Art. 20. Przeszukanie i zajęcie mienia

1. W czasie stanu wojennego w przypadku osób, których działalność zagraża bezpieczeństwu lub obronności państwa, można dokonać przeszukania tych osób lub przeszukania ich mieszkania, a także zajęcia przedmiotów wykorzystywanych do prowadzenia tej działalności.

2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przeszukania innych pomieszczeń, pojazdów, statków powietrznych oraz jednostek pływających, należących do osób, o których mowa w ust. 1.

3. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, organy właściwe do stosowania ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela, o których mowa w ust. 1 i 2, a także tryb postępowania w tych sprawach, mając na względzie potrzeby obronne Rzeczypospolitej Polskiej oraz poszanowanie godności osób, o których mowa w ust. 1.

Komentarz do Art. 20.

Przepis określa szczególne uprawnienia związane z przeszukaniem i zajęciem przedmiotów w czasie stanu wojennego. Dotyczą one osób, których działalność zagraża bezpieczeństwu lub obronności państwa. Wobec takich osób można przeprowadzić przeszukanie ich samych lub ich mieszkania, a także zająć przedmioty wykorzystywane do prowadzenia tej działalności.

Zakres tych czynności obejmuje również inne pomieszczenia, pojazdy, statki powietrzne i jednostki pływające należące do wskazanych osób. Oznacza to, że regulacja nie ogranicza się do miejsca zamieszkania ani do przedmiotów znajdujących się bezpośrednio przy osobie. Ustęp 2 rozszerza zastosowanie zasad z ust. 1 na wymienione miejsca i środki transportu, jeżeli należą one do osób objętych regulacją.

Przepis nie nakazuje dokonania przeszukania ani zajęcia w każdym przypadku. Posługuje się sformułowaniem „można”, pozostawiając możliwość zastosowania tych środków, gdy działalność danej osoby zagraża bezpieczeństwu lub obronności państwa. Zajęcie może dotyczyć tylko przedmiotów wykorzystywanych do prowadzenia tej działalności.

Szczegółowe określenie organów właściwych do stosowania ograniczeń wolności i praw człowieka i obywatela oraz trybu postępowania należy do Rady Ministrów. Ma ona uregulować te kwestie w drodze rozporządzenia, z uwzględnieniem potrzeb obronnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz poszanowania godności osób, których działalność stanowi podstawę zastosowania opisanych środków. W praktyce przepis wyznacza więc podstawę ingerencji, wskazuje jej zakres oraz nakazuje doprecyzowanie procedury i właściwości organów w akcie wykonawczym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2091.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 19.Art. 21.