Art. 191. u.o.p. Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy

Organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Komentarz do Art. 191. uop

Art. 191 Ordynacji podatkowej stanowi fundamentalną zasadę postępowania dowodowego w sprawach podatkowych. Zgodnie z tym przepisem, organ podatkowy ma obowiązek ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, biorąc pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego artykułu.

1. Zasada swobodnej oceny dowodów

Art. 191 Ordynacji podatkowej wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów. Oznacza to, że organ podatkowy nie jest związany żadnymi formalnymi regułami dotyczącymi wartości poszczególnych dowodów. Może on oceniać dowody według własnego przekonania, kierując się zasadami logiki, doświadczenia życiowego oraz wiedzy specjalistycznej.

2. Całość zebranego materiału dowodowego

Organ podatkowy musi ocenić okoliczności sprawy na podstawie całego zebranego materiału dowodowego. Oznacza to, że nie może on pomijać żadnych dowodów, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W praktyce oznacza to konieczność uwzględnienia zarówno dowodów korzystnych, jak i niekorzystnych dla podatnika.

3. Ciężar dowodu

W postępowaniu podatkowym ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym. To organ musi wykazać, że dana okoliczność miała miejsce lub że podatnik nie dopełnił swoich obowiązków podatkowych. Art. 191 podkreśla, że organ podatkowy musi zebrać i ocenić dowody w sposób rzetelny i obiektywny.

4. Znaczenie dla podatnika

Dla podatnika art. 191 ma istotne znaczenie, ponieważ gwarantuje, że jego sprawa zostanie rozpatrzona na podstawie pełnego i obiektywnego materiału dowodowego. Podatnik ma prawo do przedstawienia własnych dowodów oraz do kwestionowania dowodów przedstawionych przez organ podatkowy.

5. Kontrola sądowa

Decyzje organów podatkowych podlegają kontroli sądowej. Sąd administracyjny, badając decyzję organu podatkowego, sprawdza, czy organ ten prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. W przypadku stwierdzenia naruszeń, sąd może uchylić decyzję organu podatkowego.

6. Praktyczne aspekty

W praktyce stosowanie art. 191 wymaga od organów podatkowych staranności w gromadzeniu i ocenie dowodów. Organy te muszą również uzasadniać swoje decyzje w sposób przekonujący, wskazując, jakie dowody zostały uznane za wiarygodne, a jakie odrzucone, oraz dlaczego. Dla podatników oznacza to konieczność aktywnego uczestnictwa w postępowaniu dowodowym i przedstawiania wszelkich dowodów, które mogą przemawiać na ich korzyść.

Podsumowanie

Art. 191 Ordynacji podatkowej jest kluczowym przepisem regulującym postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych. Wprowadza zasadę swobodnej oceny dowodów i nakłada na organ podatkowy obowiązek oceny całego zebranego materiału dowodowego. Dla podatników przepis ten stanowi gwarancję rzetelnego i obiektywnego rozpatrzenia ich sprawy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 2383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Organ podatkowy

materiał dowodowy

ocena okoliczności

zebranie dowodów

udowodnienie okoliczności

dowód podatkowy

Art. 190.Art. 192.