Sygn. akt I C 411/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 26 sierpnia 2026 r.
Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący:
sędzia Anna Gajewska
Protokolant:
starszy sekretarz sądowy E. V. (2)
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2026 r. w I.
sprawy z powództwa (...) Kasy (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w A.
przeciwko J. Ł. (1)
o zapłatę
o r z e k a
I.
Zasądza od pozwanej J. Ł. (1) na rzecz powoda (...) Kasy (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w A. kwotę 62 507,70 zł (sześćdziesiąt dwa tysiące pięćset siedem złotych 70/100) z odsetkami umownymi naliczanymi według zmiennej stopy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 36 343,06 zł od dnia 30.05.2025r. do dnia zapłaty.
II.
Zasądza od pozwanej J. Ł. (1) na rzecz powoda (...) Kasy (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w A. kwotę 15 296,16 zł (piętnaście tysięcy dwieście dziewięćdziesiąt sześć złotych 16/100), tytułem zwrotu kosztów postępowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
III.
Przyznaje adwokat E. V. (1), tytułem pełnienia funkcji kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej J. Ł. (1) wynagrodzenie w kwocie 6 642,00 zł (sześć tysięcy sześćset czterdzieści dwa złote 0/100), w tym kwotę 1 242 zł tytułem podatku VAT, które nakazuje wypłacić z zaliczki uiszczonej w sprawie.
Sygn. akt I C 411/25
UZASADNIENIE
(...) Kasa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w A. wystąpiła z powództwem przeciwko J. Ł. (1) o zapłatę kwoty 62 507,70 zł wraz z odsetkami umownymi naliczanymi od 30 maja 2025 roku do dnia zapłaty, która na dzień sporządzenia wyciągu ksiąg bankowych wynosiła 36 343,06 zł, według zmiennej stopy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, która na dzień wystawienia wynosiła 24,50 % w stosunku rocznym.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że przysługuje mu wobec strony pozwanej wymagalna wierzytelność pieniężna wynikająca z umowy pożyczki gotówkowej nr (...) z 9 grudnia 2019 roku w kwocie 62 507,70 zł na którą składają się:
1)
36 343,06 zł z tytułu niespłaconej należności głównej,
1)
26 164,64 zł z tytułu odsetek umownych naliczonych łącznie za okres od dnia 16 października 2021 roku do 29 maja 2025 roku.
Dalsze należne odsetki od 30 maja 2025 roku do dnia zapłaty naliczane są od należności głównej, która na dzień sporządzenia wyciągu z ksiąg bankowych wynosiła 36 343,06 zł, według zmiennej stopy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa równej dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych, która na dzień wystawienia niniejszego wyciągu wynosiła 24,50 % w stosunku rocznym.
Strona pozwana nie wywiązała się z warunków łączącej strony umowy wobec powyższego powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty długu w trybie art. 75c ustawy prawo bankowe, a następnie wypowiedział umowę.
Postanowieniem z 3 grudnia 2025 roku w sprawie sygn. akt I C 411/25 Sąd zawiesił postępowanie w sprawie (k. 58).
Postanowieniem z 16 marca 2026 roku w sprawie sygn. akt I C 411/25 Sąd podjął zawieszone postępowanie i ustanowił dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej J. Ł. (1) kuratora w osobie adwokata E. V. (1) (k. 80).
W odpowiedzi na pozew kurator, w imieniu nieznanej z miejsca pobytu pozwanej J. Ł. (1), wniosła o oddalenie powództwa w całości.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew zakwestionowała roszczenie powoda zarówno co do zasady, jak i do wysokości. Wskazała, że powód nie wykazał w sposób dostateczny wysokości dochodzonego roszczenia. Podkreśliła, że brak jest umowy pożyczki podpisanej przez pozwaną i zakwestionowała fakt zawarcia umowy pożyczki przez pozwaną.
Ponadto wskazała, że wszelkie opłaty poboczne związane z udzieleniem pożyczki są nadmierne, a powód nie uzasadnił w żaden sposób, dlaczego prowizja za udzielenie pożyczki była tak wygórowana.
Dodatkowo podała, że postanowienia nie były indywidualnie uzgadniane z pozwaną, lecz zostały narzucone w ramach wzorca umownego stosowanego przez powoda. W ocenie pozwanej postanowienia dotyczące opłat pobocznych mają charakter nadmierny i nieproporcjonalny, a ich celem było uzyskanie przez powoda nieuzasadnionych korzyści kosztem konsumenta.
Z ostrożności procesowej podniosła również zarzut przedawnienia roszczenia.
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 9 grudnia 2019 roku pomiędzy (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w A., a J. Ł. (1) została zawarta umowa pożyczki nr (...) wraz z pakietem ubezpieczeniowym.
Umowa zawierała zapisy następujące: (...) SA udziela Pożyczkobiorcy pożyczki gotówkowej, zwanej dalej „pożyczką” w kwocie 40 650 zł obejmującej: całkowitą kwotę pożyczki, określoną w ust. 2, 2) kwotę przeznaczoną na zapłatę kosztów związanych z udzieleniem pożyczki, wymienionych w § 2 – jeżeli koszty te, zgodnie z wolą pożyczkobiorcy podlegają kredytowaniu przez (...) SA na okres kredytowania wynoszący 120 miesięcy (§ 1 ust. 1). Całkowita kwota pożyczki wynosi (kwota bez kredytowanych kosztów pożyczki) 26 339,48 zł (§ 1 ust. 2). Całkowity koszt pożyczki wynosi 38 115,94 zł (§ ust. 3). Całkowita kwota do zapłaty przez Pożyczkobiorcę wynosi 64 455,42 zł. Całkowita kwota do zapłaty jest sumą całkowitej kwoty pożyczki i całkowitego kosztu pożyczki (§ ust. 4). Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosi 23,84% (§ 1 ust. 5).
Pożyczkobiorca zobowiązuje się do zapłaty przy wypłacie przez (...) SA pożyczki kosztów obejmujących: 1) prowizję za udzielenie pożyczki w wysokości 2 287,28 zł, 2) składki ubezpieczeniowe za cały okres ubezpieczenia równy okresowi kredytowania, określonemu w § 1 ust. 1 (120 miesięcy) w wysokości 12 023,24 zł, z tytułu zwarcia a) umowy ubezpieczenia na życie zawartej na podstawie warunków ubezpieczenia dla Pożyczkobiorców (...) Banku (...) obejmujących warunki ubezpieczenia na życie oraz warunki ubezpieczenia na wypadek Utraty źródła dochodu, Poważnego Zachorowania i Pobytu w Szpitalu w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku, zwanych dalej „WU”, b) Umowy ubezpieczenia na wypadek Utraty źródła dochodu, Poważnego Zachorowania i Pobytu w Szpitalu w następstwie Nieszczęśliwego Wypadku zawartej na podstawie WU (§ 2).
Pożyczkobiorca jest zobowiązany do spłaty pożyczki wraz z odsetkami w 120 równych ratach kapitałowo-odsetkowych, płatnych w okresach miesięcznych, do dnia 9-go każdego miesiąca, w wysokości i terminach wyszczególnionych w planie spłaty. Pierwsza rata, druga rata i kolejne, do przedostatniej raty włącznie wynosiły 537,21 zł do 9 dnia każdego miesiąca, ostatnia rata 527,43 zł płatna do 9 grudnia 2029 roku. Łączna kwota odsetek wynosi 23 805,42 zł (§ 6 ust. 1-3).
Kwoty niespłaconych w całości lub części rat pożyczki – w terminach określonych zgodnie z § 6 – stają się następnego dnia po upływie tych terminów zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym. W przypadku niespłacenia raty w terminie, (...) SA pobiera od kwoty zaległej raty pożyczki odsetki według zmiennej stopy procentowej zadłużenia przeterminowanego. Stopa procentowa, o której mowa w ust. 2, odpowiada aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikającej z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w dniu zawarcia umowy wynosi dwukonność sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych tj. 14 % w stosunku rocznym (§ 8 ust. 1-3).
Umowa ulega rozwiązaniu w przypadku wypowiedzenia umowy przez Pożyczkobiorcę lub (...) SA (§ 11 ust. 1 pkt 3). (...) SA może obniżyć kwotę przyznanej pożyczki lub wypowiedzieć umowę pożyczki w przypadku: 1) niedotrzymania przez Pożyczkobiorcę warunków określonych w umowie, 2) utraty przez Pożyczkobiorcę zdolności kredytowej, 3) zagrożenia upadłością Pożyczkobiorcy (§ 11 ust. 2). W przypadkach, o których mowa w ust. 2, termin wypowiedzenia umowy wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością Pożyczkobiorcy 7 dni, i jest liczony od dnia następnego po dniu odebrania przez Pożyczkobiorcę – przesyłki poleconej zawierającej wypowiedzenie, nadanej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (§ 11 ust. 3). W następnym dniu po upływie terminu wypowiedzenia umowy, całość zadłużenia z tytułu umowy staje się zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym, od którego (...) SA nalicza i pobiera odsetki według stopy procentowej, o której mowa w § 8 (§ 12 ust. 1).
(dowód: umowa pożyczki k. 124-130, wniosek o pożyczkę k. 131-133, potwierdzenie uruchomienia pożyczki k. 134 wniosko-polisa k. 20-23)
Pismem z 17 listopada 2021 roku (...) S.A. wezwał J. Ł. (1) do spłaty zaległej części pożyczki w kwocie 1 275,61 zł. Jednocześnie poinformował, że w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania tego pisma J. Ł. (2) może złożyć do (...) S.A. wniosek o restrukturyzację zadłużenia.
Monit został doręczony 25 listopada 2021 roku.
Pismem z 13 stycznia 2022 roku (...) S.A. wypowiedział J. Ł. (1) umowę pożyczki z powodu braku spłaty zadłużenia wymagalnego. Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy zostało doręczone 19 stycznia 2022 roku.
(dowód: monit k. 35 wydruk śledzenia przesyłek k. 36, oświadczenie o wypowiedzeniu umowy k. 37, epo k. 38)
Na wymagalne zadłużenie składają się należność główna w wysokości 36 343,06 zł oraz odsetki umowne za okres od 15 października 2021 roku do 29 maja 2025 roku w wysokości 26 164,64 zł.
(dowód: wyciąg z ksiąg bankowych k. 40, historia operacji k. 42)
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Zgromadzony materiał dowodowy daje podstawy do stwierdzenia, iż powód wykazał istnienie dochodzonego roszczenia.
Podstawą dochodzonego roszczenia był art. 720 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Do umowy pożyczki miały ponadto zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.
W ocenie Sądu powód wykazał, iż zawarł z pozwaną umowę pożyczki oraz związaną z nią umowę ubezpieczenia. Umowa jednoznacznie została zawarta w odpowiedniej formie – pisemnej (art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim) – oraz zawiera wymagane przez prawo elementy (art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim). Sąd nie dopatrzył się w umowach klauzul abuzywnych, które doprowadziłyby do uznania którejś z ponoszonych opłat za nienależne powodowi.
Odnosząc się do zarzutu abuzywności postanowień wskazać należy, że przesłanki uznania danych postanowień za niedozwolone zostały określone w art. 385
1 § 1 kpc. Zgodnie z treścią art. 385
1 § 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Oceniając kwestionowane przez pozwaną postanowienia umowne zawarte w umowie pożyczki przez pryzmat przesłanek określonych w powyższych przepisach nie ulega wątpliwości, że zawarta przez strony umowa miała charakter umowy jednostronnie profesjonalnej, albowiem pozwany nie zawierał jej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, lecz występował jako konsument w rozumieniu art. 22
1 kc. Natomiast powód bez wątpienia jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie udzielania pożyczek gotówkowych.
Kolejną kwestią była ocena, czy postanowienia umowy zostały przez strony indywidualnie uzgodnione. W myśl art. 385
1 § 3 k.c. nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Oznacza to, że pozwany nie miał możliwości negocjowania i nie miał wpływu na kształt postanowień umownych w tym zakresie. Konsument mógł zatem albo podpisać umowę na proponowanych we wzorcu umownym warunkach albo odmówić zawarcia umowy. W niniejszej sprawie pozwana nie miała żadnego wpływu na wybór ubezpieczyciela, to powód w tym zakresie narzucił zakład ubezpieczeń oraz wszelkie warunki umowy ubezpieczenia. Powód posługiwał się wzorcami umownymi, które zostały przez niego przygotowane jeszcze przed zawarciem umowy z pozwaną. Oznacza to bez wątpienia pozwana nie miała możliwości negocjowania umowy w tym zakresie i mogła zatem albo podpisać umowę w kształcie narzuconym przez powoda albo nie zawierać jej wcale. Postanowienia umowy w tym zakresie nie zostały zatem indywidualnie uzgodnione.
Dla uznania spornych klauzul za abuzywne konieczne jest ustalenie czy klauzule te kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy. Najogólniej rzecz ujmując, postanowienia umowy lub wzorca umownego rażąco naruszają interes konsumenta, jeżeli poważnie, znacząco odbiegają od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron. W wyroku z dnia 13 lipca 2005 r. I CK 832/04 Sąd Najwyższy stwierdził, że "w rozumieniu art. 385
1 § 1 k.c. "rażące naruszenie interesów konsumenta" oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast "działanie wbrew dobrym obyczajom" w zakresie kształtowania treści takiego stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku".
Nie sposób było uznać przewidzianej w umowie pożyczki prowizji za zawyżoną i stanowiącą niedozwolone postanowienie umowne. Prowizja pełni rolę wynagrodzenia za zawarcie umowy kredytu, które to – w świetle przepisów ustawy o kredycie konsumenckim – jest jak najbardziej dopuszczalne (w granicach wyznaczonych przez art. 36a ustawy). Pobieranie przez pożyczkodawcę takiej prowizji ma swój ekonomiczny sens w szczególności w przypadkach takich umów, jak ta zawarta pomiędzy stronami – na niską kwotę i długi okres spłaty. Pobieranie przez powoda wyłącznie odsetek od pożyczonej kwoty nie zrekompensowałoby ryzyka związanego z umową i tym bardziej nie uczyniło tej umowy opłacalnej dla powoda.
W ocenie Sądu strona pozwana nie wykazała, że postanowienia umowne dotyczące ubezpieczenia, a w szczególności obowiązku ponoszenia przez pożyczkobiorcę składki ubezpieczeniowej w przewidzianej w umowie wysokości są sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają interesy konsumenta. Możliwość zawarcia ubezpieczenia spłaty kredytu co do zasady należy uznać za dopuszczalne w umowach konsumenckich i nienaruszające dobrych obyczajów. Ubezpieczenie spłaty kredytu dopuszcza zarówno uprzednie obowiązująca jak i obecnie obowiązująca ustawa o kredycie konsumenckim (por. np. art. 5 pkt 6 lit. b) ustawy; art. 13 ust. 1 pkt 10 ustawy; art. 30 ust. 1 pkt 10 ustawy). Powód, występujący w roli agenta ubezpieczeniowego, wskazał w umowie zakres ubezpieczenia i wysokość składki. Składka ubezpieczeniowa pobrana za cały okres trwania umowy (10 lat) w wysokości 12 023,24 zł nie jest w ocenie Sądu wygórowana. Dodać należy, że pozwana nie miała umownego obowiązku utrzymywania umów ubezpieczenia przez cały okres trwania umowy pożyczki, o czym świadczy § 18 umowy pożyczki. Z tego względu Sąd nie znalazł podstaw do uznania klauzul w zakresie ubezpieczenia za niedozwolone.
Pozwana zakwestionowała również wyliczenia powoda kwoty dochodzonej pozwem. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanej w tym zakresie. W treści umowy została wyszczególniona kwota pobranej prowizji, składki ubezpieczeniowej, wysokość odsetek, całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną. Pozwana nie wskazała zastrzeżeń co do sposobu zarachowania przez powoda dokonywanych przez pozwaną spłat ani tego, by postanowienia umowne naruszały przepisy obowiązującego prawa, w szczególności zakazu naliczania odsetek od zaległych odsetek. Od czasu wystąpienia zwłoki w spłacie pożyczki powód naliczał dwa rodzaje odsetek – odsetki umowne kapitałowe oraz odsetki umowne za opóźnienie (karne), ale od różnych kwot (odsetki kapitałowe – zgodnie z harmonogramem umowy, odsetki karne – za spóźnienia w spłacie części kapitałowej raty pożyczki). Wysokość dochodzonych przez powódkę odsetek umownych oraz odsetek karnych została należycie przez powoda udokumentowana (k. 40 i k. 42), a strona przeciwna poza gołosłownymi twierdzeniami nie przedstawiła dowodów kwestionujących wyliczenia powódki.
Sąd uznał zatem za udowodnione zawarcie umowy pożyczki wraz z dołączoną do niej umową ubezpieczenia oraz jej wykonania przez stronę powodową poprzez przekazanie kwoty pożyczki na rachunek pozwanej. Pozwana nie podważyła skutecznie twierdzeń, że zawarła z powodem przedmiotową umowę i że po pewnym czasie zaprzestała spłacania rat w pełniej wysokości.
Odnosząc się do podniesionego zarzutu przedawnienia, wskazać należy, że zgodnie z art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.
Umowa została wypowiedziana ze skutkiem na 19 lutego 2022 roku i z tą chwilą roszczenie powoda stało się wymagalne, a więc od tej chwili zaczął biec termin przedawnienia. Powód przerwał bieg terminu przedawnienia wytaczając powództwo o zapłatę w dniu 28 lipca 2025 roku. Tak więc roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd zasądził od pozwanej J. Ł. (1) na rzecz powoda (...) Kasy (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w A. kwotę 62 507,70 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie od kwoty 36 343,06 zł od 30 maja 2025 roku do dnia zapłaty.
O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz art. 98 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. W tym przypadku jest to kwota 15 296,16 złotych, na którą składa się: kwota 3 126 zł tytułem zwrotu opłaty sądowej od pozwu, kwota 5 400 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, kwota 17 zł tytułem zwrotu opłaty od udzielonego pełnomocnictwa, kwota 112,16 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych w toku postępowania przeprowadzonego przez Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym w Piszu – Michała Maciejczyka, w sprawie sygn. akt J. 161/25 w przedmiocie doręczenia pozwanemu korespondencji, a także w przedmiocie ustalenia adresu pozwanego oraz kwotę 6 642 zł tytułem zwrotu zaliczki na poczet wynagrodzenia kuratora.
Na podstawie § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 536) w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, Sąd przyznał kuratorowi adwokatowi E. V. (1), mając na względzie rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości i nakład pracy kuratora, wynagrodzenie w kwocie 5 400,00 złotych, w tym kwotę 1 242 zł tytułem podatku VAT, które nakazał w całości wypłacić z zaliczki wpłaconej przez powoda.
sędzia Anna Gajewska