznia 2000 r. [...]). Powyższy wyrok zaskarżył kasacją organ rentowy i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 286 KPC - przez pominięcie dowodu z dodat- kowej opinii biegłych, a także naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykład- nię art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pra- cowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), wniosła o jego uchylenie i prze- kazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. W ocenie skar- żącego w świetle obecnie obowiązujących przepisów nie orzeka się o istnieniu scho- rzenia, ale o niezdolności do pracy. Skoro wnioskodawczyni przebywa na emeryturze (dopracowała do niej mimo schorzenia), nie ma podstaw do orzekania o niezdolności do pracy, już i tak nie wykonywanej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie zasługuje na uwzględnienie, a przytoczone jako jej podstawa przepisy prawa nie zostały w toku postępowania naruszone. Na wstępie należy zau- ważyć, że w istocie kasacja nie tyle kwestionuje fakt, iż wnioskodawczyni z uwagi na schorzenie zawodowe nie jest zdolna do pracy w zawodzie nauczyciela, ile twierdzi, że w przypadku pracownika przebywającego na emeryturze nie ma podstaw do orzekania niezdolności do pracy, tej bowiem emerytowany pracownik w zasadzie nie wykonuje. Poglądu tego nie można podzielić, mimo iż organ rentowy trafnie podnosi, że w obecnym stanie prawnym przesłanką przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, nie jest stan zdrowia jako taki, ale jego wpływ na zdolność pracownika do pracy. Z konstatacji tej nie można jednak wyprowadzać wniosku, iż brak podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie zdolności pracownika do pracy po jego przej- ściu na emeryturę. Fakt pobierania emerytury, także przyznanej na ogólnych zasa- 3 dach (po wykazaniu odpowiedniego okresu zatrudnienia oraz wieku) nie pozbawia pracownika możliwości ubiegania się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, tym bar- dziej gdy tytułem takiej renty jest niezdolność do pracy na skutek choroby zawodo- wej. Świadczenie to bowiem (renta z tytułu niezdolności do pracy), przysługuje nie- zależnie od prawa do innych świadczeń. Przy tych rozważaniach nie można uznać trafności zarzutu kasacji naruszenia przez Sąd art. 286 KPC. Przepis ten upoważnia sąd do zażądania ustnego wyjaśnie- nia opinii złożonej przez biegłych na piśmie, a także do zażądania opinii dodatkowej od tych samych lub innych biegłych. Upoważnienie to jest uzależnione od potrzeby procesowej, w sytuacji więc gdy opinia biegłych odpowiada oczekiwaniom sądu wy- rażonym w postanowieniu o dopuszczeniu takiego dowodu, brak podstaw do jego uzupełniania lub powtarzania. Gdy więc nie ma podstaw by kwestionować ocenę biegłych co do częściowej i czasowej niezdolności wnioskodawczyni do pracy z tytułu choroby zawodowej, nie można również podzielić zarzutu naruszenia prawa materialnego - art. 23 ust. 3 ustawy o z.e.p. przez jego nieprawidłową wykładnię. Do ustalonego stanu faktyczne- go przepis ten, prawidłowo przez Sąd rozumiany, został trafnie zastosowany. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji po myśli art. 393 12 KPC. ========================================