Przejdź do treści

Orzecznictwo

Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z 8 marca 2022 r., sygn. I C 520/21

Sąd
Sąd Rejonowy w Gdyni
Data
Sygnatura
I C 520/21
Rodzaj
Wyrok

Sędzia: Joanna Jank

Powołane przepisy

  • Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnychart. 223; art. 223 § 4; art. 223 § 4 ust. 2; art. 223 § 4 ust. 3; art. 223 § 8; art. 223 § 8 pkt. 5
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnegoart. 102; art. 189; art. 2352; art. 2352 § 1; art. 2352 § 1 pkt. 2; art. 244; art. 252; art. 316; art. 316 § 1; art. 98

Treść orzeczenia

Sygn. akt: I C 520/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 marca 2022 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Joanna Jank

Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Pietkiewicz

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2022 r. w G.

sprawy z powództwa

W. P. i E. P.

przeciwko I. P.

O ustalenie

I.

oddala powództwo;

II.

zasądza ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni na rzecz r. pr. S. S. (1) kwotę 2952 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote) z tytułu zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu;

III.

zasądza od powodów na rzecz pozwanej kwotę 1817 zł (tysiąc osiemset siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.

UZASADNIENIE

Powodowie E.¿bieta P. i W. P. wnieœli pozew przeciwko I. P. o:

1) ustalenie, ¿e strony

31czy stosunek prawny nawi

1zany umow

1 o do¿ywotni

1 opiekê, pielêgnacjê w chorobie i pomoc z dnia 10 stycznia 2014 roku oraz o ustalenie jego treœci, w szczególnoœci:

2) ustalenie rodzaju i zakresu praw powodów i skorelowanych z nimi obowi

1zków pozwanych stanowi

1cych elementy tego stosunku, w konsekwencji:

3) ustalenie sposobu wykonania obowi

1zków umownych:

a) zarówno w czasie obecnoœci pozwanej w lokalu zamieszkiwanym przez strony przez œwiadczenie opieki, pielêgnacji i pomocy w naturze lub przez zapewnienie tego œwiadczenia przez osobê trzeci

1 bez ponoszenia przez powodów kosztów tych us

3ug,

b) jak i w czasie jej nieobecnoœci w tym lokalu lub w innych okolicznoœciach uniemo¿liwiaj

1cych lub utrudniaj

1cych osobiste spe

3nienia œwiadczeñ – przez zapewnienie przez pozwan

1 œwiadczenia opieki, pielêgnacji i pomocy przez osobê trzeci

1 bez ponoszenia przez powodów kosztów tych us

3ug,

4) ustalenie, ¿e prawo korzystania z mediów objête osobist

1 do¿ywotni

1 s

3u¿ebnoœci

1 mieszkania obejmuje w szczególnoœci prawo dostêpu do sygna

3u telewizyjnego, telefonicznego i Internetu (§ 4 umowy) i powinno byæ wykonane przez pozwan

1 przez zapewnienie powodom dostêpu do odpowiednich

31czy, wzglêdnie ustalenie, ¿e prawo dostêpu do sygna

3u telewizyjnego, telefonicznego i Internetu przys

3uguje powodom na podstawie § 9 aktu notarialnego jako jedno z praw skorelowanych z obowi

1zkiem opieki.

W uzasadnieniu pozwu powodowie podnieœli, i¿ pozwana – mimo istnienia zobowi

1zania wynikaj

1cego z umowy zawartej w dniu 10 stycznia 2014 roku – nie wywi

1zuje siê z obowi

1zków do¿ywotniej opieki i pielêgnacji w chorobie i pomocy. Powodowie domagaj

1 siê m.in. aby s

1d ustali

3 rodzaj i zakres œwiadczeñ, jakie wype

3ni

1 obowi

1zek wynikaj

1cy z § 9 umowy. Zdaniem powodów jedynie rozstrzygniêcie s

1dowe mo¿e zakoñczyæ konflikt miêdzy stronami lub przynajmniej uregulowaæ ich wspó

3istnienie poprzez usuniêcie przyczyny, któr

1 jest niepewnoœæ ich przekonañ o ich wzajemnej relacji prawnej.

(pozew k. 3-8v, pismo procesowe powodów z dnia 20 stycznia 2021r. k. 69-74v)

Pozwana wnios

3a o oddalenie powództwa w ca

3oœci. (...) swoje stanowisko w sprawie pozwana wskaza

3a, ¿e powodowie w niniejszym procesie d

1¿

1 do ustalenia, ¿e zawarta przez strony umowa jest umow

1 do¿ywocia, co zosta

3o by

3o ju¿ przedmiotem rozstrzygniêcia w sprawie I C 69/17. Nadto, wskaza

3a, ¿e aktualnie pomaga powodom poprzez przygotowywanie im posi

3ków, sprz

1tanie, nabywania ¿ywnoœci, leków etc.

(odpowiedŸ na pozew k. 154-157v)

(...) stan faktyczny:

W dniu 10 stycznia 2014 roku przed notariusz (...) kancelarii notarialn

1 w G. powodowie E.¿bieta P. i W. P. zawarli ze swoim synem W. P. umowê, na mocy której darowali mu stanowi

1cy odrêbn

1 nieruchomoϾ lokal mieszkalny nr (...) znajduj

1cy siê w budynku przy ulicy (...). U. 82 w G., objêty ksiêg

1 wieczyst

1 nr (...) wraz z przynale¿n

1 piwnic

1 oraz wraz ze zwi

1zanym z tym lokalem (...) wynosz

1cym 2.046/1.000.000 czêœci we wspó

3w

3asnoœci nieruchomoœci wspólnej objêtej ksiêg

1 wieczyst

1 nr (...), a W. P. oœwiadczy

3, ¿e darowiznê przyjmuje z wdziêcznoœci

1 (§ 3.I). Nadto, W. P. ustanowi

3 nieodp

3atnie na ww. lokalu mieszkalnym na rzecz swojej matki E.¿biety P. i swojego ojca W. P. do¿ywotni

1 s

3u¿ebnoœæ osobist

1 mieszkania, której treœæ sprowadza siê do korzystania z pokoju (...) (pow. ok. 20 m2) z u¿ywalnoœci

1 kuchni,

3azienki, wc i przedpokoju, prawem korzystania z mediów oraz prawem dostêpu do kluczy od drzwi wejœciowych. Uprawnieni oœwiadczyli, i¿ nie jest ich ¿yczeniem, aby wymieniona s

3u¿ebnoœæ ujawniona zosta

3a w dziale III. ksiêgi wieczystej nr (...) (§ 4.I). Tym samym aktem notarialnym I. P. i W. P. rozszerzyli ustawow

1 wspólnoœæ na maj

1tek osobisty mê¿a tj. na ww. lokal mieszkalny, które to mienie od tej chwili by

3o ich w

3asnoœci

1 na prawach wspólnoœci maj

1tkowej umownej rozszerzonej (§ 7). Ponadto, W. P. i I. P. zobowi

1zali siê zapewniæ E.¿biecie P. i W. P. do¿ywotni

1 opiekê i pielêgnacjê w chorobie oraz oœwiadczyli, ¿e E.¿bieta i (...)¿onkowie P. mog

1 zawsze liczyæ na ich pomoc. Uprawnieni oœwiadczyli, ¿e powy¿sze zobowi

1zania przyjmuj

1 (§ 9).

(dowód: umowa darowizny, umowa ustanowienia s

3u¿ebnoœci oraz umowa (...) ma

3¿eñska o rozszerzeniu wspólnoœci ustawowej rep. A 41/2014, k. 10-12v)

Strony zgodnie rozumia

3y obowi

1zek zapewnienia do¿ywotniej uprawnionym opieki i pielêgnacji w chorobie w ten sposób, ¿e obejmuje on: robienie zakupów, pranie, sprz

1tanie, przygotowanie posi

3ków - w sytuacji, gdy powodowie sami nie bêd

1 w stanie realizowaæ wymienionych obowi

1zków.

(dowód: przes

3uchanie pozwanej I. P. p

3yta CD k. 196, przes

3uchanie powódki E.¿biety P. p

3yta CD k. 196, przes

3uchanie powoda W. P. p

3yta CD k. 196)

Strony wspólnie zamieszkuj

1 w przedmiotowym lokalu mieszkalnym nr (...), przy czym powodowie zajmuj

1 jeden pokój, a tak¿e korzystaj

1 z pomieszczeñ przeznaczonych do wspólnego u¿ytku. W 2014 roku zmar

3 W. P.. Po jego œmierci stosunki pomiêdzy stronami uleg

3y pogorszeniu. Powodowie nie zwracali siê do pozwanej o œwiadczenie opieki. Natomiast zaproponowali pozwanej sprzeda¿ mieszkania i zakup dwóch mniejszych, jednak pozwana nie przysta

3a na tê propozycjê.

(dowód: przes

3uchanie pozwanej I. P. p

3yta CD k. 196, przes

3uchanie powódki E.¿biety P. p

3yta CD k. 196, przes

3uchanie powoda W. P. p

3yta CD k. 196)

Powodowie E.¿bieta P. i W. P. wytoczyli powództwo przeciwko I. P. powództwo o:

- zas

1dzenie od pozwanej na rzecz ka¿dego z nich kwot po 36.000 z

3 tytu

3em odszkodowania za niewykonanie umowy o opiekê oraz kwot po 40.000 z

3 tytu

3em zadoϾuczynienia za doznan

1 krzywdê wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zap

3aty, ewentualnie

- zas

1dzenie tytu

3em odszkodowania za niewykonanie umowy o opiekê do¿ywotniej renty p

3atnej przez pozwan

1 w wysokoœci po 1.200 z

3 miesiêcznie na rzecz ka¿dego z powodów w terminie do 10-ego dnia ka¿dego miesi

1ca wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie w sp

3acie którejkolwiek z rat, ewentualnie

- zamianê wszystkich uprawnieñ objêtych umow

1 z dnia 10 stycznia 2014r., a dotycz

1cych obowi

1zku opieki (§9) na do¿ywotni

1 rentê p

3atn

1 przez pozwan

1 w wysokoœci po 1.200 z

3 na rzecz ka¿dego z powodów, w terminie do 10-ego dnia ka¿dego miesi

1ca wraz z ustawowymi odsetkami za opóŸnienie w sp

3acie którejkolwiek z rat.

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2018 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt I C 69/17 S. O. w G. oddali

3 powództwo o zap

3atê, a tak¿e powództwo ewentualne. W uzasadnieniu wyroku S

1d stwierdzi

3, ¿e brak jest podstaw do przyjêcia, ¿e zawarta przez strony umowa stanowi umowê do¿ywocia z uwagi na brak

essentialia negotii takiej umowy, a tak¿e wskaza

3 na nieodp

3atne nabycie w

3asnoœci lokalu przez W. P. oraz niewykazanie wysokoœci poniesionej szkody przez powodów. O.œnie ¿

1dañ ewentualnych (...) na brak podstawy prawnej do zas

1dzenia renty.

Wyrokiem z dnia 15 maja 2019 roku wydanym w sprawie o sygnaturze I ACa 837/18 (...) Apelacyjny w G. oddali

3 apelacjê powodów. (...) Apelacyjny podzieli

3 stanowisko (...) I instancji co do braku podstaw do zakwalifikowania umowy jako umowy do¿ywocia. Nadto, zauwa¿y

3, ¿e istniej

1cy pomiêdzy stronami silny konflikt ca

3kowicie uniemo¿liwia pozwanej realne wykonywanie zobowi

1zania, czyli spe

3nienie œwiadczenia

in naturam. Ponadto, (...) Apelacyjny zwróci

3 uwagê, ¿e zg

3aszane przez powodów roszczenia w istocie zmierzaj

1 do zupe

3nie innego celu, który jest tylko poœrednio przez nich formu

3owany, tj. do odzyskania przez nich przedmiotowego lokalu, zaœ powództwo ma sk

3oniæ pozwan

1 jedynie do zrealizowania tego celu. W ocenie (...), w sytuacji, w której powodowie de facto sprzeciwiaj

1 siê sprawowaniu opieki przez pozwan

1 i chcieliby, aby wykonywa

3a je inna osoba (po odzyskaniu przez nich w

3asnoœci lokalu) nie mo¿na uznaæ, ¿e pozwana ponosi zawinion

1 odpowiedzialnoϾ za niewykonywanie obowi

1zków, o których mowa w § 9 umowy. Nadto, wskazano, ¿e nie jest mo¿liwe, aby zarzut niewykonywania obowi

1zków obligacyjnych stanowi

3 sposób nacisku na w

3aœciciela zmierzaj

1cy do odebrania mu przedmiotu w

3asnoœci. Ponadto, (...) Apelacyjny (...). instancji co do niewykazania zasadnoœci roszczenia co do wysokoœci, gdy¿ powodowie nawet nie wskazali, jakich œwiadczeñ na ich rzecz pozwana nie wykona

3a wbrew spoczywaj

1cemu na niej obowi

1zkom umownym i jaka by

3a ich wartoœæ, a tym bardziej nie wykazali wartoœci szkody doznanej wskutek niewykonania ww. obowi

1zków.

(dowód: wyrok S

1du O. w G. z dnia 3 kwietnia 2018r. wraz z uzasadnieniem k. 60-67v, wyrok S

1du Apelacyjnego w G. z dnia 15 maja 2019r. wraz z uzasadnieniem k. 50-59)

Od momentu œmierci córki, co nast

1pi

3o w dniu 28 czerwca 2021 roku, pozwana I. P. pomaga powodom poprzez robienie zakupów, sprz

1tanie mieszkania czy przygotowanie posi

3ków (co do tego ostatniego obowi

1zku – jedynie na proœbê powodów). Pozwana reguluje op

3aty za mieszkanie, nie domaga siê od teœciów, by dok

3adali siê do rachunków (choæ dobrowolnie przekazuj

1 jej œrodki na ten cel). Pozwana zawar

3a now

1 umowê na telewizje kablow

1, by zmniejszyæ wysokoœæ op

3at. Pozwani maj

1 dostêp do sygna

3u telewizyjnego.

(dowód: przes

3uchanie pozwanej I. P. p

3yta CD k. 196, przes

3uchanie powódki E.¿biety P. p

3yta CD k. 196, przes

3uchanie powoda W. P. p

3yta CD k. 196, skrócony odpis aktu zgonu A. P. k. 160)

(...)¿y

3, co nastêpuje:

P.¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dokumentów przed

3o¿onych przez strony, a tak¿e dowodu z przes

3uchania stron.

(...) zebrany w niniejszej sprawie materia

3 dowodowy (...) nie dopatrzy

3 siê ¿adnych podstaw do kwestionowania prawdziwoœci i wiarygodnoœci wymienionych w ustaleniach stanu faktycznego dowodów z dokumentów urzêdowych w postaci orzeczeñ s

1dów powszechnych oraz aktu notarialnego. Zgodnie bowiem z treœci

1 art. 244 kpc wymienione powy¿ej dokumenty urzêdowe korzystaj

1 z domniemania autentycznoœci i domniemania zgodnoœci z prawd

1 wyra¿onych w nich oœwiadczeñ, zaœ w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa

3a powy¿szych domniemañ w trybie art. 252 kpc.

W zakresie okolicznoœci istotnych do rozstrzygniêcia sprawy - zdaniem (...) - brak by

3o równie¿ podstaw do odmowy wiary zeznaniom stron. Zeznania te nale¿a

3o oceniæ jako szczere, spontaniczne, logiczne, wewnêtrznie niesprzeczne i zbie¿ne ze sob

1. Z.¿yæ bowiem nale¿y, i¿ zarówno powodowie, jak i pozwana wskazali, ¿e aktualnie stosunki pomiêdzy nimi uleg

3y poprawie, a pozwana realizuje umowê m.in. poprzez robienie zakupów czy sprz

1tanie pomieszczeñ zajmowanych przez powodów. Nie by

3o pomiêdzy stronami równie¿ sporu co do rozumienia przez nie zapisu zawartego w § 9 aktu notarialnego dotycz

1cego zapewnienia uprawnionym opieki i pielêgnacji w chorobie.

Na podstawie art. 2352 § 1 pkt 2 kpc (...) natomiast wniosek o dopuszczenie dowodu z akt postêpowania o wykroczenie o sygnaturze II W 690/21, albowiem okolicznoœci zwi

1zane z przedmiotem i przebiegiem tego postêpowania nie mia

3y ¿adnego znaczenia dla rozstrzygniêcia niniejszej sprawy.

W niniejszym postêpowaniu strona powodowa dochodzi

3a ustalenia, ¿e zawarta z pozwan

1 umowa nienazwana („o opiekê”) w § 9 okreœla

3a konkretne obowi

1zki, szczegó

3owo wymienione w ¿

1daniu pozwu. W tym stanie rzeczy za podstawê prawn

1 powództwa nale¿a

3o przyj

1æ przepis art. 189 kpc, zgodnie z którym powód mo¿e ¿

1daæ ustalenia przez s

1d istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Z.¿yæ nale¿y, i¿ w œwietle przepisu art. 189 kpc przes

3ank

1 materialnoprawn

1, która okreœla legitymacjê powoda i podlega ocenie wed

3ug stanu sprawy w chwili orzekania (art. 316 § 1 kpc) jest interes prawny (por. wyrok SN z dnia 15 marca 2002r., II CKN 919/02, OSN 2002, Nr 7–8, s. 56). Interes prawny w sprawie o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa nie decyduje wprost o zasadnoœci powództwa, a jedynie warunkuje mo¿liwoœæ badania i ustalania prawdziwoœci twierdzeñ powoda, ¿e dany stosunek prawny lub prawo istnieje (por. wyrok SN z dnia 18 czerwca 2009r., II CSK 33/09, LEX nr 515730). P.œliæ nale¿y, i¿ interes prawny istnieje tylko wtedy, gdy powód potrzebie ochrony prawnej swej sfery prawnej uczyniæ mo¿e zadoœæ przez samo ustalenie istnienia b

1dŸ nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Interes prawny zachodzi, je¿eli sam skutek, jaki wywo

3a uprawomocnienie siê wyroku ustalaj

1cego, zapewni powodowi ochronê jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakoñczy spór istniej

1cy lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przysz

3oœci, choæ zawsze konieczna jest ocena istnienia interesu prawnego do wytoczenia tego powództwa na tle okolicznoœci faktycznych konkretnej sprawy (por. wyrok S

1du Apelacyjnego w P. z dnia 5 kwietnia 2007r., III AUa 1518/05, LEX nr 257445). P.œliæ nale¿y, i¿ zasadniczo powództwo o ustalenie jest niedopuszczalne, gdy istnieje mo¿liwoœæ wytoczenia powództwa o œwiadczenie. W takich sytuacjach brak jest bowiem interesu prawnego, gdy¿ ustalenie jest tylko przes

3ank

1 do uwzglêdnienia roszczenia o œwiadczenie (por. orzeczenie SN z 19 paŸdziernika 1959 r., 4 CR 537/58, NP 1960, Nr 9, s. (...); wyrok SN z 20 paŸdziernika 1970 r., II CR 190/70, L.; wyrok SN z 5 wrzeœnia 2012 r., IV CSK 589/11, L.). Interes prawny w ustaleniu stosunku prawnego bêdzie istnia

3 wyj

1tkowo obok mo¿liwoœci dochodzenia œwiadczenia tylko wówczas, gdy ze spornego stosunku wynikaj

1 jeszcze dalsze skutki, których dochodzenie powództwem o œwiadczenie nie jest mo¿liwe lub na razie nie jest aktualne (por. orzeczenie SN z 11 wrzeœnia 1953 r., I C 581/53, L.; wyrok SN z 2 czerwca 2006 r., I PK 250/05, L.). Ugruntowany jest przy tym pogl

1d prawny, ¿e to powód musi udowodniæ w procesie o ustalenie, ¿e ma interes prawny w wytoczeniu powództwa, gdy¿ stan niepewnoœci przynajmniej potencjalnie stwarza zagro¿enie dla jego prawnie chronionych interesów, a sam skutek, jaki wywo

3a uprawomocnienie siê wyroku ustalaj

1cego, zapewni powodowi ochronê jego praw (por. wyrok S

1du Apelacyjnego w K. z dnia 8 czerwca 2021r., I ACa 1215/19, L.). Powód musi udowodniæ w procesie o ustalenie, ¿e ma interes prawny w wytoczeniu powództwa przeciwko konkretnemu pozwanemu, który przynajmniej potencjalne, stwarza zagro¿enie dla jego prawnie chronionych interesów (por. wyrok SN z 18 czerwca 2009 r., II CSK 33/09, OSNC 2010, Nr B, poz. 47). P.œli równie¿ nale¿y, i¿ interes prawny w ¿

1daniu ustalenia musi wystêpowaæ w chwili orzekania (por. wyrok S

1du N.¿szego z dnia 7 grudnia 2012r., II CSK 143/12, L.).

Zdaniem (...), w niniejszej sprawie powodowie nie wykazali, ¿e posiadaj

1 interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie. Przede wszystkim nale¿a

3o zwa¿yæ, i¿ pomiêdzy stronami nie ma rozbie¿noœci co do rozumienia zapisu § 9 umowy odnoœnie obowi

1zku „opieki i pielêgnacji w chorobie”. W. P. zezna

3, ¿e zawieraj

1c przedmiotow

1 umowê pod powy¿szym pojêciem powodowie rozumieli wykonywanie takich œwiadczeñ jak zrobienie zakupów, prania, sprz

1tanie, czy te¿ przygotowanie posi

3ków. Podobnie powy¿sze postanowienie umowne rozumia

3a powódka E.¿bieta P.. J.œnie powodowie wskazali, ¿e oczekiwali od zobowi

1zanych zapewnienia opieki w powy¿szym rozumieniu w sytuacji, gdy sami nie bêd

1 w stanie zatroszczyæ siê o siebie. Pozwana I. P. równie¿ rozumia

3a powy¿szy zapis w ten sposób, ¿e obejmuje on swoim zakresem robienie zakupów, sprz

1tanie mieszkania etc. w zale¿noœci od stanu powodów. W zwi

1zku z powy¿szym – skoro treœæ umowy jest jasna, a zdaniem powodów – pozwana nie wykonuje obowi

1zków okreœlonych w przedmiotowej umowie, to w

3aœciw

1 drog

1 do dochodzenia roszczeñ przez powodów jest powództwo o œwiadczenie, a nie o ustalenie. Jak wynika z przytoczonego powy¿ej orzecznictwa mo¿liwoœæ wytoczenia powództwa o œwiadczenie przes

1dza o braku interesu prawnego w ¿

1daniu ustalenia stosunku prawnego lub prawa. W przedmiotowym przypadku nie zachodz

1 ¿adne szczególne, wyj

1tkowe okolicznoœci, które uniemo¿liwia

3yby dochodzenie roszczeñ o œwiadczenie, o jakich mowa w orzecznictwie. Nadto, roszczenie o œwiadczenie zapewnia

3oby powodom dostateczn

1 ochronê ich interesów, albowiem wyrok uwzglêdniaj

1cy takie powództwo stanowi

3by dla nich tytu

3 egzekucyjny. J.œnie, interesu prawnego powodów nie uzasadnia odmowa udzielenia im ochrony prawnej w poprzednim postêpowaniu tocz

1cym siê przed S. O. w G. pod sygnatur

1 akt I C 69/17, w którym dochodzili roszczeñ z tytu

3u odszkodowania za niewykonanie umowy, a tak¿e zas

1dzenia do¿ywotniej renty. Jak bowiem wynika z uzasadnieñ wyroków wydanych w obu instancjach powodowie wywodzili swoje roszczenia z umowy do¿ywocia, przy czym s

1dy obu instancji nie podzieli

3y argumentacji strony powodowej, wskazuj

1c na brak essentialia negotii takiej umowy, a tak¿e nieodp

3atny charakter przeniesienia w

3asnoœci nieruchomoœci. Z powy¿szych wzglêdów nale¿a

3o zatem uznaæ, ¿e powodowie nie posiadaj

1 interesu prawnego, stanowi

1cego przes

3ank

1 materialnoprawn

1 powództwa o ustalenie.

Jedynie na marginesie nale¿y zastrzec, ¿e z zeznañ stron wynika, ¿e aktualnie ich wzajemne stosunku uleg

3y unormowaniu, a pozwana sprawuje nad powodami opiekê, wykonuj

1c zakupy, sprz

1taj

1c mieszkanie, czy te¿ przygotowuj

1c posi

3ki. W ka¿dym b

1dŸ razie w oparciu o zeznania stron mo¿na stwierdziæ, ¿e pozwana nie uchyla siê od realizacji obowi

1zków zastrze¿onych w § 9 aktu notarialnego z dnia 10 stycznia 2014 roku, co rodzi pytanie o zasadnoœæ roszczenia o œwiadczenie w aktualnym stanie rzeczy.

Ponadto, nale¿y wskazaæ, ¿e w niniejszym postêpowaniu powodowie domagali siê uzupe

3nienia treœci umowy zawartej w dniu 10 stycznia 2014r. o kolejne szczegó

3owo okreœlone obowi

1zki niewynikaj

1ce z treœci umowy. W orzecznictwie wskazuje siê, ¿e co do zasady nie mo¿na ¿

1daæ ustalenia istnienia albo nieistnienia stanu faktycznego lub faktu (por. orzeczenie SN z 22 maja 1953 r., I C 26/53, PiP 1953, Nr 12, s. 905; wyrok SN z 4 listopada 1971 r., I PR 344/71, OSNCP 1972, Nr 5, poz. 89), przy czym dopuszczalne jest ustalenie faktu maj

1cego charakter prawotwórczy, je¿eli w istocie zmierza do ustalenia prawa lub stosunku prawnego. Zamieszczenie w umowie postanowienia okreœlonej treœci jest zdarzeniem faktycznym. Jednak¿e poszczególne postanowienia umowy (...) jej treœæ, a zatem kszta

3tuj

1 treϾ stosunku prawnego zawi

1zanego zawarciem umowy pomiêdzy stronami. Tak jak dopuszczalne jest ustalenie, czy strony pozostaj

1 w stosunku prawnym wykreowanym przez umowê, tak dopuszczalne jest ustalenie treœci tego stosunku i to co do wszystkich jego elementów, niektórych z nich lub tylko jednego (por. wyrok S

1du N.¿szego z dnia 25 czerwca 1998 r., III CKN 563/97, L.). W ocenie (...) w niniejszym przypadku nie mamy jednak do czynienia z przypadkiem, o jakim mowa w ostatnim z przywo

3anych orzeczeñ. Z.¿yæ bowiem nale¿y, i¿ powództwo o ustalenie nie mo¿e zmierzaæ do uzupe

3nienia umowy o kolejne, dodatkowe elementy, które w ogóle nie by

3y objête konsensem stron. Z zeznañ stron wynika, ¿e poza obowi

1zkiem opieki i pielêgnacji w chorobie nie mia

3y one woli objêcia zakresem innych œwiadczeñ.

W zwi

1zku z powy¿szym, na podstawie art. 189 kpc

a contrario, powództwo podlega

3o oddaleniu.

O kosztach procesu (...) na podstawie art. 98 kpc i zgodnie z zasad

1 odpowiedzialnoœci za wynik sprawy zas

1dzi

3 od przegrywaj

1cych niniejszy spór powodów solidarnie na rzecz pozwanej (...), na co sk

3ada siê op

3ata za czynnoœci fachowego pe

3nomocnika bêd

1cego adwokatem w stawce minimalnej, stosownie do § 2 pkt 4 (...) Ministra S.œci z dnia 22 paŸdziernika 2015r. w sprawie op

3at za czynnoœci adwokackie, a tak¿e op

3ata skarbowa od pe

3nomocnictwa (17 z

3). P.œliæ nale¿y, i¿ Zwolnienie od kosztów s

1dowych i ustanowienie dla strony adwokata lub radcy prawnego nie zwalnia samo przez siê strony od obowi

1zku zwrotu kosztów przeciwnikowi. Sama trudna sytuacja materialna strony nie jest wystarczaj

1c

1 przes

3ank

1 do zastosowania przewidzianego w art. 102 kpc odstêpstwa od zasady odpowiedzialnoœci za wynik procesu (por. wyrok SA w Krakowie z 14 stycznia 2021 r., I ACa 333/20, L.).

Ponadto, na mocy art. 223 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 75) i § 8 pkt 5 i § 4 ust. 2 i 3 (...) Ministra S.œci w sprawie ponoszenia przez Skarb P. kosztów nieop

3aconej pomocy prawnej udzielonej przez radcê prawnego z urzêdu z dnia 3 paŸdziernika 2016r., (...) ze Skarbu P. – (...) Rejonowego w G. na rzecz radcy prawnego S. S. (2) kwotê 2.952 z

3 z tytu

3u zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzêdu, na co sk

3ada siê op

3ata w stawce minimalnej w kwocie 2.400 z

3, powiêkszona o podatek VAT w aktualnie obowi

1zuj

1cej stawce 23 %.

Powołane sygnatury

I ACa 1215/19, I ACa 333/20, I ACa 837/18, I C 69/17, I PK 250/05, II CSK 143/12, II CSK 33/09, IV CSK 589/11, I C 26/53, I C 581/53, I PR 344/71, II CKN 919/02, II CR 190/70, II W 690/21, III AUa 1518/05, III CKN 563/97