Sygn. akt II Ka 32/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 1 marca 2024r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący:
SSO Agata Kowalska
Protokolant:
st.sekr.sądowy Agata Polkowska
przy udziale Prokuratora Łukasza Bańkowskiego
po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2024 r.
sprawy
S. D.
oskarżonego z art. 244 kk w zb. z art. 180a kk w zw. z art. 11 §2 kk w zw. z art. 31 § 2 kk
na skutek apelacji, wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie
z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt II K 418/23
I.
wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy;
II.
zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. M. 516,60 złotych (w tym 96,60 zł podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu oskarżonego w postępowaniu odwoławczym;
III.
zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze ustalając, że wydatki ponosi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Formularz UK 2
Sygnatura akt
II Ka 32/24
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1
1.
CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie II K 418/23
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2.
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
----
----------------------
--------------------------------------------------------------
--------------
--------------
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
---------
----------------------
--------------------------------------------------------------
--------------
--------------
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
------------------
-------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
------------------
-------------------------------------
---------------------------------------------------------------------------
.
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1.
rażąca niewspółmierność orzeczonej wobec S. D. kary polegająca na niezastosowaniu w przedmiotowej sprawie przez Sąd I instancji instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i nieorzeczenie wobec niego zgodnie z dyspozycją art. 60 § 6 pkt 4 kk kary grzywny albo kary ograniczenia wolności, w sytuacji występujących w niniejszej sprawie okoliczności łagodzących, które winny rzutować na wymiar kary, takich jak niska społeczna szkodliwość czynu oraz znaczny stopnień ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu jak i pokierowania postępowaniem przez oskarżonego.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Zarzut podniesiony przez obrońcę należało uznać za niezasadny. Zdaniem Sądu odwoławczego, orzeczonej wobec S. D. kary i środków karnych nie można uznać za noszące cechy rażącej surowości, a tylko tego rodzaju surowość mogłaby powodować, w myśl art. 438 pkt 4 kpk, wydanie orzeczenia reformatoryjnego.
Orzeczona wobec oskarżonego kara 3 miesięcy pozbawienia wolności, a więc w minimalnym ustawowym wymiarze przewidzianym za czyn z art. 244 kk, dodatkowo warunkowo zawieszona tytułem próby na okres 2 lat, nie może być uznana za rażąco niewspółmierną. Obrońca wskazując, że zachowanie oskarżonego, będące przedmiotem osądu w niniejszym postępowaniu, cechowało się niską społeczną szkodliwością czynu z uwagi na to, że oskarżony jedynie przeparkował auto z ulicy na parking nie uwzględnił, iż Sąd Rejonowy uznał za wiarygodne w tym zakresie zeznania świadka P. T., niekwestionowane przez skarżącego w ramach wniesionej apelacji, który wskazywał, że oskarżony ewidentnie poruszał się po drodze publicznej ul. (...) w S., jadąc od miejscowości H.. Odrzucono zatem wersję prezentowaną przez oskarżonego jakoby jedynie przestawiał auto na parkingu. Tym samym, w świetle przywołanych okoliczności inkryminowanego zajścia,
nie można zaaprobować poglądu obrony o niskiej społecznej szkodliwości czynu podjętego przez oskarżonego. Odnosząc się zaś do nienależytego uwzględnienia, w kontekście sankcji karnej wymierzonej mu zaskarżonym wyrokiem, ograniczonej w stopniu znacznym zdolności rozpoznania przez niego zarzucanego mu czynu, jak i pokierowania swoim postępowaniem, należy podkreślić, że przepis art. 31 § 2 kk nie zawiera szczególnych reguł dotyczących wymiaru kary wobec sprawców o znacznie ograniczonej poczytalności, a jedynie przyznaje sądowi uprawnienie do zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary. Podjęcie takich ustaleń wymaga jednak uwzględnienia nie tylko stopnia zawinienia, ale również pozostałych okoliczności, o jakich mowa w art. 53 § 1 kk, w tym okoliczności obciążających. Jak wynika z akt sprawy, S. D. pomimo świadomości konieczności przestrzegania porządku prawnego, wynikającej chociażby z uprzedniej karalności za czyny z art. 178a § 1 kk, nie zważając na zakaz sądowy prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (k. 19 akt sprawy) i nie stosując się do decyzji Starosty (...) z dnia 29 marca 2021 r.
(k. 5 akt sprawy), bez szczególnego motywu czy powodu, popełnił kolejny czyn zabroniony.
Co więcej pod sygn. 4161-0.Ds.1609.2023 prowadzone jest przeciwko S. D. dochodzenie, w którym przedstawiono mu dwa zarzuty popełnienia czynu z
art. 244 kk w dniach 27 sierpnia 2023 r. i 1 listopada 2023 r. (k. 73 akt sprawy). Analizując dane zawarte w karcie karnej podsądnego Sąd Okręgowy dostrzegł, że w przeszłości za czyny z
art. 178a § 1 kk wymierzano oskarżonemu kary grzywny. Nie odniosło to jednak pozytywnego skutku wychowawczego i zapobiegawczego. W tej sytuacji, należało zgodzić się z Sądem I instancji, iż nie było podstaw, ażeby nadzwyczajnie łagodzić oskarżonemu karę w oparciu o art. 60 kk, tym bardziej, że Sąd Rejonowy zastosował w stosunku do jego osoby fakultatywne warunkowe zawieszenie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.
Z uwagi na powyższe nie sposób poprzeć stanowiska obrońcy, jakoby kara grzywny bądź ograniczenia wolności spełniła cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do oskarżonego i powstrzymała go od popełniania przestępstw w przyszłości. Taka kara miałaby też niewłaściwy wpływ na świadomość prawną społeczeństwa i mogłaby zostać odebrana jako przyzwolenie na łamanie prawa.
Z tych samych względów Sąd Okręgowy nie stwierdził rażącej niewspółmierności orzeczonych przez Sąd merytoryczny środków karnych w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, jak i świadczenia pieniężnego w kwocie 5000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zgodnie z art. 56 kk do orzeczenia w przedmiocie środków karnych stosuje się odpowiednio, m.in. zasady uregulowane w art. 53 kk, a dotyczące wymiaru kary. Te same argumenty, przemawiały zatem, w ocenie Sądu Okręgowego, za celowością wyeliminowania oskarżonego z grona kierowców na okres 2 lat. Podkreślić należy, że jest to orzeczenie obligatoryjne w przypadku skazania za czyn z art. 180a kk i art. 244 kk w świetle art. 42 § 1a kk, zaś z uwagi na granice czasowe, jakie określa art. 43 kk, tj. od roku do 15 lat, należało uznać w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy wymiar zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych za sprawiedliwy i w pełni uzasadniony. Świadczenie pieniężne o jakim mowa w art. 43a § 2 kk, co do którego również Sąd I instancji nie miał luzu decyzyjnego w razie skazania S. D. za czyn z art. 244 kk, zostało orzeczone w najniższej możliwej ustawowo wysokości, a zatem nie sposób stwierdzić jego rażącej niewspółmierności.
Reasumując, zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy czyniąc rozważania co do sankcji karnej wymierzonej oskarżonemu zaskarżonym wyrokiem, wziął pod uwagę wszystkie występujące w sprawie okoliczności obciążające i łagodzące, nadając im odpowiednią wartość i znaczenie. Podobnie właściwe było wnioskowanie Sądu meriti w zakresie oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu jakiego dopuścił się oskarżony, jak i stopnia zawinienia. Przeciwne wskazania obrońcy były zaś zupełnie nietrafione.
Wniosek
o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zastosowanie wobec S. D. instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary i wymierzenie kary łagodniejszej rodzajowo zgodnie z dyspozycją art. 60 § 6 pkt 4 kk
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
niezasadność zarzutu powodowała, że wniosek wywiedziony przez obrońcę nie mógł zostać uwzględniony.
4.
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 5 grudnia 2023 r. w sprawie II K 418/23 –
w zaskarżonej części, tj. w zakresie kary
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
bezzasadność apelacji i brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zwięźle o powodach zmiany
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
-----------------------------------------------------------------------------------
☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4.1.
-----------------------------------------------------------------------------------
☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
----------------------
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
6.
Koszty Procesu
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II.
Sąd Okręgowy na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 z późn. zm.), a także § 17 ust. 2 pkt 4 i
§ 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) uwzględnił wniosek złożony podczas rozprawy apelacyjnej w dniu 1 marca 2024 roku i zasądził od Skarbu Państwa kwotę 516,60 zł (w tym 96,60 VAT) za obronę oskarżonego z urzędu w postępowaniu odwoławczym.
III.
z uwagi na konieczność uregulowania świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5000 zł, wskutek utrzymania w mocy rozstrzygnięcia o karze, przez oskarżonego oraz jego sytuację materialną, Sąd Okręgowy w oparciu o art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 634 kpk, zwolnił go od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, ustalając, że wydatki w tym zakresie poniesie Skarb Państwa.
7.
PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
1
Podmiot wnoszący apelację
obrońca
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
kara
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☐ w całości
☒ w części
☐
co do winy
☒
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☒
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
art. 439 k.p.k.
☐
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana