Art. 41. Nieważność czynności prawnej naruszającej obowiązek zgody

W razie dokonania czynności prawnej z naruszeniem lub w celu obejścia obowiązku określonego w art. 38 ust. 1 lub 2, o nieważności czynności prawnej orzeka sąd także na żądanie organu właściwego.

Komentarz do Art. 41.

Art. 41 reguluje skutki dokonania czynności prawnej z naruszeniem obowiązku określonego w art. 38 ust. 1 lub 2 albo w celu obejścia takiego obowiązku. W obu przypadkach przepis przewiduje możliwość orzeczenia przez sąd o nieważności czynności prawnej. Oznacza to, że naruszenie obowiązku lub działanie zmierzające do jego obejścia nie pozostaje wyłącznie kwestią oceny samego dokonania czynności, lecz może prowadzić do sądowego stwierdzenia jej nieważności.

Kluczowe znaczenie mają dwie przesłanki wskazane w przepisie. Pierwszą jest dokonanie czynności prawnej „z naruszeniem” obowiązku, a więc w sposób niezgodny z obowiązkiem określonym w art. 38 ust. 1 lub 2. Drugą jest dokonanie czynności „w celu obejścia” tego obowiązku. Przepis traktuje oba sposoby działania jako podstawę do orzeczenia o nieważności.

O nieważności orzeka sąd. Z żądaniem wydania takiego orzeczenia może wystąpić także organ właściwy. Sformułowanie „także” wskazuje, że organ ten został wprost uprawniony do żądania rozstrzygnięcia sądowego w tej sprawie. Praktyczne znaczenie regulacji polega więc na połączeniu określonego naruszenia obowiązku z możliwością zakwestionowania skuteczności czynności prawnej przed sądem. Sam przepis nie określa dodatkowych przesłanek działania organu właściwego ani nie wskazuje, jaki organ wykonuje to uprawnienie.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2016 r. poz. 2259.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 40.Art. 42.