Postanowienie I PK 71/15

Sygn. akt I PK 71/15 POSTANOWIENIE Dnia 1 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z powództwa A. W. przeciwko Koncernowi Naftowemu Spółce Akcyjnej w P. o przywrócenie do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 1 grudnia 2015 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia 14 listopada 2014 r., 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 14 listopada 2014 r. oddalił apelację powoda A. W. od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 lutego 2014 r. (mocą którego oddalono jego powództwo przeciwko Koncernowi Naftowemu Spółce Akcyjnej w P. o przywrócenie do pracy i zasądzono od powoda na rzecz pozwanego kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego za drugą instancję. 2 Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną powoda. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 22 § 1 k.p. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, przy uwzględnieniu kosztów postępowania procesowego, w tym za postępowanie przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych. Skarżący uzasadniał potrzebę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania występującym w sprawie istotnym zagadnieniem prawnym, sprowadzającym się do pytania, czy działanie pracownika wykonującego polecenia służbowe przełożonego, działającego pod kierownictwem przełożonego realizującego swoje uprawnienia w ramach przysługujących mu uprawnień kierowniczych sensu largo - mimo obowiązku wynikającego z art. 22 § 1 k.p. - oceniać należy jako bezprawne z punktu widzenia pracodawcy, a nadto czy istnieje możliwość negatywnej oceny pracy pracownika skutkującej rozwiązaniem z nim umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 k.p., w sytuacji gdy działania te podejmowane były w ramach organu kolegialnego i wszystkie podlegały kolegialnemu zatwierdzeniu, a pracownik nie pełnił w nich funkcji przewodniczącego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie - w przypadku przyjęcia skargi do rozpoznania - o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn 3 kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym rozpoznawaniu. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W razie powołania tej przesłanki przedsądu, jaką jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, obowiązkiem skarżącego jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepublikowane). Sformułowanie zagadnienia powinno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego. Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest bowiem działanie w interesie indywidualnym, lecz powszechnym, poprzez ochronę obowiązującego porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki stosowania prawa pozytywnego. Nie każde więc orzeczenie, nawet błędnie wydane, zasługuje na kontrolę w postępowaniu kasacyjnym (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147, z dnia 18 marca 2004 r., I PK 620/03, LEX nr 513011, z dnia 8 lipca 2004 r., II PK 71/04, LEX nr 375715 i z dnia 16 kwietnia 2008 r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Nie spełnia określonego w art. 3989 § 1 k.p.c. wymagania sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w sposób ogólny i nieprecyzyjny, a zwłaszcza ograniczenie się do samego postawienia pytania, bez odniesienia się do problemów interpretacyjnych przepisów (postanowienia Sądu 4 Najwyższego z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451 i z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić że skarga kasacyjna w zakresie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania oraz jego uzasadnienia nie spełnia wymagań stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi zaskarżenia. W pierwszej kolejności wypada zauważyć, iż przedstawiony w skardze kasacyjnej problem prawny w rzeczywistości zmierza do podważenia ustalonego w sprawie stanu faktycznego, a ściślej – ustalenia przez Sądy orzekające, że mimo, iż powód nie przewodniczył zespołowi przetargowemu, miał decydujący wpływ na podejmowane przez to gremium decyzje, także w zakresie wprowadzenia samowolnych zmian w zapytaniu ofertowym, stanowiących przyczynę rozwiązania łączącej strony umowy o pracę. Tymczasem kwestie dotyczące ustalonych faktów nie stanowią przedmiotu kontroli kasacyjnej, w związku z czym opartemu na tej podstawie wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania towarzyszą niedopuszczalne motywy (art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c.; por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2012 r., II PK 278/11, LEX nr 1214574, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2014 r., V CSK 140/13, LEX nr 1458681). Niezależnie od powyższego godzi się stwierdzić, że opisany przez skarżącego problem prawny nie wymaga rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Kwestia wpływu zachowania przełożonego i konsekwencji w tym zakresie odnośnie ewentualnego uwolnienia się pracownika od odpowiedzialności za własne działanie, była już rozważana przez Sąd Najwyższy. Przypisanie działaniom przełożonych roli ekskulpującej zwalniałoby pracownika z odpowiedzialności za własne działania i nie motywowało do rozsądku w ich podejmowaniu. W związku z powyższym w szeregu orzeczeń (por. np. wyroki z dnia 10 września 1997 r., I PKN 244/97, OSNAPiUS 1998 nr 12, poz. 358 oraz z dnia z dnia 4 kwietnia 2006 r., I PK 161/05, Prawo Pracy 2006 nr 11, s. 33) Sąd Najwyższy stał na stanowisku, że bezkrytyczne wykonanie przez pracownika bezprawnych poleceń przełożonych może uzasadniać rozwiązanie umowy o pracę. Z poglądów tych w wyroku z dnia 26 lipca 2012 r. (I PK 39/12, LEX nr 1222144) Sąd Najwyższy wyprowadził szerszą 5 myśl, że zachowania przełożonego co do zasady nie zwalniają pracownika z odpowiedzialności za własne ewidentnie bezprawne działania. Reasumując: wobec niewykazania istnienia powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki przedsądu, z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji. eb