Postanowienie II UK 393/02

Postanowienie z dnia 24 marca 2003 r. II UK 393/02 Decyzja organu rentowego nie ma powagi rzeczy osądzonej (art. 366 k.p.c.) i dlatego wskazanie problemu jej dotyczącego jako zagadnienia prawne- go nie uzasadnia rozpoznania kasacji (art. 393 § 1 pkt 1 k.p.c.). Sędzia SN Jerzy Kuźniar. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2003 r sprawy z wniosku Andrzeja S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w R. o przywrócenie renty wypadkowej, na skutek kasacji wniosko- dawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 30 lipca 2002 r. [...] o d m ó w i ł przyjęcia kasacji do rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 23 lutego 2001 r. Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił odwołanie Andrzeja S. od decyzji Zakładu Ubezpie- czeń Społecznych-Oddziału w R. z dnia 20 listopada 1998 r. odmawiającej przyzna- nia prawa do renty w związku z wypadkiem przy pracy jakiemu wnioskodawca uległ w dniu 24 października 1997 r., uznając że w rozpatrywanym stanie faktycznym brak jest podstaw do uznania, że wnioskodawca stał się osobą niezdolną do pracy na skutek tego wypadku. Na skutek apelacji wnioskodawcy, wyrokiem z dnia 30 lipca 2002 r. Sąd Ape- lacyjny w Poznaniu oddalił ją, uznając iż zdarzenie jakiemu uległ odwołujący się nie wyczerpuje znamion wypadku przy pracy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodo- wych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm. ), bowiem nie wskazy- wało żadnej przyczyny zewnętrznej, która mogłaby spowodować pogorszenie samo- istnego schorzenia jakim były zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. 2 W kasacji od powyższego wyroku wnioskodawca podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 224 § 1 w związku z art. 316 § 1 oraz art. 233 k.p.c., a także naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 45 Konstytucji RP w związku z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego kasacja powinna zostać rozpoznana z uwagi na konieczność wyjaśnienia zagadnienia prawnego - czy mimo wydania prawomocnej decyzji przez ZUS stwierdzającej zaistnienie wypadku przy pracy, możliwe jest wzru- szenie tych ustaleń, czy jedynie badanie stanu zdrowia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 393 3 § 1 k.p.c. kasacja powinna zawierać, poza oznaczeniem orzeczenia, od którego jest wniesiona, także przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, a nadto wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchy- lenia lub zmiany, zaś stosownie do art.393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy - w aktualnym stanie prawnym - może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżność w orzecz- nictwie sądów, bądź gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna, chyba że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo zachodzi nieważność postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.). Według skarżącego - jak się wydaje - kasacja powinna zostać rozpoznana z uwagi na konieczność wyjaśnienia zagadnienia prawnego: czy mimo wydania przez organ rentowy prawomocnej decyzji przyznającej rentę z tytułu niezdolności do pracy na skutek wypadku przy pracy (a więc przesądzającej zaistnienie wypadku przy pracy), możliwe jest następnie jej wzruszenie bez wniosku ubezpieczonego i wydanie decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia. Odnosząc się do tych twierdzeń i ich nie podzielając, należy podnieść, iż ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w art. 83a stanowi, iż prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zaintere- sowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone 3 nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. Podobne brzmienie miał art. 80 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) stwierdzający, że prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Z brzmienia tego przepisu wyni- ka, iż ponowne ustalenie prawa do świadczeń może nastąpić nie tylko w przypadku przedłożenia nowych dowodów lecz także w przypadku ujawnienia okoliczności ist- niejących przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń. Przy czym nie jest wymagane ujawnienie nowych okoliczności lecz takich okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji, a nie zostały przez organ rentowy uwzględnio- ne. Decyzja organu rentowego nie ma powagi rzeczy osądzonej, w związku z tym nie można skutecznie powoływać się na prawo do świadczeń ustalone błędną decyzją organu rentowego, jeżeli nie zostały spełnione warunki, od których uzależnione jest nabycie tego prawa i która po ujawnieniu błędu została z urzędu zmieniona. Biorąc pod uwagę gramatyczną wykładnię cytowanych przepisów nie można podzielić po- glądu skarżącego co do istnienia w sprawie zagadnienia prawnego uzasadniającego rozpoznanie kasacji. Stąd też Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania na podsta- wie art. 3937 k.p.c. ========================================