Sygnatura akt I C 631/24
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 09 września 2026 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska
Protokolant: Jakub Wojdyna
po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2026 r. w W.
na rozprawie
sprawy z powództwa J. E.
przeciwko A. B.
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
1.
zobowiązuje pozwanego A. B. do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych powoda J. E. poprzez niezwłoczne usunięcie postu z dnia 28 stycznia 2024 roku, zamieszczonego przez pozwanego na prowadzonym przez niego profilu na portalu społecznościowym (...) pod adresem internetowym: https://www.(...), nie później niż w ciągu 01 (jednego) dnia roboczego od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
2.
zobowiązuje pozwanego A. B. do opublikowania na własny koszt - w terminie 7 (siedmiu) dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie - w górnej części profilu pozwanego na portalu społecznościowym (...), znajdującego się pod adresem: https://www.(...), oświadczenia o następującej treści:
„Przeprosiny
Przepraszam pana J. E. za opublikowanie na moim profilu nieprawdziwych i zniesławiających informacji na jego temat, w tym informacji naruszających jego dobre imię, przypisujących mu jakoby był zaangażowany w działalność nielegalną lub nieetyczną.
Niniejsze przeprosiny zostały opublikowane w wyniku przegranego procesu sądowego.
(...)
oraz utrzymywania tej treści na łamach Portalu nieprzerwanie przez okres 30 (trzydziestu) dni od dnia opublikowania - poprzez funkcję „przypnij na górze", która zgodnie z regulaminem Portalu umożliwia umieszczenie i utrzymywanie „przypiętego" wpisu w górnej części osi czasu strony internetowej, a w przypadku zmian w funkcjach Portalu i w razie niemożności użycia funkcji „przypnij na górze", z użyciem innych funkcji, dostępnych w chwili wykonywania wyroku w niniejszej sprawie, prowadzących do tożsamego celu.
Powyższe oświadczenie należy opublikować w formie graficznej, zawierającej jedynie treść oświadczenia w formacie pliku „jpg" (jako plik o rozmiarach 900x725 pikseli, w ramach którego treść oświadczenia zajmować będzie nie mniej niż 80% powierzchni obrazu), sporządzoną pogrubioną czcionką Arial w rozmiarze 14, z co najmniej pojedynczą interlinią, wraz z wyróżnionym tytułem zapisanym pogrubioną czcionką w kolorze czerwonym, bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów umniejszających znaczenie, rangę i powagę tekstu, w sposób zapewniający bezpośrednią dostępność ww. wpisu (umożliwiający jego bezpośrednie wyświetlenie, tj. w szczególności bez zastosowania ewentualnych hiperłączy lub konieczności pobierania pliku), w sposób, który nie będzie uniemożliwiał komentowania tego wpisu oraz jego udostępniania przez użytkowników Portalu;
3.
zobowiązuje Pozwanego w terminie 7 (siedmiu) dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, do złożenia oświadczenia o następującej treści:
„Szanowny Panie,
przepraszam Pana za opublikowanie na moim profilu w mediach społecznościowych nieprawdziwych informacji odnoszących się do Pana osoby. Poprzez rozpowszechnienie nierzetelnych i niezweryfikowanych informacji w sposób bezprawny naruszyłem Pana cześć i dobre imię.
Niniejsze oświadczenie jest związane z przegranym przeze mnie procesem z tytułu naruszenia dóbr osobistych".
poprzez sporządzenie go na białym tle, czarną czcionką Times New Roman w rozmiarze 12 i z co najmniej pojedynczą interlinią (zgodnie z formatowaniem programu Microsoft Word), bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów umniejszających znaczenie, rangę i powagę tekstu lub ograniczających możliwość zapoznania się z nim, w ten sposób, że treść całego oświadczenia wraz z własnoręcznym podpisem pozwanego pod tym oświadczeniem, powinna mieścić się na jednej stronie formatu A4 oraz przesłania go listem poleconym na adres korespondencyjny kancelarii pełnomocnika powoda;
4.
zakazuje pozwanemu rozpowszechniania w Internecie kopii listu, o treści wskazanej w punkcie 3 wyroku.
5.
zasądza od pozwanego na rzecz „Fundacji (...)” z siedzibą w W. (KRS: (...)) kwotę 20.000,00 (dwadzieścia tysięcy 00/100) złotych w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, tytułem sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny w związku z naruszeniem dóbr osobistych powoda;
6.
oddala powództwo w pozostałym zakresie.
Sędzia (del.) Agnieszka Onichimowska
UZASADNIENIE
wyroku zaocznego z dnia 09 września 2026 r.
Pozwem skierowanym przeciwko A. B. z dnia 10 czerwca 2024 r. (
data nadania przesyłki k. 146), powód J. E. wniósł o:
7.
zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez niezwłoczne usunięcie postów z dnia 24 czerwca 2023 roku, zamieszczonych przez Pozwanego na prowadzonych przez niego profilach w serwisach społecznościowych na portalu (...) pod adresem internetowym: https://www. (...)
(...) oraz na portalu (...) pod adresem internetowym https://www.(...), nie później niż w ciągu 1 (jednego) dnia roboczego od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
8.
zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez niezwłoczne usunięcie postów z dnia 28 stycznia 2024 roku, zamieszczonych przez Pozwanego na prowadzonych przez niego profilach w serwisach społecznościowych na portalu (...) pod adresem internetowym: https://www.(...)
(...), nie później niż w ciągu 1 (jednego) dnia roboczego od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
9.
zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez niezwłoczne usunięcie postów z dnia 23 lutego 2024 roku, zamieszczonych przez Pozwanego na prowadzonych przez niego profilach w serwisach społecznościowych na portalu (...) pod adresem internetowym: https://www. (...)
(...) oraz na portalu (...) pod adresem internetowym https://www.(...), nie później niż w ciągu 1 (jednego) dnia roboczego od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
10.
zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez niezwłoczne usunięcie postów z dnia 17 kwietnia 2024 roku, zamieszczonych przez Pozwanego na prowadzonych przez niego profilach w serwisach społecznościowych na portalu (...) pod adresami internetowymi: https://www.(...)
(...).(...); https://www.(...); https://www.(...)
(...), nie później niż w ciągu 1 (jednego) dnia roboczego od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
11.
zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez niezwłoczne usunięcie postów z dnia 17 kwietnia 2024 roku, zamieszczonych przez Pozwanego na prowadzonych przez niego profilach w serwisach społecznościowych na portalu (...) pod adresami internetowymi: https://www.(...)
(...)
(...)
https://www.(...)/(...);
https://www.(...)
(...), nie później niż w ciągu 1 (jednego) dnia roboczego od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
12.
zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez niezwłoczne usunięcie komentarzy naruszających dobra osobiste Powoda, zamieszczonych pod postem Pozwanego z dnia 23 lutego 2024 roku na prowadzonym przez niego profilu na portalu (...) pod adresem https://www.(...)
(...)
(...)
a.
Komentarz użytkownika „(...)
”
b.
Komentarz użytkownika „(...)”
c.
Komentarz użytkownika „(...)
”
d.
Komentarz użytkownika „(...)
”
- nie później niż w ciągu 1 (jednego) dnia roboczego od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
13.
zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez zaprzestanie rozpowszechniania we wszelkich serwisach społecznościowych, mediach oraz środkach masowego przekazu, w tym w szczególności na łamach oficjalnych profili Pozwanego na portalach społecznościowych (...) (obecnie pod adresem: https://www.(...)) oraz (...) (obecnie pod adresem: https://www.(...)
(...)), oczywiście nieprawdziwych informacji, twierdzeń oraz bezpodstawnych sugestii naruszających dobra osobiste Powoda, przypisujących Powodowi jakoby (i) miał być zaangażowany w działalność przestępczą, w szczególności wynikającą z prowadzonej przez niego działalności i powiązaną z obecnością spółek Powoda na giełdzie; (ii) był powiązany ze zjawiskiem prostytucji i świadczenia odpłatnych usług seksualnych; (iii) posiadał powiązania z niepubliczną szkołą wyższą (...) i osobami zarządzającymi tą szkołą, podejrzanymi m.in. o działalność w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, handel dyplomami, przestępstwa seksualne oraz znęcanie psychiczne;
14.
zobowiązanie Pozwanego do opublikowania na własny koszt - w terminie 7 (siedmiu) dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie - w górnej części profilu Pozwanego na portalu społecznościowym (...) (dalej: „Portal 1"), znajdującego się pod adresem: https://www.(...), oświadczenia o następującej treści:
„Przeprosiny
Przepraszam pana J. E. za opublikowanie na moim profilu nieprawdziwych i zniesławiających informacji na jego temat, w tym informacji naruszających jego dobre imię, przypisujących mu jakoby był zaangażowany w działalność nielegalną lub nieetyczną, a także utrzymywał powiązania z osobami, względem których pojawiły się podejrzenia co do możliwości popełniania poważnych przestępstw.
Niniejsze przeprosiny zostały opublikowane w wyniku przegranego procesu sądowego.
(...)
oraz utrzymywania tej treści na łamach Portalu 1 nieprzerwanie przez okres 30 (trzydziestu) dni od dnia opublikowania - poprzez funkcję „przypnij na górze", która zgodnie z regulaminem Portalu 1 umożliwia umieszczenie i utrzymywanie „przypiętego" wpisu w górnej części osi czasu strony internetowej, a w przypadku zmian w funkcjach Portalu 1 i w razie niemożności użycia funkcji „przypnij na górze", z użyciem innych funkcji, dostępnych w chwili wykonywania wyroku w niniejszej sprawie, prowadzących do tożsamego celu.
Powyższe oświadczenie należy opublikować w formie graficznej, zawierającej jedynie treść oświadczenia w formacie pliku „jpg" (jako plik o rozmiarach 900x725 pikseli, w ramach którego treść oświadczenia zajmować będzie nie mniej niż 80% powierzchni obrazu), sporządzoną pogrubioną czcionką Arial w rozmiarze 14, z co najmniej pojedynczą interlinią, wraz z wyróżnionym tytułem zapisanym pogrubioną czcionką w kolorze czerwonym, bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów umniejszających znaczenie, rangę i powagę tekstu, w sposób zapewniający bezpośrednią dostępność ww. wpisu (umożliwiający jego bezpośrednie wyświetlenie, tj. w szczególności bez zastosowania ewentualnych hiperłączy lub konieczności pobierania pliku), w sposób, który nie będzie uniemożliwiał komentowania tego wpisu oraz jego udostępniania przez użytkowników Portalu 1;
15.
zobowiązanie Pozwanego do opublikowana na własny koszt - w terminie 7 (siedmiu) dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie - w górnej części profilu Pozwanego na portalu społecznościowym (...) (dalej: „Portal 2")znajdującym się pod adresem: https://www.(...)
(...), oświadczenia o następującej treści:
„Przeprosiny
Przepraszam pana J. E. za opublikowanie na moim profilu nieprawdziwych i zniesławiających informacji na jego temat, w tym informacji naruszających jego dobre imię, przypisujących mu jakoby był zaangażowany w działalność nielegalną lub nieetyczną, a także utrzymywał powiązania z osobami, względem których pojawiły się podejrzenia co do możliwości popełniania poważnych przestępstw.
Niniejsze przeprosiny zostały opublikowane w wyniku przegranego procesu sądowego.
(...)
oraz utrzymywania tej treści na łamach Portalu 2 nieprzerwanie przez okres 30 (trzydziestu) dni od dnia opublikowania - poprzez funkcję „przypnij na górze", która zgodnie z regulaminem Portalu 2 umożliwia umieszczenie i utrzymywanie „przypiętego" wpisu w górnej części osi czasu strony internetowej, a w przypadku zmian w funkcjach Portalu 2 i w razie niemożności użycia funkcji „przypnij na górze", z użyciem innych funkcji, dostępnych w chwili wykonywania wyroku w niniejszej sprawie, prowadzących do tożsamego celu.
Powyższe oświadczenie należy opublikować w formie graficznej, zawierającej jedynie treść oświadczenia w formacie pliku „jpg" (jako plik o rozmiarach 900x725 pikseli, w ramach którego treść oświadczenia zajmować będzie nie mniej niż 80% powierzchni obrazu), sporządzoną pogrubioną czcionką Arial w rozmiarze 14, z co najmniej pojedynczą interlinią, wraz z wyróżnionym tytułem zapisanym pogrubioną czcionką w kolorze czerwonym, bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów umniejszających znaczenie, rangę i powagę tekstu, w sposób zapewniający bezpośrednią dostępność ww. wpisu (umożliwiający jego bezpośrednie wyświetlenie, tj. w szczególności bez zastosowania ewentualnych hiperłączy lub konieczności pobierania pliku), w sposób, który nie będzie uniemożliwiał komentowania tego wpisu oraz jego udostępniania przez użytkowników Portalu 2;
16.
zobowiązanie Pozwanego w terminie 7 (siedmiu) dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, do złożenia oświadczenia o następującej treści:
„Szanowny Panie,
przepraszam Pana za opublikowanie na moich profilach w mediach społecznościowych nieprawdziwych informacji odnoszących się do Pana osoby, zgodnie z którymi miałby Pan być zaangażowany w działalność przestępczą, w szczególności wynikającą z prowadzonej przez Pana działalności i powiązanej z obecnością Pańskich spółek na giełdzie, a także w zakresie powiązania Pana ze zjawiskami prostytucji i świadczenia odpłatnych usług seksualnych oraz z niepubliczną szkołą wyższą (...) i osobami zarządzającymi tą szkołą, podejrzanymi m.in. o działalność w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, handel dyplomami, przestępstwa seksualne oraz znęcanie psychiczne.
Poprzez rozpowszechnienie tego typu nieprawdziwych, nierzetelnych i niezweryfikowanych informacji w sposób bezprawny naruszyłem Pana cześć i dobre imię, co spowodowało utratę zaufania do prowadzonej przez Pana działalności zawodowej i publicznej oraz publikację szeregu deprecjonujących Pana komentarzy przez Internautów.
Niniejsze oświadczenie jest związane z przegranym przeze mnie procesem z tytułu naruszenia dóbr osobistych".
poprzez sporządzenie go na białym tle, czarną czcionką Times New Roman w rozmiarze 12 i z co najmniej pojedynczą interlinią (zgodnie z formatowaniem programu Microsoft Word), bez zastosowania jakichkolwiek zabiegów umniejszających znaczenie, rangę i powagę tekstu lub ograniczających możliwość zapoznania się z nim, w ten sposób, że treść całego oświadczenia wraz z własnoręcznym podpisem pozwanego pod tym oświadczeniem, powinna mieścić się na jednej stronie formatu A4 oraz przesłania go listem poleconym na adres korespondencyjny kancelarii pełnomocnika Powoda;
17.
zakazanie pozwanemu rozpowszechniania w Internecie kopii listu o treści wskazanej w punkcie 10.
18.
zasądzenie od pozwanego na rzecz „Fundacji (...)” z siedzibą w W. (KRS: (...)) kwotę 250 000 zł tytułem sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny w związku z naruszeniem dóbr osobistych powoda;
Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu powód wskazał, że sporne wpisy, które umieścił pozwany na swoich kontach w serwisach społecznościowych (...) oraz (...) w sposób bezpośredni lub pośredni rozpowszechniają nieprawdziwe i bezpodstawne informacje, jakoby powód miał być zaangażowany w działalność przestępczą, w szczególności wynikającą z prowadzonej przez niego działalności i powiązaną z obecnością spółek Powoda na giełdzie, był powiązany ze zjawiskiem prostytucji i świadczenia odpłatnych usług seksualnych, utrzymywał rzekome powiązania z uczelnią (...) oraz osobami zarządzającymi i związanymi z tą uczelnią, podejrzanymi m.in. o działalność w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, handel dyplomami, przestępstwa seksualne oraz znęcanie psychiczne. Zdaniem powoda, pozwany naruszył jego dobra osobiste w postaci m.in. jego czci, godności i wizerunku. Ponadto działania pozwanego mają wpływ na życie osobiste i zawodowe powoda, a w szczególności narażają go na utratę zaufania wśród kontrahentów. Ze względu na to, że wpisy cały czas są dostępne dla nieograniczonej liczby użytkowników powód doznaje krzywdy wywołanej bezpodstawnymi oskarżeniami pozwanego.
Odpis pozwu wraz załącznikami kierowany do pozwanego A. B. na adres wskazany w pozwie - po dwukrotnym awizowaniu w dniach 12 i 20 sierpnia 2024 r. - wrócił z adnotacją „nie podjęto w terminie” (
k. 189).
W piśmie z dnia 10 października 2024 r. pełnomocnik powoda wskazał, że pozwany zamieszkuje pod wskazanym w pozwie adresem, na dowód czego przedstawił potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej na adres pozwanego z 19 września 2023 r. (
k.171), notatkę urzędową wydaną w sprawie I Co 69/24 toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie (
k. 173) oraz fotokopię koperty datowanej na 15 kwietnia 2024 r. z akt postępowania toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie, sygn. akt XIV K 334/23 (
k. 175-176).
Z informacji nadesłanej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie XIV Wydział Karny wynika, iż pozwany A. B.
„na stałe mieszka wW. przy ul. (...). 23.” (
k.183v)
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd w zarządzeniu z dnia 11 maja 2025 r. (
k. 190) uznał w trybie art. 139 § 1 k.p.c. odpis pozwu za doręczony pozwanemu z dniem 27 sierpnia 2024 r. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że powód wykazał, iż wskazany adres jest rzeczywistym miejscem zamieszkania i odbierania korespondencji przez pozwanego. Ocenę tę potwierdza również fakt późniejszego odebrania przez pozwanego wezwania w dniu 27 lutego 2026 r. (
Elektroniczne Potwierdzenie Odbioru k. 207)
Na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2026 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Pozwany mimo odebrania wezwania nie stawił się na rozprawie, nie złożył tez odpowiedzi na pozew. (
k. 210). Wobec spełnienia się przesłanki z art. 339 § 1 k.p.c. Sąd postanowił rozstrzygnąć sprawę wydając wyrok zaoczny.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
W dniu 24 czerwca 2023 r. A. B. opublikował na portalach (...) oraz (...) wpis o treści „
Dziewczyny z Playboya! Nomen Omen co łączy niektóre z nich?”. Do wpisu załączono zdjęcia 3 okładek magazynu (...) oraz zdjęcie J. E. wraz z żoną M. S., na które został nałożony filtr okładki magazynu (...). Zdjęcie to było wydrukiem z foto budki, które zostało udostępnione przez J. E. oraz jego żonę na portalu (...).
(
dowód: wydruk wpisu z dnia 24 czerwca 2023 r z portalu P. k. 38 oraz X., k. 45-48, zeznania powoda J. E., k. 210-211)
W dniu 28 stycznia 2024 r. A. B. udostępnił wpis I. B. o treści: „
(...)
”. Do wpisu I. B. dołączony był zrzut ekranu artykułu ze strony internetowej (...) zatytułowanego „(...)”. Do wpisu A. B. dodał również:
„
(...)
(...)"
(...)
.”
(
dowód: wydruk wpisu z dnia 28 stycznia 2024 r. z portalu P. k. 50)
W dniu 23 lutego 2024 r. A. B. opublikował wpis na portalach (...) oraz (...) o treści : „
(...)
(...)
(...)
(...)
1/ (...);
2/ (...);
3/ (...).
Na dole galeria zdjęć„
Do wpisu załączono zdjęcia m.in. z opisanej inauguracji roku akademickiego uczelni (...) w tym zdjęcia J. E., T. M., Kardynała B. T. oraz ówczesnego rektora uczelni A. V. (2).
(
dowód: wydruk wpisu z dnia 24 czerwca 2023 r z portali P. oraz X. k. 53-66, zeznania powoda J. E., k. 210-211)
Pod wpisem na portalu (...) znajdowały się m.in.:
a.
Komentarz użytkownika „(...)
”
b.
Komentarz użytkownika „(...)
”
c.
Komentarz użytkownika „(...)
”
d.
Komentarz użytkownika „(...)
”
(
dowód: wydruk komentarzy umieszczonych pod wpisem z dnia 24 czerwca 2023 r z portalu X. k. 93-98)
W dniu 17 kwietnia 2024 r. A. B. opublikował wpis na portalu (...) o treści:
„
(...).
(...).
Gratulacje dla studentów i i nie wiem jak ich nazwać?
(...)
Do wpisu załączono zdjęcia m.in. z opisanej inauguracji roku akademickiego uczelni V. (...), w tym zdjęcia J. E., T. M. oraz A. V. (2).
(dowód: wydruk wpisu z dnia 17 kwietnia 2024 r z portalu (...) k. 69-74)
W dniu 17 kwietnia 2024 r. A. B. opublikował wpisy na portalu (...) o treści: „
(...)
(...))”. Do wpisu załączono zdjęcie J. E. przemawiającego na inauguracji roku akademickiego uczelni (...), T. M. oraz A. V. (2).
(dowód: wydruk wpisu z dnia 17 kwietnia 2024 r z portalu (...) k. 83-85)
„(...),
(...)”.
(dowód: wydruk wpisu z dnia 17 kwietnia 2024 r z portalu X. k. 87)
„(...).
(...)”. Do wpisu załączono zdjęcie R. B. przemawiającego na inauguracji roku akademickiego uczelni (...).
(dowód: wydruk wpisu z dnia 17 kwietnia 2024 r z portalu X. k. 90).
A. B. pozostaje w sporze z żoną powoda N. dotyczącym publikacji książki autorstwa A. B. pt. „(...)”.
(dowód: zeznania powoda J. E., k. 210-211)
Sąd ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie na podstawie dokumentów załączonych przez powoda do pozwu, w szczególności wydruki stron internetowych. Dokumenty te nie budziły wątpliwości sądu co do ich autentyczności i wiarygodności.
Sąd nie miał wątpliwości co do wiarygodności zeznań powoda J. E., przy czym Sąd nie brał pod uwagę prezentowanych przez powoda ocen co do znaczenia i wydźwięku spornych wpisów (ta bowiem jest zarezerwowana dla Sądu), mając przy tym na względzie, że nie stanowią one relacji, co do faktów, a jedynie przejaw subiektywnej oceny powoda.
Wobec bezczynności pozwanego i spełnienia przesłanek do wydania wyroku zaocznego, sąd na podstawie art. 339 § 2 k.p.c. uznał za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie.
Sąd zważył co następuje
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.
Podstawę prawną żądania powoda stanowiły przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych w pierwszej kolejności sąd powinien ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne.
Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu wyrażonej w art. 6 k.c. Zgodnie z tym przepisem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że jeżeli sprawca naruszenia udowodni jedną z okoliczności wyłączających bezprawność, żądanie nie zostanie uznane za podlegające ochronie. Bezprawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasadami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności. Bezprawność wyłącza prawdziwość postawionego zarzutu, o ile dotyczył faktów. (
vide: Wyrok SN z 19.10.1989 r., II CR 419/89, LEX nr 8996)
Wobec powyższego, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy w niniejszej sprawie faktycznie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda.
W myśl art. 23 k.c. nie ulega wątpliwości, że ustawodawca uznaje cześć za dobro osobiste, gdyż jest ona wymieniona w niniejszym przepisie. W piśmiennictwie i orzecznictwie wyróżnia się dwa aspekty czci: wewnętrzny – nazywany godnością osobistą, obejmującą wyobrażenie człowieka o własnej wartości oraz oczekiwanie szacunku ze strony innych ludzi oraz zewnętrzny – oznaczający dobrą sławę, dobrą opinię innych ludzi, szacunek, którym obdarza daną osobę otoczenie. Naruszenie czci zewnętrznej określane jest jako zniesławienie, natomiast czci wewnętrznej (dobrego imienia) – znieważenie. Naruszenie czci zewnętrznej ma miejsce w przypadku przypisania innej osobie postępowania lub właściwości, które mogą wpłynąć negatywnie na ocenę tej osoby przez innych. Z naruszeniem czci zewnętrznej mamy do czynienia w przypadku, gdy wypowiedź naruszająca cześć dotrze do innych osób (przynajmniej jednej), a nie tylko do osoby zniesławianej. Znieważenie (naruszenie czci wewnętrznej) ma miejsce przede wszystkim w przypadku, gdy znieważenie dokonane zostało w obecności osoby, której wypowiedź dotyczy, ale także w sytuacji, gdy wypowiedź zniesławiająca miała miejsce w okolicznościach wskazujących, że zniesławiający powinien liczyć się z możliwością, że treść tej wypowiedzi dotrze do osoby, której dotyczy.
Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie) może polegać na przypisaniu innej osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (
vide: wyrok Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 29 października 1971 roku, II CR 455/71, OSNC 1972/4/77). Może ono występować w dwóch postaciach. Pierwsza to rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, druga wyrażanie ujemnej oceny jej osoby czy działalności (
vide: A. Szpunar w: „Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową”, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 101 i nast.). Warto przy tym wyjaśnić, iż cześć wewnętrzna nazywana godnością osobistą, to wyobrażenie jednostki o własnej wartości, które konkretyzuje się w poczuciu i przekonaniu o własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. To poczucie jest zmienne i daje się kształtować. Dlatego mogą być różne miary poczucia własnej wartości i naruszenia jego godności.
Elementy zniesławiające mogą być zawarte w gestach, znakach, utrwalonych obrazach, jednak najczęstszą formą komunikacji mogącą mieć charakter zniesławiający są wypowiedzi w formie ustnej lub pisemnej. Za naruszające dobra osobiste może też być uznana kompozycja artykułu, tytuły, podtytuły, zdjęcia, o ile ich dobór i układ tworzy nieprawdziwy godzący w te dobra obraz osoby, której dotyczy (
vide: wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., sygn. akt I CSK 465/08, LEX nr 510611).
Ocena czy doszło do naruszenia dobra osobistego nie odbywa się według miary indywidulanej wrażliwości poszkodowanego dotkniętego zachowaniem innego podmiotu, lecz według kryteriów obiektywnych, tj. według opinii występujących w społeczeństwie, według odczuć przeciętnego odbiorcy - osoby rozsądne i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych poglądów. (
Postanowienie SN z 19.11.2024 r., II PSK 67/24, LEX nr 3786881)
Przechodząc do szczegółowych rozważań dotyczących przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w ocenie Sądu wpisy pozwanego z dnia 24 czerwca 2023 r. nie naruszyły dóbr osobistych powoda. Faktem jest, iż kwestionowany wpis zawiera zestawienie (czy też porównanie) zdjęcia na, którym jest powód wraz z żoną z innymi (prawdziwymi) okładkami magazynu (...), słynącego niegdyś ze zdjęć nagich lub skąpo ubranych kobiet. Nie jest wykluczone, że wpisem tym pozwany chciał zareklamować swoją nową książkę, sugerując powiązania pomiędzy partnerką powoda, a modelkami z pozostałych okładek. Niemniej zarówno z treści wpisu, jak i załączonych zdjęć, Sąd wywodzi jedynie potencjalne naruszenia dóbr osobistych żony powoda, a nie samego powoda. Należy przy tym zauważyć, że powód oraz jego żona udostępnili swoje zdjęcie z foto budki na powszechnie dostępnych kontach na profilach społecznościowych, wobec czego powinni się liczyć, że zdjęcie to może być udostępniane (wykorzystane) dalej w Internecie, również w innym kontekście, aniżeli oryginalny. Sąd również zauważa, iż samo umieszczenie zdjęcia powoda pośród okładek magazynu (...), nie oznacza powiązania z czerpaniem korzyści z pracy seksualnej kobiet. Z tych powodów Sąd oddalił żądanie usunięcia wpisów z dnia 24 czerwca 2023 roku.
Sąd doszedł jednak do odmiennej konkluzji badając wpis pozwanego z dnia 28 stycznia 2024 r., uznając że wpis ten naruszył dobra osobiste powoda. Pozwany opisując, że powód zamieszkuje w (...)
” (...)
” – sugeruje wprost, że powód jest nieuczciwy i ma powiązania ze światem przestępczym.
W ocenie Sądu także udostępnienie wpisu I. B., który nazywa powoda „
(...)
”, jest naruszeniem dóbr osobistych powoda. Odpowiedzialność cywilna za naruszenie dóbr osobistych na gruncie art. 23 k.c. w zw. z art. 24 k.c. nie ogranicza się wyłącznie do pierwotnego autora zniesławiających treści. Sąd stoi na stanowisku, iż bezprawnym działaniem jest każde rozpowszechnianie nieprawdziwych zarzutów, a więc również ich wtórne powielanie, cytowanie czy udostępnianie nowemu kręgowi odbiorców. Nie ulega wątpliwości Sądu, że użyte we wpisie sformułowania naruszają dobre imię powoda oraz podważają wiarygodność powoda, jako prezesa spółki giełdowej.
Analizując zarówno treść wpisu pozwanego z dnia 28 stycznia 2024 roku, jak i udostępnione treści z wpisu I. B., nie ulega wątpliwości Sądu, iż intencją pozwanego było wyrobienie u przeciętnego odbiorcy przekonania, iż powód jest zaangażowany jeśli nawet nie w działalność nielegalną, to przynajmniej jego działania są nieetyczne („(...)”). Osoby charakteryzujące się przymiotami, jakimi pozwany próbuje scharakteryzować powoda, są postrzegane w społeczeństwie jednoznacznie pejoratywnie. Powyższe niewątpliwie stanowiło naruszenie dóbr osobistych powoda. Wskazać ponadto należy, iż z uwagi na brak aktywności pozwanego, w przedmiotowej sprawie nie zostały wykazane, jakiekolwiek okoliczności mogące wyłączyć bezprawność zachowania się sprawcy naruszenia.
Przechodząc do dalszej części rozważań wskazać należy, iż w ocenie Sądu wpisy pozwanego z dnia 23 lutego 2024 r. nie naruszyły dóbr osobistych powoda. Użyte we wpisie zdjęcia pochodzą z oficjalnej strony uczelni (...), zaś informacja o wygłoszeniu przez powoda wykładu na inauguracji roku akademickiego 2023/2024 - jak przyznał sam powód - jest prawdziwa.
W kwestionowanym wpisie pozwany opisał nie tylko fakt „wystąpienia z wykładem inauguracyjnym” przez powoda na uczelni (...), ale także doniesienia związane z postępowaniami karnymi dotyczącymi działalności uczelni oraz jej byłego rektora. Nigdzie nie zasugerowano natomiast, by powód miał powiązania z osobami zarządzającymi uczelnią. Wskazano tam, że powód jest przyjacielem T. M., przy czym powód nie tylko nie zaprzeczył tej znajomości, ale nie wskazał też, czemu informacja ta mogłaby sugerować powiązania ze światem przestępczym.
Zdaniem Sądu przeciętny odbiorca nie łączy wskazanej we wpisie osoby „Rafała B.”, zatrzymanego przez Centralne Biuro Antykorupcyjne, z opisywanym później powodem J. E.. Z wpisu wynika bowiem jasno, że „(...). W ocenie Sądu lektura niniejszego wpisu nie wprowadza w błąd przeciętnego odbiorcę, iż „R. B..”, o którym mowa w pkt 1 wpisu i wspominany w pkt 3 poniżej J. E. („tzw. (...)”), to jedna i ta sama osoba.
Odnosząc się do kolejnych żądań wskazać należy, iż Sąd stoi na stanowisku, że pozwany jako osoba fizyczna, niebędąca profesjonalnym wydawcą prasowym może odpowiadać jedynie za naruszenia dóbr osobistych dokonanych przez niego samego. Brak jest również obowiązku po stronie pozwanego do moderacji treści czy usuwania cudzych komentarzy pod jego wpisami. Osoba fizyczna będąca autorem wpisu w mediach społecznościowych nie ponosi solidarnej odpowiedzialności za bezprawne działania i wypowiedzi innych użytkowników sieci. Jeżeli powód, uważa, że jego dobra osobiste zostały naruszone komentarzami innych osób, konieczne jest wytoczenie powództwa przeciwko tym osobom.
Sąd w tym miejscu pragnie zaznaczyć, że regulacje Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE tj. aktu o usługach cyfrowych mają zastosowanie w stosunku do dostawców usług. Tym samym rozporządzenie to nie zmienia regulacji dotyczących sporów pomiędzy dwiema osobami fizycznymi. Platformy (...) oraz (...) same są odpowiedzialne za moderację dostępnych u nich treści. Z tych powód Sąd oddalił roszczenie o usunięcie określonych komentarzy.
Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż treść kwestionowanych wpisów – co do zasady – nie odnosi się do osoby powoda i trudno doszukać się bezpośredniego powiązania z powodem, czy też wygłoszonym prze niego wykładem inauguracyjnym.
Również w ocenie Sądu wpisy pozwanego z dnia 17 kwietnia 2024 r. nie naruszyły dóbr osobistych powoda. Wpisy te podobnie, jak wpisy z dnia 23 lutego 2024 r. opisywały wykład powoda J. E. w (...). Argumenty powołane powyżej mają tu pełne zastosowanie.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy – w tym mając na uwadze treści publikowane przez pozwanego, a kwestionowane przez powoda – Sąd nie uznał za uzasadnione zobowiązanie Pozwanego do zaniechania dalszych naruszeń dóbr osobistych Powoda poprzez zaprzestanie rozpowszechniania we wszelkich serwisach społecznościowych, mediach oraz środkach masowego przekazu, w tym w szczególności na łamach oficjalnych profili Pozwanego na portalach społecznościowych (...) (obecnie pod adresem: https://www.(...)) oraz (...) (obecnie pod adresem: https://www.(...)
(...)), oczywiście nieprawdziwych informacji, twierdzeń oraz bezpodstawnych sugestii naruszających dobra osobiste Powoda, przypisujących Powodowi jakoby (i) miał być zaangażowany w działalność przestępczą, w szczególności wynikającą z prowadzonej przez niego działalności i powiązaną z obecnością spółek Powoda na giełdzie; (ii) był powiązany ze zjawiskiem prostytucji i świadczenia odpłatnych usług seksualnych; (iii) posiadał powiązania z niepubliczną szkołą wyższą (...) i osobami zarządzającymi tą szkołą, podejrzanymi m.in. o działalność w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, handel dyplomami, przestępstwa seksualne oraz znęcanie psychiczne.
Przede wszystkim w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, aby pozwany publikował treści wskazujące na powiązanie powoda ze zjawiskiem prostytucji i świadczenia odpłatnych usług seksualnych czy też powiązania z osobami zarządzającymi (...). Wyjaśnić przy tym należy, iż powód jest osobą publiczną, w przypadku której granice krytyki ulegają przesunięciu w porównaniu do przeciętnego człowieka. Co więcej, zgodnie z art. 10 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, każdy ma prawo każdy ma prawo do swobody wypowiedzi. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe. Prawo do swobody wypowiedzi, określone w art. 10 ust. 1 Konwencji, jest jednym z zasadniczych filarów demokratycznego społeczeństwa, podstawą jego rozwoju i warunkiem samorealizacji jednostki. Obejmuje ono nie tylko „informacje”, czy też „poglądy”, które są przychylnie przyjmowane lub uznawane za nieobraźliwe albo obojętne, ale również do wypowiedzi, które urażają, szokują lub wprowadzają niepokój. Jak wskazuje ETPC, takie są wymogi pluralizmu, otwartości, tolerancji i szerokich horyzontów myślowych, bez których nie ma „społeczeństwa demokratycznego”
(por. wyrok Sadu Apelacyjnego w Warszawie VI ACa 612/15).
W ocenie Sądu dla zrealizowania funkcji kompensacyjnej oraz usunięcia skutków dokonanego naruszenia dóbr osobistych powoda, adekwatnymi i proporcjonalnymi środkami– oprócz nakazania usunięcia wpisu z dnia 28 stycznia 2024 roku - są nakaz opublikowania przeprosin na portalu społecznościowym P. oraz zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia w formie tradycyjnego listu skierowanego bezpośrednio do powoda. Należy przy tym zaznaczyć, iż wpis jaki Sąd uznał za naruszający dobra osobiste powoda znajdował się wyłącznie na portalu (...).
Sąd dokonał modyfikacji treści żądanego przez powoda oświadczenia oraz przeprosin, albowiem w toku postępowania dowodowego za zasadne uznano tylko jedno z podnoszonych przez stronę powodową roszczeń. Uwzględnienie oświadczenia w pierwotnie żądanym kształcie prowadziłoby do nieuzasadnionego sankcjonowania zachowań pozwanego. Treść listu została zatem ograniczona wyłącznie do sformułowań związanych z potwierdzonym naruszeniem tj. rozpowszechniania zniesławiających informacji na temat powoda, w tym informacji naruszających jego dobre imię, przypisujących mu jakoby był zaangażowany w działalność nielegalną lub nieetyczną, co czyni zadość wymogowi adekwatności oświadczenia do stopnia i zakresu naruszenia dóbr osobistych.
Jednocześnie Sąd orzekł o zakazie publikacji przedmiotowego listu w Internecie. Instytucja przeprosin w formie listu celowego, skierowanego do rąk własnych poszkodowanego, ma z natury charakter zindywidualizowany i dyskretny. Jej celem jest bezpośrednie zadośćuczynienie powodowi w sferze jego wewnętrznych odczuć.
Rozstrzygając o żądaniu majątkowym, Sąd na podstawie art. 448 § 2 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz Fundacji (...) kwotę 20.000 złotych, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Zdaniem Sądu, dochodzona przez powoda kwota 250.000 złotych była rażąco wygórowana i nie odpowiadała realiom sprawy, ani kryterium obiektywnej proporcjonalności. W toku procesu potwierdziło się tylko jedno z zarzucanych pozwanemu naruszeń, a co za tym idzie stopień krzywdy powoda okazał się znacznie mniejszy, niż podnoszono w pozwie. Z załączonych do akt sprawy wydruków wynika, że w momencie wykonywania zrzutów ekranu wpis z dnia 28 stycznia 2024 r. uzyskał jedynie 22 „reakcje”, 0 komentarzy oraz 1 udostępnienie. Tym samym należy stwierdzić, że wpis ten dotarł do małej grupy odbiorców i brak jest dowodu, by informacje zawarte w tym wpisie rozprzestrzeniły się gdzieś dalej. Zasądzona kwota 20.000 złotych z jednej strony stanowi realną, odczuwalną dla pozwanego sankcję finansową, pełniąc funkcję prewencyjno-wychowawczą, z drugiej zaś strony w należyty sposób realizuje satysfakcję moralną powoda, nie prowadząc jednocześnie do bezpodstawnego rygoryzmu.
Na sam koniec, Sąd pragnie zaznaczyć, że brak odpowiedzi pozwanego, a w skutek tego wydanie wyroku zaocznego nie oznacza automatycznego uwzględnienia żądań zawartych w pozwie. Przewidziane w art. 339 § 2 k.p.c. domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy wyłącznie strony faktycznej wyroku i nie obowiązuje w zakresie prawa materialnego. Domniemanie to zastępuje jedynie postępowanie dowodowe i to tylko wówczas, gdy twierdzenia powoda nie budzą uzasadnionych wątpliwości. Wobec więc tego, że działanie art. 339 § 2 k.p.c. nie rozciąga się na dziedzinę prawa materialnego, obowiązkiem Sądu rozpoznającego sprawę w warunkach zaoczności jest rozważenie czy w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenie strony powodowej uzasadniają uwzględnienie żądania. (
Wyrok SN z 31.03.1999 r., I CKU 176/97, LEX nr 37430)
Z powyższych względów, Sąd orzekł jak w sentencji.
Sędzia (del.) Agnieszka Onichimowska