Art. 141. Okres pobytu uprawniający do pomocy

Brzmienie obowiązuje od 5 marca 2026 r. Zmieniono: pkt 2, pkt 3, pkt 4. Podstawa: Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 203.

Zmiana uchwalona, wejdzie w życie po ogłoszeniu ustawy zmieniającej. Zmiana obejmie: pkt 2. Podstawa: Ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

1. Pomoc na kontynuowanie nauki, na usamodzielnienie oraz na zagospodarowanie jest przyznawana osobie usamodzielnianej, która przebywała w pieczy zastępczej przez okres co najmniej:

1) 3 lat - w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą spokrewnioną;

2) roku - w przypadku osoby usamodzielnianej opuszczającej rodzinę zastępczą niezawodową, rodzinę zastępczą zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą lub regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną.

2. Do okresów pobytu w pieczy zastępczej, o których mowa w ust. 1, wlicza się również:

1) okresy pobytu w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz w okręgowym ośrodku wychowawczym, zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich, specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, specjalnym ośrodku wychowawczym, młodzieżowym ośrodku socjoterapii, zapewniającym całodobową opiekę, i młodzieżowym ośrodku wychowawczym, jeżeli orzeczenie sądu o umieszczeniu w pieczy zastępczej nie zostało uchylone;

2) okres pobytu osoby pełnoletniej w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, na zasadach określonych w art. 37 ust. 2-6;

3) okres pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej;

4) okres pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pod opieką opiekuna tymczasowego, o którym mowa w art. 113 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2025 r. poz. 223, 389, 619, 621 i 1794 oraz z 2026 r. poz. 203), lub opiekuna wskazanego przez władze kraju pochodzenia, o którym mowa w art. 113a tej ustawy, jeżeli przed przybyciem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej małoletni był umieszczony w rodzinnej formie pieczy zastępczej na terytorium kraju pochodzenia i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej z osobą sprawującą nad nim tę pieczę.

Komentarz do Art. 141.

Przepis określa, kiedy osoba usamodzielniana może otrzymać pomoc na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie oraz zagospodarowanie. Podstawowym warunkiem jest odpowiednio długi pobyt w pieczy zastępczej. Wymagany okres zależy od formy pieczy, którą osoba opuszcza:

co najmniej 3 lata, gdy opuszcza rodzinę zastępczą spokrewnioną,
co najmniej rok, gdy opuszcza rodzinę zastępczą niezawodową lub zawodową, rodzinny dom dziecka, placówkę opiekuńczo-wychowawczą albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną.

Przepis wskazuje również, jakie inne okresy mogą zostać wliczone do wymaganego pobytu. Obejmuje to pobyt w określonych placówkach i ośrodkach, między innymi w domu pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domu dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, okręgowym ośrodku wychowawczym, zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich oraz specjalnych i młodzieżowych ośrodkach, zapewniających całodobową opiekę, pod warunkiem że orzeczenie sądu o umieszczeniu w pieczy zastępczej nie zostało uchylone.

Do stażu wlicza się także pobyt osoby pełnoletniej w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej na zasadach określonych w art. 37 ust. 2-6. Uwzględniony może być również pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zagranicznej instytucjonalnej pieczy zastępczej oraz pobyt pod opieką opiekuna tymczasowego lub opiekuna wskazanego przez władze kraju pochodzenia, jeżeli wcześniej małoletni przebywał w rodzinnej formie pieczy zastępczej w tym kraju i przybył z osobą sprawującą nad nim tę pieczę. Przepis wyznacza więc zarówno minimalny czas pobytu, jak i katalog okresów, które mogą mieć znaczenie przy ustalaniu prawa do wskazanych form pomocy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 177.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 140.Art. 141a.