Przejdź do treści

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z 2 sierpnia 2022 r., sygn. I1 C 2933/20

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Data
Sygnatura
I1 C 2933/20
Rodzaj
Wyrok

Sędzia: Małgorzata Nowicka-Midziak

Teza

nietezowane

Powołane przepisy

Treść orzeczenia

Sygn. akt I1 C 2933/20 upr

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 sierpnia 2022 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny Sekcja do spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym

w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSR Małgorzata Nowicka- Midziak

po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. w Gdyni na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa J. M., G. M.

przeciwko S. H.

o zapłatę

1.

zasądza od pozwanego S. H. na rzecz powoda J. M. kwotę 7 680,85 zł. (siedem tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych osiemdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2022r do dnia zapłaty;

2.

oddala powództwo J. M. w pozostałym zakresie;

3.

zasądza od pozwanego S. H. na rzecz powoda J. M. kwotę 1412,92 zł. (jeden tysiąc czterysta dwanaście złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

4.

nakazuje ściągnięcie od pozwanego S. H. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 965,72 zł. (dziewięćset sześćdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego oraz brakujących kosztów wydatków świadków;

5.

nakazuje ściągnięcie od powoda J. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 67,17 zł. (sześćdziesiąt siedem złotych siedemnaście groszy) tytułem brakujących kosztów wydatków świadków;

6.

zasądza od pozwanego S. H. na rzecz powoda G. M. kwotę 690,21 zł. (sześćset dziewięćdziesiąt złotych dwadzieścia jeden groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 2 sierpnia 2022r do dnia zapłaty;

7.

oddala powództwo G. M. w pozostałym zakresie;

8.

zasądza od powoda G. M. na rzecz pozwanego S. H. kwotę 220 zł. (dwieście dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi od dnia uprawomocnienia wyroku w sprawie do dnia zapłaty;

9.

nakazuje ściągnięcie od powoda G. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 574,39 zł. (pięćset siedemdziesiąt cztery złote trzydzieści dziewięć groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego i kosztów dojazdu świadka oraz opłaty od pozwu;

10.

nakazuje ściągnięcie od pozwanego S. H. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni kwotę 655,50 zł. (sześćset pięćdziesiąt pięć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem brakujących kosztów opinii biegłego i kosztów dojazdu świadka oraz opłaty od pozwu.

UZASADNIENIE

Powód G. M. domaga

3 siê od pozwanego (...) H. zap

3aty kwoty 1.800,00 z

3, a powód J. M. zap

3aty kwoty 12.256,00 z

3 – oboje wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zap

3aty, a tak¿e zas

1dzenia na swoj

1 rzecz kosztów procesu wed

3ug norm przepisanych.

Powodowie podali, ¿e zamieszkuj

1 w S. w s

1siaduj

1cych ze sob

1 domach. W paŸdzierniku 2019 roku w wyniku prac gruntowych, jakie na zlecenie Gminy wykonywa

3a firma pozwanego dosz

3o do osuniêcia siê terenu lub os

3abienia noœnoœci gruntu. Podczas prac wbijane by

3y p

3yty L.. (...) to pêkniêcia w budynkach powodów. Dochodzone pozwem kwoty stanowi

1 wartoœci wycenionych prac, jakie nale¿y wykonaæ. Pozwany nie zareagowa

3 na przeprocesowe pismo z dnia 2 czerwca 2020 roku.

(pozew – k. 2-4)

Pozwany w odpowiedzi na pozew wniós

3 o oddalenie powództwa i zas

1dzenie na swoj

1 rzecz kosztów procesu wed

3ug norm przepisanych.

Pozwany potwierdzi

3, ¿e w ramach prowadzonej dzia

3alnoœci gospodarczej prowadzi

3 prace ziemne w S., a linia budowanej kanalizacji sanitarnej przechodzi

3a drog

1 obok nieruchomoœci powodów. (...) jednak, aby w trakcie tych robót u¿ywa

3 maszyn (czy urz

1dzeñ typu wibrom

3ot, kafar czy palownica) wywo

3uj

1cych wibracjê, a tak¿e stosowa

3 grodzice (tzw. L.) poprzez ich zag

3êbianie w gruncie, poprzez wwibrowywanie ich, wbijanie lub wciskanie. W miejscu po

3o¿enia nieruchomoœci powodów nie by

3o potrzeby stosowania grodzic stalowych w celu zabezpieczenia œcian wykopu przed osuwaniem siê mas ziemnych. Pozwany stosowa

3 metodê otwartego wykopu (ko

3o nieruchomoœci powodów najprawdopodobniej o g

3êbokoœci 4-5 m) na bie¿

1co uk

3adaj

1c rury, w razie potrzeby pomocniczo posi

3kuj

1c siê szalunkowaniem œcian wykopu, bezpoœrednio podczas pracy koparki, ale bez zag

3êbiania w gruncie grodzic. Powodowie informowali pozwanego o powsta

3ych szkodach i okazywali spêkania wewn

1trz budynku, podkreœlaj

1c, ¿e zewnêtrzne spêkania ju¿ istnia

3y od wielu lat.

Pozwany zakwestionowa

3 równie¿ wysokoœæ kosztów naprawy uszkodzonej elewacji jako zawy¿ony. Dochodzone kwoty dotycz

1 usuniêcia spêkañ zarówno wewnêtrznych jak i zewnêtrznych. Dokument wyceny jako prywatny nie jest obiektywny.

Pozwany nie czu

3 siê odpowiedzialny za powsta

31 szkodê. Budynek powodów w g

3ównej czêœci ma ponad 65 lat i brak jest informacji o jego stanie technicznym i sposobie wykonania jego fundamentów.

Pozwany wniós

3 o zawiadomienie i wezwanie do wziêcia udzia

3u w postêpowaniu ubezpieczyciela pozwanego Powszechny (...) S.A. w W..

(odpowiedŸ na pozew – k. 54-57)

Pismem z dnia 15 lutego 2021 roku Powszechnemu (...) S.A. w W. dorêczono odpis odpowiedzi na pozew, celem umo¿liwienia przyst

1pienia do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanej. Pismo odebrano dnia 22 lutego 2021 roku.

(pismo z dnia 15.02.2021r. – k. 79, potwierdzenie odbioru – k. 82)

Powszechny (...) S.A. w W. oœwiadczy

3, ¿e nie przystêpuje do sporu.

(pismo z dnia 02.03.2021r. – k. 89)

(...)¿y

3, co nastêpuje:

Powód J. M. jest w

3aœcicielem wybudowanego w 1955 roku budynku mieszkalnego jednorodzinnego po

3o¿onego w S. (gm. S. G.) na dzia

3ce nr 42/8. Natomiast powód G. M. jest w

3aœcicielem dobudowanego w 2011 roku od po

3udnia budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dzia

3ce nr 42/7. Oba budynki bezpoœrednio do siebie przylegaj

1.

(fakty bezsporne nadto potwierdzone: dokumentacj

1 rozbudowy i przebudowy budynku – k. 12, akta szkody na p

3ycie – k. 88)

Od czerwca 2019 roku pozwany wykonywa

3 prace polegaj

1ce na budowie sieci kanalizacyjnej przebiegaj

1cej w pobli¿u budynków powodów. W zwi

1zku ze zmian

1 technologii robót, pod koniec paŸdziernika 2019 roku, w pobli¿u budynku powodów znajdowa

3a siê komora mikrotunelingu. Jej przygotowanie wymaga

3o zabezpieczenia jej œcian grodzicami i œciankami szczelnymi. Œciany zabezpieczaj

1ce wbijane by

3y

3y¿k

1 koparki z jej obci

1¿eniem. Woda odpompowywana by

3a przez ponad dobê, co wymaga

3o nieprzerwanego funkcjonowania urz

1dzeñ. Podczas wykonywania prac przy t

3oczni oddalonej oko

3o 50 metrów od budynku powodów, przy u¿yciu kafara, wbijane by

3y p

3yty d

3ugoœci oko

3o 8 m i szerokoœci oko

3o 30 cm. Od budynków powodów do przepompowni wykonywane by

3y tak¿e wiercenia celem wykonania przecisków podziemnych.

(dowód: dokumentacja fotograficzna – k. 65-76, p

3yta – k. 85, akta szkody na p

3ycie – k. 88, dziennik budowy – k. (...), zeznania œwiadka D. N. – k. 154v.-155v., p

3yta – k. 160, zeznania œwiadka K. S. – k. 156-157, p

3yta – k. 160, zeznania œ (...) £opato – k. 157-158v., p

3yta – k. 160, zeznania powoda – k. 195v.-196v., p

3yta – k. 198, zeznania powoda G. M. – k. 196v., p

3yta – k. 198, czêœciowo zeznania pozwanego (...) H. – k. 197, p

3yta – k. 198, opinia (...) k. 220 akt )

W paŸdzierniku 2019 roku powód J. M. zauwa¿y

3 zwiêkszenie rozwarcia spêkañ i powstanie nowych wewn

1trz budynku. Pozwany zapozna

3 siê z deklarowanymi przez powodami szkodami i przekaza

3 mu dane jego polisy ubezpieczeniowej u Powszechnego (...) S.A. w W. zawartej w ramach prowadzonej dzia

3alnoœci gospodarczej. Powód ten zg

3osi

3 szkodê ubezpieczycielowi, który odmówi

3 przyjêcia odpowiedzialnoœci za szkodê, wskazuj

1c, ¿e pozwany nie posiada

3 ubezpieczenia za szkody powsta

3e na skutek wibracji albo osuniêcia siê lub os

3abienia noœnoœci gruntu w zwi

1zku z prowadzonymi pracami budowlanymi.

(dowód: akta szkody na p

3ycie – k. 88, zeznania powoda – k. 195v.-196v., p

3yta – k. 198)

Stan budynku powoda J. M. jeszcze przed rozpoczêciem prac przez pozwanego posiada

3 zarysowania wynikaj

1ce z wad konstrukcyjnych budynku. W wyniku wibracji w s

1siedztwie budynku (...) wyst

1piæ zwiêkszenie rozwarcia i wyd

3u¿enia rys. Po zakoñczeniu prac nie dosz

3o do ¿adnych nowych spêkañ lub zwiêkszenia ich rozwarcia w budynkach powoda.

Œciana z uszkodzeniami widocznymi w budynku powoda G. M. jest œcian

1 wspóln

1 dla obu budynków. Œcianê tê wraz z przylegaj

1cym do niej stropodachem obudowano p

3ytami kartonowo-gipsowymi. P. p

3yty kartonowo-gipsowej ponad biegiem schodowym mog

3o powstaæ na skutek wibracji w s

1siedztwie budynku. P. pionowe w pokoju nie mog

3o powstaæ na skutek przenoszenia drgañ z zewn

1trz budynku do g

3êbiej znajduj

1cej siê cieñszej œcianki dzia

3owej.

Wykonywane przez pozwanego roboty nie doprowadzi

3y do rozluŸnienia gruntu w s

1siedztwie budynku powodów.

Koszt robót naprawczych koniecznych do przeprowadzenia w zwi

1zku ze szkodami powsta

3ymi czêœciowo z powodu prac budowlanych prowadzonych przez pozwanego wed

3ug cen z I kwarta

3u 2022 roku wynios

3a:

a) w budynku powoda J. M. 15.361,70 z

3 brutto,

b) w budynku G. M. 690,21 z

3 brutto.

(dowód: dokumentacja fotograficzna – k. 65-76, p

3yta – k. 85, pisemna opinia (...) s

1dowej El¿biety C. – k. 212-223, wraz z pisemn

1 opini

1 uzupe

3niaj

1c

1 – k. 246-248)

(...)¿y

3, co nastêpuje:

P.¿szy stan faktyczny (...) po rozwa¿eniu ca

3ego zebranego w niniejszej sprawie materia

3u dowodowego w postaci dowodów z dokumentów, dowodu z zeznañ œwiadków oraz stron, a tak¿e opinii (...) s

1dowej z zakresu budownictwa.

(...) zgromadzony w sprawie materia

3 dowodowy (...), ¿e dowody z dokumentów prywatnych przed

3o¿onych przez strony s

1 wiarygodne, albowiem ¿adna ze stron nie kwestionowa

3a autentycznoœci tych dokumentów. Podobnie ¿adna ze stron nie podnosi

3a zastrze¿eñ do dokumentacji zdjêciowej do

31czonej do akt sprawy, a przedstawiaj

1cej budynek powodów oraz sposób prowadzenia prac przez pozwanego. Z kolei prywatna opinia (...) na zlecenie powodów dokumentowa

3a jedynie stan nieruchomoœci po prowadzonych pracach. Natomiast ustalenie zwi

1zku prowadzonych prac z deklarowanymi przez powodów uszkodzeniami pozostawiono bieg

3ej s

1dowej z zakresu budownictwa.

(...) nie znalaz

3 podstaw, aby odmówiæ wiarygodnoœci opinii przedstawionej przez bieg

31 z zakresu budownictwa El¿bietê C.. Zdaniem (...), opinia ta jest jasna, logiczna, kompletna, nie zawiera ¿adnych luk czy sprzecznoœci, ani te¿ nie budzi w

1tpliwoœci (...) w œwietle zasad doœwiadczenia ¿yciowego czy wiedzy powszechnej. Nadto, w opinii (...) rozwia

3a wszelkie w

1tpliwoœci strony powodowej, co potwierdza fakt, ¿e opinia (...) nie by

3a ju¿ kwestionowana przez ¿adn

1 ze stron. (...) w niej skorygowania przedstawionego kosztorysu. (...) nie dopatrzy

3 siê, aby bieg

3a wykroczy

3a poza zakreœlon

1 tezê dowodow

1, gdy¿ wskaza

3a jedynie obustronn

1 odpowiedzialnoϾ stron za powsta

3e szkody. (...), ¿e ocena w tym zakresie nale¿a

3a do (...).

(...) równie¿ wiarê zeznaniom powodów, œwiadków: D. N., M. K. i K. S.. Zdaniem (...) zeznania wymienionych osób by

3y szczere, spójne i niesprzeczne z innymi zebranymi w niniejszej sprawie dowodami. W.œæ z tych osób spójnie relacjonowa

3a (choæ powód czêœciowo z zas

3yszenia od ¿ony), ¿e na koniec paŸdziernika 2019 roku po zmianie technologii robót wykonano g

3êboki na 5 metrów wykop (komorê mikrotunelowania), co wymaga

3o zabezpieczenia go m.in. grodzicami. Osoby te potwierdzi

3y, ¿e elementy te wbijane by

3y

3y¿k

1 koparki z obci

1¿eniem. Na takie zwyczajowe wykonywanie prac przez firmy budowlane wskaza

3 zreszt

1 œwiadek M. K.. O.œcie brak jest podstaw do automatycznego zgeneralizowania funkcjonowania podobnych firm wykonawczych, o tyle buduje to pewien obraz wykonywania robót spotykany w bran¿y. Œwiadek ten dokonywa

3 oglêdzin budynku i wynika

3o z nich, ¿e po zakoñczeniu prac postêp rozwarcia szczelin zosta

3 zahamowany, co wynika

3o z obserwacji z u¿yciem p

3ytek szk

3a na budynku. Z zeznañ powodów oraz osób z nim spokrewnionych wynika

3o, ¿e prace prowadzone przez pozwanego generowa

3y znaczne wibracje w d

3u¿szym okresie czasu, w szczególnoœci pod koniec paŸdziernika 2019 roku, kiedy zmieniono technologiê robót na bezwykopow

1. Gdyby by

3o inaczej powód J. M. oraz jego ¿ona nie zwracaliby siê o wstrzymanie robót. Nie mieli ¿adnego celu w opóŸnianiu prac budowlanych, gdy¿ byli zainteresowani pod

31czeniem ich nieruchomoœci do systemu kanalizacyjnego.

Je¿eli zaœ mowa o zeznaniach pozwanego oraz œ (...) £opato (spokrewnionego z pozwanym inspektora nadzoru) (...) do nich z du¿

1 ostro¿noœci

1. Zasadniczo ich zeznania by

3y zbie¿ne z wyj

1tkiem kwestii zwi

1zanej z wbijaniem szalunków czy grodzic stalowych. Œ (...) £opato by

3 na budowie dwa razy w tygodniu. (...), ¿e nie przypomina sobie, aby operator koparki wbija

3 szalunki

3y¿k

1 i doda

3, ¿e w wykopie w pobli¿u domu powodów (komorze mikrotunelingu) nie by

3y zak

3adane grodzice stalowe, które wbija siê udarowo. Dopiero po okazaniu zdjêæ wskaza

3, ¿e widoczne s

1 na nich „stalowe wypraski albo inaczej grodzice”. Jego twierdzenia dotycz

1ce zakazu wbijania grodzic

3y¿k

1 koparki odbiega

3y od praktycznego sposobu prowadzenia prac, o którym zeznawa

3 œwiadek M. K. („Niektóre firmy nie chc

1c siê nara¿aæ na koszty wbijaj

1 grodzice

3y¿k

1 koparki wype

3nione ziemi

1.”). Œ (...) £opato potwierdzi

3, ¿e jednak grodzice by

3y stosowane, a skoro wykop mia

3 5 metrów to musia

3y mieæ d

3ugoœæ 12 metrów. W.œni

3 tak¿e, ¿e w dzienniku budowy nie odnotowa

3 wbijania grodzic, poniewa¿ jest to sytuacja awaryjna. Potwierdza to wersjê strony powodowej o u¿ywaniu koparek do wbijania szalunków lub grodzic. Z kolei zeznania pozwanego w tej czêœci nale¿a

3o uznaæ za niewiarygodne i stanowi

1ce jedynie element obrony. Ostatecznie by

3a to jedyna osoba, która twierdzi

3a, ¿e koparki wciska

3y stalowe elementy zabezpieczaj

1ce wykop. Nawet je¿eli szalunki – jak twierdzi pozwany – by

3y wciskane, a nie wbijane, to nie t

3umaczy to wbijania grodzic kafarem w miejscu oddalonej oko

3o 50 metrów od budynków powodów t

3oczni, a stosowanie innej metody umieszczania grodzic przy komorze mikrotunelingu. Niemo¿liwe by

3o tak¿e umieszczenie grodzic bezpoœrednio w wykopie, skoro przy wykopie na g

3êbokoœæ 5 metrów musia

3y byæ wbite a¿ na 12 metrów.

(...) do szczegó

3owych rozwa¿ (...) na uwadze, ¿e podstawê prawn

1 ¿

1dañ pozwu stanowi

3a norma art. 435 k.c., zgodnie z którym prowadz

1cy na w

3asny rachunek przedsiêbiorstwo lub zak

3ad wprawiany w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody (pary, gazu, elektrycznoœci, paliw p

3ynnych itp.) ponosi odpowiedzialnoœæ za szkodê na osobie lub mieniu, wyrz

1dzon

1 komukolwiek przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak

3adu, chyba ¿e szkoda nast

1pi

3a wskutek si

3y wy¿szej albo wy

31cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzecie, za któr

1 nie ponosi odpowiedzialnoœci.

(...) bowiem do przekonania, ¿e pozwany ponosi odpowiedzialnoœæ na zasadzie ryzyka, a tym samym wina nie stanowi przes

3anki jego odpowiedzialnoœci. Zgodnie z art. 435 § 1 k.c. prowadz

1cy na w

3asny rachunek przedsiêbiorstwo lub zak

3ad wprawiany w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody (pary, gazu, elektrycznoœci, paliw p

3ynnych itp.) ponosi odpowiedzialnoœæ za szkodê na osobie lub mieniu, wyrz

1dzon

1 komukolwiek przez ruch przedsiêbiorstwa lub zak

3adu, chyba ¿e szkoda nast

1pi

3a wskutek si

3y wy¿szej albo wy

31cznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr

1 nie ponosi odpowiedzialnoœci. W judykaturze i doktrynie wskazuje siê, ¿e ocena, czy przedsiêbiorstwo nale¿y do kategorii wskazanej w art. 435 k.c. musi byæ dokonywana z uwzglêdnieniem faktycznego znaczenia okreœlonych technologii w dzia

3alnoœci przedsiêbiorstwa oraz na podstawie ustalenia, czy mo¿liwe by

3oby osi

1gniêcie zak

3adanych celów produkcyjnych bez u¿ycia si

3 przyrody (por. K. Osajda (red.) Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III A. Zobowi

1zania. Czêœæ ogólna, Warszawa 2017 s. 725). P. lub zak

3ad w rozumieniu art. 435 k.c. charakteryzuj

1 siê tym, ¿e ich istnienie i praca w danych warunkach czasu i miejsca s

1 uzale¿nione od wykorzystania si

3 przyrody oraz ¿e bez u¿ycia tych si

3 wymienione jednostki nie osi

1gnê

3yby celu, dla jakiego zosta

3y stworzone (por. wyrok S

1du N.¿szego z dnia 18 wrzeœnia 2002r. III CKN 1334/00, L.). W orzecznictwie za przedsiêbiorstwo (zak

3ad) wprawiane w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody uznawano m.in. przedsiêbiorstwo budowlane (por. orzeczenie SN z dnia 1 grudnia 1962r., 1 CR 460/62, OSPiKA 1964 Nr 4, poz. 88; wyrok SN z dnia 21 marca 2001r., I PKN 319/00, OSNAPiUS 2002 Nr 598; wyrok SN z dnia 11 marca 2004r., II UK 260/03, OSNAPiUS 2004 Nr 21, poz. 377; postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2008r., I PK 258/07, L.). W wyroku z dnia 1 grudnia 1962r., 1 CR 460/62 (OSPiKA 1964 nr 4, poz. 88 z glos

1 A. S.) (...) N.¿szy wyjaœni

3, ¿e „nowoczesne przedsiêbiorstwo budowlane, a w szczególnoœci przedsiêbiorstwo zajmuj

1ce siê budownictwem przemys

3owym, budow

1 mostów, budow

1 ruroci

1gów, budow

1 urz

1dzeñ komunikacyjnych itp., opiera sw

1 dzia

3alnoϾ produkcyjn

1 ju¿ prawie wy

31cznie na pracy ró¿nych maszyn (dŸwigarki, koparki, samochody) poruszanych silnikami elektrycznymi lub spalinowymi. S. pos

3ugiwania siê maszynami przez omawiane przedsiêbiorstwa jest w aktualnych warunkach technicznych i ekonomicznych tak wysoki, ¿e uzasadnia to uznanie nowoczesnych przedsiêbiorstw budowlanych w rozumieniu art. 152 k.z. (art. 435 § 1 k.c.) za „wprawiane w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody”.

P.¿sza wyk

3adnia jest jednym z powodów, dlaczego wykonawcy robót drogowych zwyczajowo zobowi

1zani s

1 do posiadania umowy ubezpieczenia w zwi

1zku z prowadzonymi przez nich pracami budowlanymi.

N.¿y mieæ na uwadze, ¿e ocena, czy przedsiêbiorstwo nale¿y do kategorii o jakiej mowa w art. 435 k.c., powinna byæ dokonywana z uwzglêdnieniem faktycznego znaczenia okreœlonych technologii w dzia

3alnoœci danego przedsiêbiorstwa oraz przy uwzglêdnieniu, czy mo¿liwe by

3oby osi

1gniêcie zak

3adanych celów produkcyjnych bez u¿ycia si

3 przyrody. Ze zgromadzonego w sprawie materia

3u dowodowego wynika

3o niew

1tpliwie, ¿e pozwany w ramach prowadzonej dzia

3alnoœci gospodarczej zajmowa

3 siê m.in. wykonywaniem prac wodno-kanalizacyjnych. (...), ¿e przedsiêbiorstwo pozwanego jest wprawiane w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody, albowiem pozwany prowadz

1c opisan

1 dzia

3alnoϾ gospodarcz

1 korzysta z profesjonalnego sprzêtu jak w szczególnoœci koparki, pompy, kafary, samochody (w tym ciê¿arowe). W przedmiotowej sprawie czynnoœci podejmowane przez pozwanego polega

3y na budowie sieci kanalizacyjnej. (...) to przede wszystkim wykonywania wykopów przy u¿yciu koparek, zabezpieczenia wykopów, gdzie przenoszenie elementów zabezpieczaj

1cych œciany wykopu odbywa

3o siê z u¿yciem ciê¿kiego sprzêtu, podobnie jak ich wbicie w grunt przy u¿yciu koparki lub kafara, wykonywania odwiertów, odpompowywania wody. Wszystkie te pracy mo¿liwe by

3y do wykonania przy u¿yciu sprzêtu napêdzanego silnikami, a zatem przetwarzaj

1cego okreœlon

1 energiê na pracê. P.¿sze czynnoœci mieœci

3y siê w zakresie szeroko rozumianej dzia

3alnoœci budowlanej. Przy uwzglêdnieniu charakteru prowadzonej dzia

3alnoœci nale¿a

3o uznaæ, ¿e globalny cel przedsiêbiorstwa pozwanego tj. œwiadczenie na rzecz kontrahentów okreœlonego typu us

3ug (œciœle zwi

1zanych z wykorzystaniem si

3 przyrody) – uzale¿niony jest od u¿ycia si

3 przyrody, bez zastosowania których cel przedsiêbiorstwa nie móg

3by zostaæ osi

1gniêty. (...), ca

3a struktura i organizacja pracy w przedsiêbiorstwie pozwanego dostosowana jest do si

3 przyrody, jakimi siê pos

3uguje. Zdaniem (...) nie by

3oby mo¿liwe osi

1gniêcie zak

3adanych celów przedsiêbiorstwa pozwanego bez u¿ycia si

3 przyrody, w tym u¿ycia okreœlonej technologii i metod w jego dzia

3alnoœci. Pozwany wykorzystuje na tak

1 skalê specjalistyczne maszyny i urz

1dzenia wprawiane w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody, ¿e bez tych urz

1dzeñ nie by

3by w stanie prowadziæ zasadniczo swojej dzia

3alnoœci, bowiem w istocie w

3aœnie skala pos

3ugiwania siê maszynami poruszanymi si

3ami przyrody stanowi o istocie funkcjonowania przedsiêbiorstwa pozwanego.

Ponadto, (...), ¿e szkoda pozostawa

3a w zwi

1zku przyczynowym z ruchem przedsiêbiorstwa pozwanego. Jak bowiem wskazuje siê w orzecznictwie pojêcie „ruch przedsiêbiorstwa" w art. 435 § 1 k.c. nale¿y traktowaæ szeroko. Oznacza to, ¿e nie chodzi tu o ruch pojmowany mechanicznie, lecz o dzia

3alnoœæ przedsiêbiorstwa, jego funkcjonowanie. P. ruchu przedsiêbiorstwa odnosi siê do funkcjonowania przedsiêbiorstwa jako ca

3oœci, a nie tylko do ruchu jego poszczególnych elementów oraz urz

1dzeñ. (...) ruchem i szkod

1 wystêpuje zatem wtedy, gdy szkoda nast

1pi

3a w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powi

1zanego z dzia

3alnoœci

1 przedsiêbiorstwa, choæby nie by

3o bezpoœredniej zale¿noœci pomiêdzy u¿yciem si

3 przyrody a szkod

1 (por. orzeczenie (...) N.¿szego z 11 grudnia 1963r., II CR 116/63, OSP 1965 nr 5, poz. 94 z glos

1 A. S.; wyrok z 18 wrzeœnia 2002r., III CKN 1334/00). Dla przyjêcia odpowiedzialnoœci z art. 435 k.c. szkoda musi byæ wyrz

1dzona przez „ruch” przedsiêbiorstwa lub zak

3adu, który definiowany jest szeroko jako ka¿da dzia

3alnoœæ nie tylko bezpoœrednio zwi

1zana z dzia

3aniem si

3 przyrody i która stanowi nastêpstwo ich dzia

3ania (por. wyrok S

1du N.¿szego z dnia 5 stycznia 2001r., V CKN 190/00, LEX nr 52421). W przedmiotowym przypadku – zdaniem (...) – szkoda nast

1pi

3a w wyniku zdarzenia funkcjonalnie powi

1zanego z dzia

3alnoœci

1 przedsiêbiorstwa pozwanego, albowiem to pozwany w ramach prowadzonej dzia

3alnoœci gospodarczej wykona

3 mikrotunelowanie na wysokoœci budynków powodów, co wymaga

3o wykonania wykopu na g

3êbokoœæ 5 metrów i jego zabezpieczenia. Dnia 29 paŸdziernika 2019 roku rozpoczê

3y siê przewierty na odcinku od budynków powodów do przepompowni, z czym wi

1za

3y siê wibracje o najwiêkszej uci

1¿liwoœci. Prace te wymaga

3y równie¿ odpompowania wody, co wymaga

3o ponad dobowej pracy urz

1dzeñ. (...) to wprost zeznania œwiadków, stron oraz wpisy w dzienniku budowy. Jak wskaza

3a bieg

3a powsta

3e przy tych pracach wibracje mog

3y spowodowaæ zwiêkszenie rozwarcia i wyd

3u¿enie rys starszego z budynków, a tak¿e spêkañ w nowszym budynku. Nie mniej pozwany nie ponosi

3 odpowiedzialnoœci za wszystkie powsta

3e szkody. (...) bowiem, ¿e budynek powoda J. M. posiada

3 wady konstrukcyjne. (...)¿ bowiem spêkania przed przyst

1pieniem powoda do wykonywania prac, czemu powód nie przeczy

3. (...) prowadzonych przez pozwanego prac na budynek tego powodu dobitnie obrazuje dokumentacja fotograficzna z lipca 2019 roku w zestawieniu z dokumentacj

1 zgromadzon

1 po paŸdzierniku 2019 roku. (...) rysy uleg

3y rozwarciu na skutek prowadzonych prac, a postêp ten uleg

3 zahamowaniu po ich zakoñczeniu. Innymi s

3owy degradacja budynku tego powoda zintensyfikowana zosta

3a na skutek prac prowadzonych przez pozwanego.

Podobnie rzecz mia

3a siê do dobudowanego budynku powoda G. M.. (...), ¿e pêkniêcie wystêpuj

1ce ponad klatk

1 schodow

1 w jego budynku (...) powstaæ na skutek przenoszonych wibracji. J.œnie wykluczono zwi

1zek pomiêdzy pêkniêciem pionowym na œcianie wewnêtrznej a prowadzonymi pracami. Wynika to z faktu, ¿e œcianka tego rodzaju jest bardzo ma

3o podatna na przenoszenie drgañ z zewn

1trz budynku do g

3êbiej znajduj

1cej siê cieñszej œcianki dzia

3owej. Ewentualne pêkniêcie powsta

3oby bezpoœrednio na granicy œcianki ze stropodachem, a nie w odleg

3oœci oko

3o 2 metrów od frontowej œciany parteru. Z wiadomoœci specjalnych nie wynika

3o tak¿e, aby dosz

3o do rozluŸnienia gruntu w s

1siedztwie budynków powodów, zatem powsta

3e szkody wi

1za

3y siê w szczególnoœci z natê¿eniem wibracji na skutek prac rozpoczêtych pod koniec paŸdziernika 2019 roku po zmianie technologii robót.

Wobec powy¿ (...) do przekonania, ¿e istnieje zwi

1zek miêdzy powsta

3ymi wy¿ej szkodami a prowadzonymi pracami. Gdyby bowiem nie prowadzone prace nie dosz

3oby do szkody po stronie powodowej. W przypadku powoda J. M. nie dosz

3oby do zwiêkszenia dotychczasowych uszkodzeñ, natomiast gdyby nie wady konstrukcyjne równie¿ szkoda nie powsta

3aby. (...) na uwadze, ¿e po zakoñczeniu prac powsta

3e uszkodzenia nie zwiêkszy

3y swojego rozmiaru, co dodatkowo przemawia za przyjêciem zwi

1zku pomiêdzy zwiêkszeniem lub powstaniem spêkañ a prowadzonymi przez pozwanego pracami budowlanymi.

W zwi

1zku z powy¿ (...), ¿e pozwana spó

3ka ponosi odpowiedzialnoœæ za szkodê poniesion

1 przez powódkê na podstawie art. 435 k.c. P.œliæ nale¿a

3o, i¿ podstawow

1 przes

3ankê odpowiedzialnoœci na podstawie art. 435 § 1 k.c. stanowi ryzyko wyrz

1dzenia szkody zwi

1zane z dzia

3alnoœci

1 gospodarcz

1. (...) tego unormowania jest wiêc powinnoœæ naprawienia szkody przez tego, kto prowadzi przedsiêbiorstwo wprawiane w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody. O.œæ ta powstaje bez wzglêdu na winê prowadz

1cego przedsiêbiorstwo, a tak¿e bez wzglêdu na to, czy szkoda nast

1pi

3a w warunkach bezprawnego zachowania odpowiedzialnego. P. ruchu przedsiêbiorstwa odnosi siê przy tym do jego funkcjonowania jako ca

3oœci (por. wyrok SN z dnia 23 maja 2012r., I PK 198/11, L.).

Zdaniem (...), w toku niniejszego postêpowania nie zosta

3y skutecznie podniesione ani wykazane ¿adne okolicznoœci egzoneracyjne o jakich mowa w art. 435 § 1 k.c. Pozwany nie udowodni

3, aby powstanie szkody nast

1pi

3o wskutek si

3y wy¿szej, b

1dŸ na skutek wy

31cznej winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za któr

1 pozwany nie ponosi odpowiedzialnoœci. Ustalenie, ¿e trudne warunki geologiczne mieœci

3y siê w granicach si

3y wy¿szej nie by

3o uprawnione, choæby z tego powodu, ¿e brak by

3o inicjatywy dowodowej strony pozwanej w tym zakresie. Nie mniej dopiero po zmianie technologii robót na mikrotunelowanie dosz

3o do opisanych wy¿ej szkód.

(...) wysokoœæ nale¿nego odszkodowania (...), ograniczaj

1c zobowi

1zanemu naprawienie szkody zgodnie z treœci

1 art. 362 k.c., stanowi

1cym, ¿e je¿eli poszkodowany przyczyni

3 siê do powstania lub zwiêkszenia szkody, obowi

1zek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okolicznoœci, a zw

3aszcza do stopnia winy obu stron. Przyczynienie siê poszkodowanego do powstania lub zwiêkszenia szkody ma miejsce wówczas, gdy szkoda jest skutkiem nie tylko zdarzenia, z którym ustawa

31czy obowi

1zek odszkodowawczy innego podmiotu, ale tak¿e zachowania siê samego poszkodowanego (wyrok SN z 20.06.1972 r. II PR 164/72, LEX nr 7098). Przyczynienie siê w ujêciu art. 362 k.c. oznacza, ¿e pomiêdzy zachowaniem poszkodowanego, a szkod

1 istnieje adekwatny zwi

1zek przyczynowy. Wina lub oczywista nieprawid

3owoϾ po stronie poszkodowanego podlegaj

1 uwzglêdnieniu przy ocenie, czy i w jakim stopniu przyczynienie siê uzasadnia obni¿enie odszkodowania. W wyroku z dnia 3 sierpnia 2006 roku w sprawie IV CSK 118/06 (LEX nr 369169) (...) N.¿szy wskaza

3, ¿e w orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, i¿ przyczynienie siê nale¿y ujmowaæ w sposób zró¿nicowany w zale¿noœci od podstawy prawnej, z jakiej wywodzi siê roszczenie odszkodowawcze. Przyczynienie poszkodowanego dotyczy tak¿e odpowiedzialnoœci na zasadzie ryzyka, wynikaj

1cej z przepisów art. 435 k.c. O.œæ ta nie uzasadnia na

3o¿enia obowi

1zku naprawienia szkody w pe

3nym zakresie na w

3aœciciela przedsiêbiorstwa wprawianego w ruch za pomoc

1 si

3 przyrody, je¿eli przyczyna szkody jest mieszana i jej powstanie pozostaje czêœciowo w normalnym zwi

1zku przyczynowym z zachowaniem siê poszkodowanego, dotkniêtym obiektywn

1 nieprawid

3owoœci

1 lub niezgodnoœci

1 z powszechnie przyjêtymi sposobami postêpowania (por. wyrok S

1du Apelacyjnego w S. z dnia 11 czerwca 2015 r. I ACa 166/15, LEX 1789974, wyrok S

1du Apelacyjnego w £odzi z dnia 2 grudnia 2015 roku I ACa 786/15, Portal O. S. Powszechnych, wyrok S

1du N.¿szego z 22.11.2017 r., IV CSK 8/17, LEX nr 2434700).

Z.¿ywszy na obowi

1zek w

3aœciciela w

3aœciwego utrzymania budynku (...) uzna

3, ¿e powód J. M. oraz pozwany ponosz

1 po po

3owie odpowiedzialnoϾ za powsta

3e szkody. Oczywistym jest, ¿e zwiêkszenie rozmiaru degradacji budynku powoda J. M. wynika

3o z prowadzonych przez pozwanego prac, nie mniej nie dosz

3oby do nich, gdyby nie istnia

3y przed przyst

1pieniem pozwanego do prac, a zatem gdyby budynek utrzymany by

3 w prawid

3owym stanie technicznym. Stan techniczny budynku (...) znany powodowi, co potwierdza osadzenie przy elewacji kotew œci

1gów utrzymuj

1cych œcianê frontow

1 poddasza. Wobec faktu, ¿e konieczne do przeprowadzenia prace nie mog

1 ograniczyæ siê wy

31cznie do zmniejszenia rozwarcia powsta

3ych spêkañ – naprawa taka powinna byæ kompleksowa, a wiêc si

31 rzeczy wymaga naprawienia równie¿ spêkañ wynikaj

1cych wy

31cznie z wad konstrukcyjnych budynku. Je¿eli zatem w tym przypadku wartoœæ tych prac wynios

3a 15.361,70 z

3, odpowiedzialnoϾ pozwanego ograniczy

3a siê do po

3owy tej kwoty, a zatem 7.680,85 z

3. Je¿eli mowa o budynku powoda G. M. to zaproponowany przez bieg

31 zakres napraw nie obejmowa

3 ¿adnych uszkodzeñ nie wynikaj

1cych z prowadzonych prac. (...) w postaci pêkniêcia na klatce schodowej powsta

31 na skutek przenoszonych wibracji, nie znajduj

1c zwi

1zku innych spêkañ z tymi pracami. Koszt tych prac zamkn

13 siê w kwocie 690,21 z

3.

(...)¿sze na uwadze na podstawie art. 435 § 1 k.c. w punktach 1. i 6. zas

1dzono na rzecz powodów odpowiednio wskazane wy¿ej kwoty, oddalaj

1c w punktach 2. i 7. powództwo w pozosta

3ych zakresie na podstawie art. 361 § 2 k.c. jako zawy¿one, a w przypadku powoda J. M. dodatkowo na podstawie art. 362 k.c.

Na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 455 k.c. uwzglêdniono ¿

1danie powodów o zas

1dzenie odsetek od dnia wydania wyroku (art. 321 k.p.c.), albowiem roszczenie wymagalne by

3o najpóŸniej z dat

1 dorêczenia pozwu stronie pozwanej.

O kosztach procesu orzeczono w punktach 3. i 8. na podstawie art. 100 k.p.c. na zasadzie stosunkowego rozdzielenia kosztów. P. powodami nie zachodzi

3o wspó

3uczestnictwo jednolite.

Powód J. M. wygra

3 proces w 63 %, pozwany w stosunku do niego w 37 %. Koszty poniesione przez tego powoda stanowi

3y: op

3ata s

1dowa od pozwu (750,00 z

3), wynagrodzenie kwalifikowanego pe

3nomocnika w osobie adwokata w stawce minimalnej (3.600,00 z

3) okreœlonej w § 2 pkt 5 (...) Ministra S.œci w sprawie op

3at za czynnoœci adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz uiszczona zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg

3ej (500,00 z

3). Z kolei koszty poniesione przez pozwanego stanowi

3o wynagrodzenie kwalifikowanego pe

3nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej ustalonej na podstawie analogicznego (...) za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Kompensacja poniesionych kosztów stron w proporcji, w jakiej wygra

3y proces skutkowa

3a zas

1dzeniem w punkcie 3. wyroku na rzecz powoda J. M. kwoty 1.412,92 z

3 tytu

3em zwrotu kosztów procesu.

Z kolei powód G. M. wygra

3 proces w 38 %, pozwany w stosunku do niego w 62 %. Koszty poniesione przez tego powoda stanowi

3o wynagrodzenie kwalifikowanego pe

3nomocnika w osobie adwokata w stawce minimalnej (900,00 z

3) okreœlonej w § 2 pkt 3 (...) Ministra S.œci w sprawie op

3at za czynnoœci adwokackie (Dz.U.2015.1800 ze zm.) oraz uiszczona zaliczka na poczet wynagrodzenia bieg

3ej (500,00 z

3). Z kolei koszty poniesione przez pozwanego stanowi

3o wynagrodzenie kwalifikowanego pe

3nomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej ustalonej na podstawie analogicznego (...) za czynnoœci radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.). Kompensacja poniesionych kosztów stron w proporcji, w jakiej wygra

3y proces skutkowa

3a zas

1dzeniem w punkcie 8. wyroku na rzecz powoda G. M. kwoty 220,00 z

3 tytu

3em zwrotu kosztów procesu.

Od kwot zas

1dzonych tytu

3em kosztów procesu na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. nale¿a

3y siê równie¿ odsetki ustawowe za opóŸnienie od dnia uprawomocnienia siê wyroku do dnia zap

3aty.

W punktach 4., 5., 9. i 10. wyroku na tej samej zasadzie na mocy art. 100 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 8 ust. 1 i art. 83 i 113 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o kosztach s

1dowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014.1025 z póŸn. zm.) rozstrzygniêto o nieop

3aconych kosztach s

1dowych.

Nieuiszczone koszty s

1dowe stanowi

3o wynagrodzenie bieg

3ej w kwocie 2.406,03 z

3 do rozliczenia na obie sprawy po 1.203,00 z

3 oraz zwrot kosztów zwi

1zanych ze stawiennictwem œwiadków w

31cznej kwocie 659,81 z

3, a zatem po 329,90 z

3 na ka¿d

1 ze spraw. W przypadku powoda G. M. do rozliczenia pozosta

3a tak¿e nieuiszczona op

3ata s

1dowa od pozwu w kwocie 200,00 z

3. (...), ¿e koszty opinii (...) nale¿y rozdzieliæ na dwie równe czêœci przypadaj

1ce dwóm parom stron (powód J. M. i pozwany, powód G. M. i pozwany). (...) zaliczki na poczet wynagrodzenia bieg

3ej we wskazanych wy¿ej punktach i w oparciu o ww. podstawê prawn

1 obci

1¿ono strony kosztami s

1dowymi w stosunku, w jakim uleg

3y w swoim ¿

1daniu.

Powołane sygnatury

I ACa 166/15, I ACa 786/15, I PK 198/11, I PKN 319/00, II UK 260/03, IV CSK 118/06, I PK 258/07, II CR 116/63, II PR 164/72, III CKN 1334/00, IV CSK 8/17, V CKN 190/00