Rozdział 7. Nadzór nad czynnościami prawnymi…

Rozdział 7

Nadzór nad czynnościami prawnymi państwowych osób prawnych

Art. 38. Zgoda na rozporządzanie aktywami trwałymi państwowej osoby prawnej

1. Dokonanie przez państwową osobę prawną czynności prawnej w zakresie rozporządzenia składnikami aktywów trwałych w rozumieniu ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, zaliczonymi do wartości niematerialnych i prawnych, rzeczowych aktywów trwałych lub inwestycji długoterminowych, w tym wniesienia ich jako wkładu do spółki lub spółdzielni, wymaga zgody, jeżeli wartość rynkowa tych składników przekracza 200 000 złotych:

1) organu nadzorującego – jeżeli wartość rynkowa składników aktywów trwałych wynosi do 5 000 000 złotych,

2) Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej – jeżeli wartość rynkowa składników aktywów trwałych przekracza 5 000 000 złotych,

3) Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku gdy państwowa osoba prawna nie posiada organu nadzorującego – jeżeli wartość rynkowa składników aktywów trwałych przekracza 200 000 złotych,

4) Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej – jeżeli organem nadzorującym państwowej osoby prawnej jest Prezes Rady Ministrów

zwanych dalej „organami właściwymi”.

2. Dokonanie przez państwową osobę prawną czynności prawnej w zakresie oddania składników, o których mowa w ust. 1, do korzystania innemu podmiotowi, na okres dłuższy niż 180 dni w roku kalendarzowym, wymaga zgody, jeżeli wartość rynkowa przedmiotu czynności prawnej przekracza 200 000 złotych:

1) organu nadzorującego – jeżeli wartość rynkowa przedmiotu czynności prawnej wynosi do 5 000 000 złotych,

2) Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej – jeżeli wartość rynkowa świadczenia za oddanie do korzystania przedmiotu czynności prawnej przekracza 5 000 000 złotych,

3) Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku gdy państwowa osoba prawna nie posiada organu nadzorującego – jeżeli wartość rynkowa świadczenia za oddanie do korzystania przedmiotu czynności prawnej przekracza 200 000 złotych,

4) Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej – jeżeli organem nadzorującym państwowej osoby prawnej jest Prezes Rady Ministrów

zwanych dalej „organami właściwymi”.

3. Wartością rynkową przedmiotu czynności prawnej przyjmowaną dla wyrażenia zgody, o której mowa w ust. 2, jest w przypadku:

1) umów najmu, dzierżawy i innych umów o oddanie składnika, o którym mowa w ust. 1, do odpłatnego korzystania innym podmiotom – wartość świadczeń za:

a) rok – jeżeli oddanie składnika, o którym mowa w ust. 1, nastąpi na podstawie umowy zawieranej na czas nieoznaczony,

b) cały czas obowiązywania umowy – w przypadku umów zawieranych na czas oznaczony;

2) umów użyczenia i innych nieodpłatnych umów o oddanie składnika majątkowego do korzystania innemu podmiotowi – równowartość świadczeń, jakie przysługiwałyby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy za:

a) rok – jeżeli oddanie składnika, o którym mowa w ust. 1, nastąpi na podstawie umowy zawieranej na czas nieokreślony,

b) cały czas obowiązywania umowy – w przypadku umów zawieranych na czas oznaczony.

4. Czynność prawna dokonana z naruszeniem obowiązku określonego w ust. 1 lub 2 jest nieważna.

5. Nie wymaga zgody, o której mowa w ust. 1 lub 2, czynność prawna:

1) zbycia akcji;

2) w zakresie rozporządzenia akcjami albo obligacjami dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

3) dokonywana w postępowaniu likwidacyjnym, upadłościowym lub restrukturyzacyjnym;

4) nabycia lub rozporządzania uprawnieniami do emisji, w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1685 i 1863);

5) nabycia lub rozporządzania jednostkami przyznanej emisji, jednostkami redukcji emisji, jednostkami poświadczonej redukcji emisji w rozumieniu ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. z 2022 r. poz. 673, z 2024 r. poz. 834 i 1940 oraz z 2025 r. poz. 1863);

6) dokonywana przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa oraz Agencję Mienia Wojskowego – w zakresie dotyczącym powierzonych tym agencjom wykonawczym, na podstawie przepisów odrębnych, składników mienia Skarbu Państwa;

7) oddania przez muzeum państwowe do korzystania innym podmiotom muzealiów, o ile korzystanie to odbywa się w związku z ich przeniesieniem w trybie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 2022 r. poz. 385);

8) udzielenia finansowania przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej – w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647, 1080, 1812 i 1863 oraz z 2026 r. poz. 176);

9) dokonywana przez Krajowy Zasób Nieruchomości – w zakresie dotyczącym nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości;

10) polegająca na przekazaniu nieruchomości do Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości.

Art. 39. Wniosek o wyrażenie zgody na czynność prawną

1. Z wnioskiem o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 38 ust. 1 lub 2, występuje państwowa osoba prawna dokonująca czynności prawnej, wskazując:

1) składniki aktywów trwałych, których dotyczy czynność prawna, z wyszczególnieniem danych ewidencyjnych identyfikujących składniki aktywów trwałych;

2) wartość rynkową składników aktywów trwałych, których dotyczy czynność prawna, lub wartość rynkową przedmiotu czynności prawnej;

3) sposób rozporządzenia lub oddania do korzystania;

4) podmiot, na rzecz którego nastąpi rozporządzenie lub oddanie do korzystania;

5) uzasadnienie gospodarcze czynności prawnej.

2. Do wniosku dołącza się:

1) dokumenty potwierdzające, że wnioskodawca jest państwową osobą prawną, chyba że osobowość prawna została nadana wnioskodawcy ustawą;

2) dokumenty potwierdzające prawo do składników aktywów trwałych, których dotyczy czynność prawna;

3) wycenę rzeczoznawcy określającą wartość rynkową składników aktywów trwałych, których dotyczy czynność prawna lub wartość rynkową przedmiotu czynności prawnej albo oświadczenie wnioskodawcy określające tę wartość – jeżeli wartość rynkową składników aktywów trwałych można ustalić na podstawie opublikowanych cenników lub notowań giełdowych albo jeżeli koszt wyceny przewyższa 20 % wartości bilansowej składników aktywów trwałych; oświadczenie wnioskodawcy nie dotyczy nieruchomości;

4) projekt umowy, na podstawie której ma być dokonane rozporządzenie lub oddanie do korzystania;

5) inne dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku.

3. Jeżeli złożony wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 1 i 2, organ właściwy wzywa wnioskodawcę do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem zwrotu wniosku. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia usunięcia braków.

4. Rozpatrzenie wniosku następuje w terminie miesiąca od dnia doręczenia organowi właściwemu wniosku spełniającego wymagania określone w ust. 1 i 2.

5. W sprawach szczególnie skomplikowanych termin rozpatrzenia wniosku może ulec wydłużeniu, niewięcej jednak niż o 30 dni. O przyczynie wydłużenia terminu rozpatrzenia wniosku organ właściwy zawiadamia wnioskodawcę.

6. Bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia otrzymania dodatkowej wyceny albo oceny prawidłowości wyceny, niedłużej jednak niż na 2 miesiące, jeżeli:

1) organ właściwy zleci sporządzenie dodatkowej wyceny nieruchomości lub wystąpi do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości tej wyceny albo wyceny, o której mowa w ust. 2 pkt 3, w trybie określonym w art. 157 ust. 1 albo 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub

2) państwowa osoba prawna wystąpi do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości wyceny, stanowiącej załącznik do wniosku, o którym mowa w ust. 1.

Art. 40. Okres obowiązywania, warunki i uzasadnienie zgody

1. Zgoda, o której mowa w art. 38 ust. 1 lub 2, jest wyrażana na czas oznaczony, niedłuższy niż rok.

2. Zgoda może być wydana z zastrzeżeniem warunków.

3. W przypadku zgody wydanej z zastrzeżeniem warunków, odmowy wyrażenia zgody albo zwrotu wniosku, organ właściwy jest obowiązany do pisemnego uzasadnienia.

Art. 41. Nieważność czynności prawnej naruszającej obowiązek zgody

W razie dokonania czynności prawnej z naruszeniem lub w celu obejścia obowiązku określonego w art. 38 ust. 1 lub 2, o nieważności czynności prawnej orzeka sąd także na żądanie organu właściwego.

Pełna treść aktu: o zasadach zarządzania mieniem państwowym.