Sygn. akt II Ca 474/14
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 lipca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Barbara Nowicka
Sędziowie: SO Alicja Chrzan
SO Maria Kołcz
Protokolant: Agnieszka Ingram
po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. w Świdnicy
na rozprawie
sprawy z powództwa Miasta (...) W.
przeciwko B. P.
o zapłatę 549,86 zł
na skutek apelacji strony powodowej
od wyroku Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie
z dnia 10 marca 2014 r., sygn. akt I C 2245/13
I. oddala apelację;
II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej 90 zł kosztów postepowania apelacyjnego.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 marca 2014r. Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie oddalił powództwo Miasta (...) W.przeciwko B. P.o zapłatę kwoty 539,86 zł z tytułu rocznej opłaty za wieczyste użytkowanie gruntu.
Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 24 listopada 2004 roku, pozwana B. P.nabyła prawo własności lokalu mieszkalnego numer (...)położonego w budynku numer (...)przy ulicy (...)w W.wraz ze związanym z nim udziałem wynoszącym (...)części w częściach wspólnych budynków i innych urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz z takim samym udziałem w prawie wieczystego użytkowania działki gruntu o numerze(...).
Od dnia 1 stycznia 2008 roku ustalono dla pozwanej opłatę roczną za użytkowanie wieczyste części działki gruntu opisanej powyżej na kwotę 589,85 zł. W dniu 22 stycznia 2011 roku pozwana zbyła wskazane powyżej mieszkanie. Z kolei w dniu 4 kwietnia 2011 roku, pozwana uiściła na rzecz strony powodowej kwotę 49,99 zł tytułem opłaty za wieczyste użytkowanie.
Przy takich ustaleniach faktycznych Sąd Rejonowy oddalił powództwo wskazując, że skoro w dniu 22 stycznia 2011 roku pozwana zbyła opisane powyżej mieszkanie wraz ze związanym z nim spornym udziałem w prawie wieczystego użytkowania to była ona zobowiązana uiścić na rzecz strony powodowej opłatę roczną w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym przysługiwało jej to prawo w 2011 roku. Z tego obowiązku pozwana wywiązała się w dniu 4 kwietnia 2011 roku, kiedy zapłaciła na rzecz strony powodowej kwotę 49,99 zł. Natomiast żądanie pozostałej części tej opłaty rocznej w kwocie 539,86 zł, realizowane w tym procesie, było nieuzasadnione i nie miało podstaw prawnych, a w związku z tym podlegało oddaleniu.
Zbycie użytkowania wieczystego przez pierwotnego użytkownika wieczystego w ciągu roku kalendarzowego nie ogranicza możliwości prawnej uzyskania należności z tytułu opłaty rocznej od nabywcy użytkowania wieczystego. Należy bowiem przyjąć, że obowiązek zapłaty opłaty rocznej jest ściśle związany z prawem użytkowania wieczystego i obciąża każdoczesnego użytkownika wieczystego. Jeżeli zatem zobowiązanie do zapłaty opłaty rocznej należy ujmować jako element prawnorzeczowego stosunku użytkowania wieczystego, to zobowiązanie takie można zaliczyć z pewnością do kategorii tzw. zobowiązań realnych obciążających z woli ustawodawcy każdego nabywcę prawa użytkowania wieczystego w okresie roku kalendarzowego (art. 238 k.c.). Jest to wystarczający i ogólny tytuł do żądania przez wierzyciela uiszczenia stosownej części opłaty rocznej także od nabywcy użytkowania wieczystego.
Powyższy wyrok zaskarżyła w pkt I i III strona powodowa zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w szczególności art. 238 kc i przepisu art. 71 ust 1 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2010r. poz. 651 ze zm.) przez przyjęcie, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntu ma charakter tzw. zobowiązania realnego a w konsekwencji w razie zbycia prawa użytkowania wieczystego w ciągu roku kalendarzowego zbywca jest zobowiązany do uiszczenia właścicielowi opłaty rocznej w rozmiarze odpowiadającym rzeczywistemu okresowi korzystania przez niego z nieruchomości obciążonej tym prawem.
Wskazując na ten zarzut wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części przez uwzględnienie powództwa o zapłatę kwoty 539,86 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2011r. oraz zasądzenie kosztów procesu za obie instancje według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy rozpoznając apelację, oparł się na ustaleniach faktycznych Sądu Rejonowego w istocie nie kwestionowanych przez żadną ze stron, które podzielił wraz z rozważaniami prawnymi tego Sądu i zważył, co następuje:
Apelacja podlegała oddaleniu, a jej zarzuty i wnioski nie zdołały podważyć trafności zaskarżonego wyroku.
Sąd Rejonowy, wbrew zarzutom skarżącego nie dopuścił się obrazy prawa materialnego – art. 238 kc i art. 71 ust. 1 i 4 ustawy z 21 sierpnia 1997r.o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010r. nr 102 poz. 651 ze zm.) przyjmując, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego ma charakter tzw. zobowiązania realnego obciążającego każdego nabywcę prawa użytkowania wieczystego w okresie roku kalendarzowego, a co za tym idzie w razie zbycia tego prawa w trakcie roku kalendarzowego, zbywca jest obowiązany do uiszczenia właścicielowi gruntu opłaty rocznej w rozmiarze odpowiadającym rzeczywistemu okresowi korzystania przez niego z nieruchomości obciążonej tym prawem.
Wprawdzie w obowiązujących przepisach kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zostało wprost uregulowane, jakie konsekwencje ma zbycie prawa użytkowania wieczystego w ciągu roku kalendarzowego dla zobowiązania z tytułu opłaty rocznej niemniej w judykaturze jest obecnie ugruntowany pogląd, który w obszernym uzasadnieniu zaprezentował Sąd I instancji, a który też podziela Sąd Okręgowy rozpoznający niniejszą sprawę, a mianowicie sprowadzający się do stwierdzenia, że obowiązek zapłaty opłaty rocznej jako element prawnorzeczowego stosunku użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 238 kc, ma charakter zobowiązania realnego, obciążającego każdoczesnego użytkowania wieczystego za czas trwania jego prawa, a więc nie zawsze za cały rok kalendarzowy.
W judykaturze przyjmuje się również konsekwentnie, że opłata roczna nie jest świadczeniem niepodzielnym, lecz jest świadczeniem podzielnym w rozumieniu art. 379 § 2 kc, ponieważ może być spełniona częściowo bez istotnej zmiany przedmiotu lub wartości (vide: wyrok SN z 25 listopada 2010r. I CSK 692/09 Lex nr 736524).
Zatem jeśli w rozpoznawanej sprawie pozwana zbyła prawo wieczystego użytkowania, części gruntu położonego w W. przy ul. (...) związane z przysługującym prawem własności lokalu mieszkalnego nr (...) usytuowanego w budynku znajdującym się na tej nieruchomości, w dniu 22 stycznia 2014r., to była obowiązana uiścić na rzecz powódki opłatę roczną za 2011r. w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym przysługiwało jej to prawo i z tego obowiązku się wywiązała, gdyż zapłaciła stronie powodowej 49,99 zł, co było między stronami niesporne.
Tym samym żądanie od pozwanej zapłaty dalszej kwoty 539,86 złz tytułu pozostałej części opłaty rocznej za 2011 rok jest nieuzasadnione. Opłaty w tej części powódka może domagać się od nabywcy tego prawa, który z niego korzystał od 23 stycznia do 31 grudnia 2011r.
W najnowszym judykacie dotyczącym płatności opłaty rocznej Sąd Najwyższy podzielając dotychczasowy kierunek wykładni przepisów art. 238 kc i art. 71 ust 1 i 4 u.g.n. , poszedł dalej i stwierdził, że część opłaty rocznej uiszczona przez zbywcę prawa użytkowania wieczystego gruntu za okres następujący od chwili zbycia tego prawa jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410 § 2 kc (vide: wyrok SN z 12 lutego 2014r. IV CSK 284/13, Lex nr 1436178).
Wobec powyższego Sąd Okręgowy oddalił apelację z mocy art. 385 kpc.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzekł na podstawie art. 98 kpc, art. 99 kpc, w zw. 391 § 1 kpc stosownie do wyniku postępowania obciążając stronę przegrywającą apelację.