o rynku pracy i służbach zatrudnienia
Dział VIII. Fundusz Pracy
DZIAŁ VIII
Fundusz Pracy
Rozdział 1 Przepisy ogólne
1. Fundusz Pracy jest państwowym funduszem celowym.
2. Dysponentem Funduszu Pracy jest minister właściwy do spraw pracy.
Rozdział 2 Przychody Funduszu Pracy
Art. 258. Przychody Funduszu Pracy
Przychodami Funduszu Pracy są:
1) składki na Fundusz Pracy, o których mowa w ustawie;
2) dotacje z budżetu państwa;
3) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej na finansowanie w szczególności projektów EFS+, działań z zakresu udziału w sieci EURES oraz innych działań publicznych służb zatrudnienia prefinansowanych lub realizowanych z wkładem ze środków Funduszu Pracy;
4) odsetki od środków Funduszu Pracy, w szczególności od:
a) środków pozostających na rachunkach bankowych dysponenta Funduszu Pracy oraz samorządów województw, samorządów powiatów, OHP i wojewodów,
b) środków pozostających na wyodrębnionych rachunkach bankowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania finansowane ze środków Funduszu Pracy,
c) wolnych środków przekazanych w zarządzanie zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych;
5) środki z tytułu spłaty rat i odsetek od pożyczek udzielonych z Funduszu Pracy;
6) środki ze sprzedaży akcji i udziałów, o których mowa w art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników (Dz. U. z 2024 r. poz. 1198 i 1925);
7) środki z tytułu spłaty pożyczek udzielonych osobom fizycznym podejmującym działalność gospodarczą ze środków przekazanych do Banku Gospodarstwa Krajowego na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników;
8) środki wycofywane z Banku Gospodarstwa Krajowego zgodnie z umową, o której mowa w art. 295 ust. 2;
9) środki z tytułu kar pieniężnych, grzywien oraz innych opłat i wpłat, o których mowa w ustawie;
10) środki przekazywane do Funduszu Pracy na podstawie art. 19 ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych;
11) środki z tytułu zwrotu równowartości podatku od towarów i usług dokonywanego w przypadkach, o których mowa w ustawie;
12) środki, o których mowa w art. 83 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 105 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 427);
13) inne wpływy.
Rozdział 3 Składka na Fundusz Pracy
1. Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, ustalone od kwot stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, wynoszących w przeliczeniu na okres miesiąca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, opłacają:
1) pracodawcy oraz inne jednostki organizacyjne za:
a) osoby pozostające w stosunku pracy lub stosunku służbowym,
b) osoby wykonujące pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą,
c) osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz za osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
d) osoby wykonujące pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
e) osoby pobierające stypendia sportowe,
f) osoby otrzymujące świadczenie socjalne przysługujące na urlopie energetycznym lub urlopie górniczym,
g) żołnierzy zawodowych oraz funkcjonariuszy niespełniających warunków do nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, za których, po zwolnieniu ze służby lub rozwiązaniu stosunku pracy, odprowadzono składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od uposażenia lub wynagrodzenia wypłaconego w okresie służby lub stosunku pracy na podstawie odrębnych przepisów,
h) funkcjonariuszy, którzy w chwili zwolnienia ze służby spełniają jedynie warunki do nabycia prawa do policyjnej renty inwalidzkiej, w przypadku przekazania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
i) członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tej funkcji;
2) rolnicze spółdzielnie produkcyjne, spółdzielnie kółek rolniczych lub spółdzielnie usług rolniczych – za swoich członków;
3) Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – za małżonka Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
4) inne niż wymienione w pkt 1–3 osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyjątkiem:
a) duchownych,
b) osób pobierających na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy,
c) osób pobierających na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłek dla opiekuna,
d) osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników,
e) żołnierzy niezawodowych w służbie czynnej,
f) osób odbywających zastępcze formy służby wojskowej,
g) osób przebywających na urlopach wychowawczych oraz pobierających zasiłek macierzyński,
h) osób świadczących pracę na podstawie umowy uaktywniającej, o której mowa w art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3,
i) osób sprawujących osobistą opiekę nad dzieckiem, o których mowa w art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
j) osób pobierających zasiłek lub inne świadczenie finansowane z Funduszu Pracy,
k) osób otrzymujących stypendium doktoranckie,
l) pobierających stypendium słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej im. Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego,
m) osób pobierających świadczenie szkoleniowe, o którym mowa w art. 217 ust. 6,
n) osób niepodejmujących zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na potrzebę udzielenia wsparcia osobie pobierającej świadczenie wspierające, o których mowa w art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
o) osób zwolnionych z opłacania składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe, za wskazany jeden miesiąc kalendarzowy w danym roku kalendarzowym, o których mowa w art. 17a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
2. W przypadku gdy kwoty, o których mowa w ust. 1, pochodzą z różnych źródeł, obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy powstaje wtedy, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek, ustalona zgodnie z ust. 1, wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
3. Osoba, do której ma zastosowanie przepis ust. 2, składa stosowne oświadczenie każdemu pracodawcy lub w terenowej jednostce organizacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli sama opłaca składki na ubezpieczenia społeczne.
Art. 260. Wysokość składki na Fundusz Pracy
Wysokość obowiązkowej składki na Fundusz Pracy określa ustawa budżetowa.
Art. 261. Wiek osób objętych obowiązkiem składkowym
Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłaca się za osoby wymienione w art. 259 ust. 1, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat w przypadku kobiet i co najmniej 60 lat w przypadku mężczyzn.
1. Pracodawcy nie opłacają obowiązkowych składek na Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za osoby zatrudnione, które ukończyły 50. rok życia i w okresie 30 dni przed dniem zatrudnienia pozostawały w ewidencji bezrobotnych PUP.
2. Pracodawcy nie opłacają obowiązkowych składek na Fundusz Pracy przez okres 12 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę, za skierowanych przez PUP zatrudnionych bezrobotnych, którzy nie ukończyli
30. roku życia.
Art. 263. Zwolnienia z opłacania składek
Pracodawcy nie opłacają składek na Fundusz Pracy za zatrudnionych pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego w okresie 36 miesięcy, począwszy od pierwszego miesiąca po powrocie z urlopu macierzyńskiego, uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego.
Art. 264. Zwolnienie składkowe pracodawców
Przedsiębiorcy Polskiego Związku Głuchych i Polskiego Związku Niewidomych oraz Związku Ociemniałych Żołnierzy Rzeczypospolitej Polskiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi Stowarzyszenie oraz zakłady aktywności zawodowej nie opłacają obowiązkowych składek na Fundusz Pracy za zatrudnionych pracowników o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
1. Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy opłaca się za okres trwania obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w trybie i na zasadach przewidzianych dla składek na ubezpieczenia społeczne.
2. Poboru obowiązkowych składek na Fundusz Pracy dokonuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
3. Koszty poboru obowiązkowych składek na Fundusz Pracy obciążają ten Fundusz i są potrącane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 0,5 % kwoty pobranych składek.
4. Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, pomniejszone o koszty poboru tych składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje na rachunek bankowy dysponenta Funduszu Pracy niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni roboczych od dnia ich rozliczenia.
5. W razie nieopłacenia obowiązkowych składek na Fundusz Pracy lub opłacenia ich w zaniżonej wysokości Zakład Ubezpieczeń Społecznych może wymierzyć podmiotowi lub osobie, o których mowa w art. 259 ust. 1, dodatkową opłatę do wysokości 100 % nieopłaconych składek.
6. Od obowiązkowych składek na Fundusz Pracy nieopłaconych w terminie Zakład Ubezpieczeń Społecznych pobiera odsetki za zwłokę w wysokości i na zasadach, o których mowa w art. 23 i art. 31 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
7. Obowiązkowe składki na Fundusz Pracy, należności z tytułu dodatkowej opłaty, o której mowa w ust. 5, i należności z tytułu odsetek za zwłokę, o których mowa w ust. 6, nieopłacone w terminie podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej.
8. Pobraną dodatkową opłatę, o której mowa w ust. 5, oraz pobrane odsetki za zwłokę, o których mowa w ust. 6, Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazuje na rachunek bankowy dysponenta Funduszu Pracy w terminie określonym w ust. 4.
9. W przypadku nieprzekazania w terminie określonym w ust. 4 obowiązkowych składek na Fundusz Pracy, dodatkowej opłaty, o której mowa w ust. 5, oraz pobranych odsetek za zwłokę, o których mowa w ust. 6, na rachunek bankowy dysponenta Funduszu Pracy należne są od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odsetki ustawowe za opóźnienie.
Rozdział 4 Finansowanie z Funduszu Pracy świadczeń obligatoryjnych i form pomocy
Art. 266. Finansowanie świadczeń obligatoryjnych
Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na wypłatę następujących świadczeń obligatoryjnych:
1) zasiłków oraz należnych od tych zasiłków składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o których mowa w art. 242 ust. 1,
2) dodatków aktywizacyjnych, o których mowa w art. 233 ust. 1,
3) świadczeń integracyjnych przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym oraz składek na ubezpieczenia społeczne od tych świadczeń – do wysokości faktycznych potrzeb.
1. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym kosztów realizacji form pomocy, o których mowa w art. 300 ust. 2, do wysokości kwot środków ustalonych zgodnie z ust. 2–8.
2. Z kwoty środków ujętych w planie finansowym Funduszu Pracy na finansowanie form pomocy dla samorządów powiatów wyodrębnia się rezerwę Funduszu Pracy pozostającą w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy, stanowiącą 20 % tej kwoty środków.
3. Minister właściwy do spraw pracy może przeznaczyć środki rezerwy, o której mowa w ust. 2, w szczególności na zwiększanie w ciągu roku kwot środków dla samorządów powiatów na finansowanie w roku budżetowym kosztów realizacji form pomocy, w tym w związku z rejestracją bezrobotnego lub poszukującego pracy, o której mowa w art. 55 ust. 2, w PUP właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.
4. Kwota środków wynikająca z planu finansowego Funduszu Pracy na finansowanie form pomocy dla samorządów powiatów oraz kwota środków przeznaczonych na realizację projektów EFS+, o której mowa w art. 270 ust. 1 i 2, pomniejszona o rezerwę, o której mowa w ust. 2, jest dzielona między województwa przez ministra właściwego do spraw pracy według algorytmu.
5. Marszałek województwa może przeznaczyć w ramach kwoty środków Funduszu Pracy ustalonej na finansowanie form pomocy dla samorządów powiatów w województwie nie więcej niż 5 % tej kwoty na finansowanie realizacji programów regionalnych, o których mowa w art. 210.
6. Kwota środków ustalona dla województwa zgodnie z ust. 4 jest dzielona między samorządy powiatów przez zarząd województwa według kryteriów określonych przez sejmik województwa.
7. Sejmik województwa określając kryteria, o których mowa w ust. 6, bierze pod uwagę w szczególności:
1) kwotę środków Funduszu Pracy ustaloną dla samorządu powiatu na realizację projektów EFS+;
2) liczbę bezrobotnych zarejestrowanych w powiecie;
3) stopę bezrobocia;
4) strukturę bezrobocia, w tym liczbę zarejestrowanych długotrwale bezrobotnych oraz bezrobotnych powyżej 50. roku życia.
8. Marszałek województwa informuje ministra właściwego do spraw pracy o kwotach środków wynikających z dokonanego podziału, o którym mowa w ust. 6, dla samorządów powiatów, w tym środków przeznaczonych na realizację projektów EFS+ w podziale na środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej i środki krajowe.
9. Minister właściwy do spraw pracy na podstawie informacji, o której mowa w ust. 8, zawiadamia starostów o ustalonych na rok budżetowy kwotach środków Funduszu Pracy na finansowanie form pomocy, w tym na realizację projektów EFS+.
Art. 268. Wybór form pomocy
Wyboru form pomocy dla bezrobotnych i innych uprawnionych osób, w ramach kwoty środków Funduszu Pracy ustalonej dla samorządu powiatu zgodnie z art. 267 ust. 7, dokonuje starosta po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy.
Art. 269. Zobowiązania na rok następny
Starosta może zawierać umowy, porozumienia i udzielać zleceń dotyczących realizacji form pomocy dla bezrobotnych i poszukujących pracy, powodujących powstawanie zobowiązań przechodzących na rok następny do wysokości 30 % kwoty środków Funduszu Pracy ustalonej na dany rok budżetowy, o której mowa w art. 267 ust. 9. Zobowiązania te obciążają kwotę środków Funduszu Pracy ustaloną na rok następny.
1. Podstawę wydatkowania środków Funduszu Pracy na finansowanie w województwie projektów EFS+ w ramach programów, o których mowa w przepisach o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i w przepisach o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027, stanowi umowa zawarta między zarządem województwa a ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego, po uprzednim uzgodnieniu treści umowy oraz wysokości środków Funduszu Pracy przeznaczonych na finansowanie tych projektów, w poszczególnych latach realizacji tych programów, z ministrem właściwym do spraw pracy.
2. Jeżeli łączna wysokość kwot środków Funduszu Pracy z przeznaczeniem na realizację projektów EFS+, ustalonych zgodnie z ust. 1, różni się od kwoty środków Funduszu Pracy określonej na ten cel w planie finansowym Funduszu Pracy na dany rok, minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego odpowiednio zmienia wysokość tych kwot tak, aby ich łączna wysokość odpowiadała kwocie określonej w planie finansowym Funduszu Pracy na dany rok.
3. Umowy o dofinansowanie projektów EFS+ zawierane w województwie powodujące powstawanie zobowiązań przechodzących na rok następny i kolejny mogą być zawierane do wysokości kwot ustalonych dla województwa zgodnie z ust. 1 i 2.
1. WUP i PUP mogą realizować projekty ze środków innych niż środki Funduszu Pracy, w szczególności projekty finansowane z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, inne niż projekty EFS+. W ramach tych projektów zadania mogą być realizowane w zakresie i celu określonym w art. 1 ust. 2.
2. Jeżeli w projektach, o których mowa w ust. 1, są realizowane formy pomocy wskazane w ustawie, są one realizowane w sposób i na zasadach określonych w ustawie.
3. Środki Funduszu Pracy, będące w dyspozycji WUP i PUP, mogą stanowić wkład własny na realizację projektów, o których mowa w ust. 1. W ramach wkładu własnego finansowane są formy pomocy określone w art. 300 ust. 2 oraz zadania fakultatywne WUP i PUP określone w art. 300 ust. 3 pkt 4, 6, 8–12, 15–17, 19 i 27–30.
1. Minister właściwy do spraw pracy ustala na dany rok budżetowy limit środków Funduszu Pracy przeznaczonych na finansowanie refundacji, o której mowa w art. 348 ust. 1.
2. Środki Funduszu Pracy przekazywane są na wyodrębniony rachunek bankowy OHP w transzach według składanego zapotrzebowania.
Rozdział 5 Finansowanie zadań fakultatywnych oraz wynagrodzeń pracowników z Funduszu Pracy
1. Minister właściwy do spraw pracy ustala kwoty środków na finansowanie w roku budżetowym zadań fakultatywnych dla samorządów powiatów, samorządów województw, wojewodów oraz OHP.
2. Minister właściwy do spraw pracy z kwoty środków wynikającej z planu finansowego Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym zadań fakultatywnych, wyodrębnia kwotę środków na finansowanie przez ministra zadań określonych w art. 300 ust. 3 w zakresie nieprzewidzianym do realizacji przez samorządy powiatów, samorządy województw, wojewodów i OHP.
3. Z kwoty środków wynikającej z planu finansowego Funduszu Pracy na finansowanie zadań fakultatywnych wyodrębnia się rezerwę Funduszu Pracy pozostającą w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy, stanowiącą 5 % tej kwoty.
1. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom powiatów, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym zadań fakultatywnych do wysokości kwot środków ustalonych zgodnie z ust. 2–5.
2. Kwota środków Funduszu Pracy ustalona na finansowanie zadań fakultatywnych dla samorządów powiatów jest dzielona między województwa przez ministra właściwego do spraw pracy według algorytmu.
3. Kwoty środków dla województw ustalone zgodnie z ust. 2 są dzielone między samorządy powiatów przez zarząd województwa według kryteriów określonych przez sejmik województwa.
4. Sejmik województwa określając kryteria, o których mowa w ust. 3, bierze pod uwagę w szczególności:
1) kwotę środków Funduszu Pracy ustaloną dla samorządu powiatu na realizację form pomocy;
2) liczbę bezrobotnych zarejestrowanych w powiecie;
3) stopę bezrobocia;
4) strukturę bezrobocia;
5) kwotę środków Funduszu Pracy wydatkowaną w roku ubiegłym przez samorząd powiatu na zadania fakultatywne.
5. Marszałek województwa informuje ministra właściwego do spraw pracy o kwotach środków wynikających z dokonanego podziału, o którym mowa w ust. 3.
6. Minister właściwy do spraw pracy na podstawie informacji, o której mowa w ust. 5, zawiadamia starostów o ustalonych na rok budżetowy kwotach środków Funduszu Pracy na finansowanie zadań fakultatywnych.
1. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom województw, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym zadań fakultatywnych do wysokości kwot środków ustalonych zgodnie z ust. 2.
2. Kwota środków Funduszu Pracy ustalona na finansowanie zadań fakultatywnych dla samorządów województw jest dzielona między województwa przez ministra właściwego do spraw pracy według algorytmu.
3. Minister właściwy do spraw pracy zawiadamia marszałków województw o ustalonych na rok budżetowy kwotach środków Funduszu Pracy na finansowanie zadań fakultatywnych dla samorządów województw.
1. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje OHP, na wyodrębniony rachunek bankowy, środki Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym zadań fakultatywnych do wysokości kwot środków ustalonych na dany rok budżetowy.
2. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje urzędom wojewódzkim, na wyodrębnione rachunki bankowe, środki Funduszu Pracy na finansowanie w roku budżetowym zadań fakultatywnych do wysokości kwot środków ustalonych na dany rok budżetowy.
3. Minister właściwy do spraw pracy z kwoty środków, o której mowa w art. 273 ust. 2, może na wniosek marszałka województwa, wojewody lub starosty przyznać dodatkową kwotę środków na finansowanie kosztów wprowadzania, rozwijania i eksploatacji systemów teleinformatycznych służących realizacji zadań wynikających z ustawy.
4. Minister właściwy do spraw pracy zawiadamia Komendanta Głównego OHP oraz wojewodę o ustalonych na rok budżetowy kwotach środków Funduszu Pracy na finansowanie zadań fakultatywnych.
Art. 277. Gospodarka finansowa Funduszu Pracy
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady gospodarki finansowej Funduszu Pracy, w tym:
1) tryb ustalania kwot środków Funduszu Pracy na finansowanie zadań określonych w ustawie, w tym kwot środków na finansowanie form pomocy, o których mowa w art. 267 ust. 9, oraz kwot środków na finansowanie zadań fakultatywnych, o których mowa w art. 274 ust. 6, art. 275 ust. 3 i art. 276 ust. 4, mając na względzie zapewnienie finansowania realizacji zadań przez samorządy powiatów i samorządy województw, wojewodów oraz OHP,
2) algorytm podziału środków Funduszu Pracy na województwa na finansowanie form pomocy dla samorządów powiatów, o którym mowa w art. 267 ust. 4,
3) algorytm podziału środków Funduszu Pracy na województwa na finansowanie zadań fakultatywnych dla samorządów powiatów, o którym mowa w art. 274 ust. 2, oraz algorytm podziału środków Funduszu Pracy na województwa na finansowanie zadań fakultatywnych dla samorządów województw, o którym mowa w art. 275 ust. 2,
4) tryb ustalania kwot środków rezerwy Funduszu Pracy, o której mowa w art. 267 ust. 2, oraz rezerwy, o której mowa w art. 273 ust. 3, pozostających w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy, oraz przeznaczenie tych rezerw, mając na względzie zapewnienie finansowania dodatkowego wsparcia dla realizacji zadań na rzecz bezrobotnych i innych uprawnionych osób,
5) obowiązki kierowników jednostek realizujących zadania finansowane ze środków Funduszu Pracy związane z obsługą finansowo-księgową tych środków,
6) tryb przekazywania środków Funduszu Pracy przez ministra właściwego do spraw pracy oraz postępowanie z niewykorzystanymi środkami,
7) tryb powierzania przez starostę bankom i innym instytucjom dokonywania wypłat świadczeń pieniężnych dla bezrobotnych i innych uprawnionych osób – biorąc pod uwagę zapewnienie racjonalności gospodarowania środkami Funduszu Pracy.
Art. 278. Własność nabytego mienia
Środki trwałe, wartości niematerialne i prawne lub wyposażenie zakupione ze środków Funduszu Pracy przez publiczne służby zatrudnienia i OHP na potrzeby związane z realizacją zadań określonych w ustawie stają się własnością Skarbu Państwa albo właściwego samorządu terytorialnego do wyłącznej dyspozycji odpowiednio urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw pracy, wydzielonej komórki organizacyjnej urzędu obsługującego właściwego wojewodę realizującej zadania określone w ustawie, PUP, WUP i OHP.
Art. 279. Dodatkowe środki na systemy teleinformatyczne
Minister właściwy do spraw pracy, na wniosek wojewody, marszałka województwa, Komendanta Głównego OHP lub starosty zaopiniowany przez marszałka województwa, z kwoty określonej w planie finansowym Funduszu Pracy może w trakcie roku budżetowego przyznać dodatkową kwotę środków Funduszu Pracy na finansowanie kosztów wprowadzania, rozwijania i eksploatacji systemu teleinformatycznego, służących realizacji zadań wynikających z ustawy.
1. W celu wsparcia samorządów powiatów realizujących zadania w zakresie aktywności zawodowej, wspierania zatrudnienia oraz rynku pracy, minister właściwy do spraw pracy przekazuje samorządom środki Funduszu Pracy na dofinansowanie kosztów wynagrodzeń, o których mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, oraz składek na ubezpieczenia społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników PUP realizujących zadania określone w ustawie.
2. Środki na dofinansowanie, o których mowa w ust. 1, są przekazywane samorządom powiatów w roku budżetowym w wysokości proporcjonalnej do udziału PUP w wydatkach ogółem w skali kraju poniesionych z Funduszu Pracy przez PUP na realizację programów na rzecz promocji zatrudnienia wykazanych w informacji uzyskanej na podstawie badań statystycznych prowadzonych zgodnie z przepisami o statystyce publicznej w roku przed rokiem poprzedzającym rok, w którym przekazywane są środki.
3. Starosta niezwłocznie informuje dyrektora PUP o wysokości środków przyznanych samorządowi powiatu przez ministra właściwego do spraw pracy na dany rok budżetowy.
4. Środki na dofinansowanie kosztów wynagrodzeń, o których mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych, oraz składek na ubezpieczenia społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników PUP realizujących zadania określone w ustawie, są przekazywane samorządom powiatów w okresach miesięcznych, w wysokości 1/12 kwoty ustalonej na dany rok budżetowy.
5. Starosta przekazuje niezwłocznie do dyspozycji dyrektora PUP środki na dofinansowanie, o których mowa w ust. 4.
6. Środki, o których mowa w ust. 5, niewykorzystane do dnia 31 grudnia roku budżetowego, podlegają zwrotowi na rachunek bankowy dysponenta Funduszu Pracy do dnia 31 stycznia następnego roku budżetowego.
7. Przekazane samorządom powiatów środki, o których mowa w ust. 4, stanowią dochód powiatu, o którym mowa w art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. poz. 1572 i 1717).
8. Środki, o których mowa w ust. 4, stanowią dodatkowe źródło finansowania wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenia społeczne pracowników PUP realizujących zadania określone w ustawie i zwiększają kwotę w planie finansowym PUP na ten cel.
1. Minister właściwy do spraw pracy może przeznaczyć w roku budżetowym środki Funduszu Pracy na dofinansowanie kosztów wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych pracowników WUP wykonujących zadania wynikające z:
1) realizacji w województwie projektów EFS+ do wysokości 1,3 % kwoty środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i Funduszu Pracy przeznaczonej w danym roku na realizację projektów EFS+ w województwie, przy czym środki te nie stanowią wydatków projektów EFS+;
2) obsługi KFS w województwie – do wysokości 12-krotności 70 % przeciętnego wynagrodzenia za czwarty kwartał roku poprzedzającego rok, w którym sporządzany jest plan finansowy Funduszu Pracy.
2. Minister właściwy do spraw pracy zawiadamia dyrektora WUP o ustalonych na rok budżetowy kwotach środków Funduszu Pracy na finansowanie kosztów, o których mowa w ust. 1.
Art. 282. Finansowanie zarządzania projektami EFS+
Starosta w ramach kwoty przyznanej na finansowanie zadań fakultatywnych może przeznaczyć środki Funduszu Pracy na finansowanie kosztów zarządzania realizowanymi projektami EFS+ do wysokości 3 % kwoty środków Funduszu Pracy przeznaczonej w danym roku na realizację projektów EFS+. Środki te nie stanowią wydatków projektów EFS+.
1. Pracownikom WUP i PUP oraz pracownikom OHP, może być przyznany dodatek motywacyjny w wysokości do 1000 zł miesięcznie, na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
2. Dodatek motywacyjny może przyznać:
1) dyrektor WUP lub dyrektor PUP – w przypadku pracowników WUP lub PUP;
2) kierownik danej jednostki – w przypadku pracowników OHP.
3. Wysokość dodatku motywacyjnego określa się, biorąc pod uwagę:
1) szczególne zaangażowanie pracownika w wykonywanie pracy;
2) jakość wykonywanej pracy;
3) podnoszenie kwalifikacji lub kompetencji zawodowych związanych z wykonywaną pracą.
4. Tryb przyznawania dodatku motywacyjnego pracownikom WUP lub PUP określa regulamin wynagradzania, o którym mowa w ustawie z dnia 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych.
5. Tryb przyznawania dodatku motywacyjnego pracownikom OHP określa się w drodze zarządzenia.
6. Dodatek motywacyjny nie stanowi podstawy naliczania świadczeń, odszkodowań i innych wypłat wynikających z odrębnych przepisów, w tym dodatkowego wynagrodzenia rocznego.
7. Dodatek motywacyjny wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne, składkami na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy i wpłatami na Pracownicze Plany Kapitałowe jest finansowany z Funduszu Pracy.
Rozdział 6 Środki Funduszu Pracy na finansowanie zadań w ramach KFS
Art. 284. Finansowanie kształcenia ustawicznego
Na finansowanie zadań w ramach KFS w danym roku budżetowym przeznacza się środki w wysokości nie niższej niż 4 % i nie wyższej niż 6 % przychodów Funduszu Pracy uzyskanych ze składek na Fundusz Pracy w roku poprzedzającym rok, w którym sporządzany jest plan finansowy Funduszu Pracy.
Art. 285. Zapotrzebowanie na środki KFS
Starosta w terminie 30 dni od dnia publikacji informacji, o której mowa w art. 28 pkt 4 lit. a, określa szacunkowe zapotrzebowanie na środki KFS na finansowanie kosztów związanych z kształceniem ustawicznym, o których mowa w art. 125 ust. 11.
1. Podział kwot środków KFS na kształcenie ustawiczne w województwie między poszczególne PUP dokonywany jest przez zarząd województwa z uwzględnieniem zapotrzebowania, o którym mowa w art. 285, oraz sytuacji na rynku pracy.
2. Marszałek województwa do dnia 10 grudnia danego roku budżetowego informuje ministra właściwego do spraw pracy o kwotach środków KFS dla poszczególnych PUP wynikających z podziału, o którym mowa w ust. 1.
3. Minister właściwy do spraw pracy na podstawie informacji, o której mowa w ust. 2, zawiadamia starostów o ustalonych na rok budżetowy kwotach środków KFS dla PUP na kształcenie ustawiczne.
1. Dyrektor PUP niezwłocznie po otrzymaniu od starosty zawiadomienia, o którym mowa w art. 286 ust. 3, publikuje na stronie internetowej PUP informację o dostępnej na dany rok kwocie środków KFS i ogłasza termin lub terminy naboru wniosków o przyznanie środków KFS na finansowanie kształcenia ustawicznego w ramach priorytetów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 32 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 38 ust. 1 pkt 19 lit. b, wraz z zasadami i kryteriami wyboru.
2. Podmioty, o których mowa w art. 125 ust. 8, mogą złożyć do PUP właściwego ze względu na siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności wnioski o przyznanie środków KFS na finansowanie kształcenia ustawicznego, w terminie wynikającym z ogłoszenia, o którym mowa w ust. 1, oraz w terminie określonym w dodatkowych naborach ogłaszanych w przypadku nierozdysponowania ustalonej na rok budżetowy kwoty środków KFS.
1. Rezerwę KFS, pozostającą w dyspozycji ministra właściwego do spraw pracy, stanowią:
1) środki KFS na kształcenie ustawiczne w województwie niepodzielone między PUP do dnia 30 czerwca danego roku;
2) kwoty ze środków KFS, które nie zostaną wykorzystane w roku budżetowym przez poszczególne PUP, zgłoszone przez marszałka województwa do ministra właściwego do spraw pracy do dnia 31 sierpnia danego roku w celu zmniejszenia kwot środków KFS, o których mowa w art. 286 ust. 3;
3) kwoty ze środków KFS, które nie zostaną wykorzystane przez poszczególne PUP w okresie od dnia 1 września do dnia 31 października roku budżetowego, zgłoszone przez marszałka województwa do ministra właściwego do spraw pracy do dnia 31 października danego roku w celu zmniejszenia kwot środków KFS, o których mowa w art. 286 ust. 3.
2. Minister właściwy do spraw pracy informuje o możliwości wystąpienia przez samorząd powiatu, za pośrednictwem marszałka województwa, z wnioskiem o środki rezerwy KFS dla PUP.
3. Minister właściwy do spraw pracy na podstawie wniosków, o których mowa w ust. 2, ustala kwotę środków rezerwy KFS dla poszczególnych PUP i zawiadamia starostów o ustalonej kwocie środków rezerwy KFS.
4. Rezerwa KFS jest przeznaczona na kształcenie ustawiczne w ramach priorytetów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 32 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 38 ust. 1 pkt 19 lit. b, obowiązujących w danym roku. Przepis art. 125 ust. 4 stosuje się odpowiednio.
5. Rezerwa KFS, o której mowa w ust. 1, niewykorzystana na kształcenie ustawiczne po dniu 31 października danego roku, może być przeznaczona przez ministra właściwego do spraw pracy na realizację innych zadań określonych w ustawie.
Art. 289. Przekazywanie środków KFS
Kwoty środków KFS, w ramach limitu określonego w zawiadomieniu, o którym mowa w art. 286 ust. 3 oraz art. 288 ust. 3, są przekazywane na wniosek starosty przez ministra właściwego do spraw pracy na wyodrębniony rachunek bankowy samorządu powiatu.
Rozdział 7 Umowy dotyczące finansowania zadań z Funduszu Pracy
1. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje corocznie na podstawie umowy zawartej z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, na wyodrębniony rachunek bankowy urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, środki Funduszu Pracy na pokrycie kosztów przygotowania i przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie oraz egzaminu zawodowego, o których mowa w art. 9fa ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, w wysokości wynikającej z tego przepisu, nie wyższej niż 50 mln zł.
2. Umowa, o której mowa w ust. 1, określa w szczególności tryb przekazywania środków oraz sposób ich rozliczenia.
1. Minister właściwy do spraw pracy na wniosek wojewody przekazuje, na wyodrębniony rachunek bankowy urzędu wojewódzkiego, środki Funduszu Pracy z przeznaczeniem dla gmin na dofinansowanie pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników, o którym mowa w art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
2. Minister właściwy do spraw pracy na wniosek wojewody przekazuje, na wyodrębniony rachunek bankowy urzędu wojewódzkiego, środki Funduszu Pracy z przeznaczeniem dla gmin na dofinansowanie pracodawcom kosztów praktyki, o którym mowa w art. 7a ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich.
3. Podstawą przekazywania środków, o których mowa w ust. 1 i 2, jest umowa zawarta między ministrem właściwym do spraw pracy a wojewodą.
4. Umowa, o której mowa w ust. 3, określa w szczególności wysokość środków oraz tryb ich przekazywania i sposób rozliczania otrzymanych środków.
1. Minister właściwy do spraw pracy może przekazać corocznie ministrowi właściwemu do spraw rodziny środki Funduszu Pracy na realizację zadań, o których mowa w art. 62 ust. 1, art. 63b ust. 1 i art. 63c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.
2. Minister właściwy do spraw pracy może przekazać corocznie ministrowi właściwemu do spraw rodziny środki Funduszu Pracy na realizację zadań wynikających z ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic” (Dz. U. poz. 858 oraz z 2025 r. poz. 619).
3. Na zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, przeznacza się środki w kwocie nie większej niż 250 mln zł rocznie.
4. Na zadania, o których mowa w ust. 1, realizowane przez wojewodę środki są przekazywane na wyodrębniony rachunek bankowy wojewody na wniosek wojewody.
Art. 293. Finansowanie zadań wspierania rodziny
Minister właściwy do spraw pracy przekazuje corocznie ministrowi właściwemu do spraw rodziny środki Funduszu Pracy w kwocie:
1) nie większej niż 70 mln zł – na realizację zadań, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 13a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
2) nie większej niż 85 mln zł – na dofinansowanie, o którym mowa w art. 197 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Art. 294. Finansowanie programów ekonomii społecznej
Minister właściwy do spraw pracy może przekazać ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego środki Funduszu Pracy na realizację programów, o których mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej, wraz z kosztami ich obsługi, w wysokości nie większej niż 20 mln zł rocznie.
1. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy w Banku Gospodarstwa Krajowego środki Funduszu Pracy na finansowanie lub współfinansowanie:
1) pożyczek na podjęcie działalności gospodarczej, o których mowa w art. 172 ust. 1 pkt 1 lub ust. 2 pkt 1, wraz z usługami doradczymi i szkoleniowymi, o których mowa w 172 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 pkt 2, pożyczek na utworzenie stanowiska pracy, o których mowa w art. 172 ust. 3–5, oraz pożyczek na dostosowanie stanowiska pracy do pracy zdalnej, o których mowa w art. 172 ust. 6;
2) kosztów związanych z udzielaniem i obsługą pożyczek.
2. Podstawę przekazywania środków finansowych stanowi umowa zawarta między ministrem właściwym do spraw pracy a Bankiem Gospodarstwa Krajowego.
3. Umowa, o której mowa w ust. 2, określa w szczególności:
1) wysokość środków finansowych przekazywanych przez ministra właściwego do spraw pracy do Banku Gospodarstwa Krajowego, w tym wynagrodzenie Banku Gospodarstwa Krajowego;
2) warunki i tryb przekazywania środków finansowych;
3) tryb udzielania pożyczek, w tym podział zadań realizowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz pośredników finansowych, o których mowa w art. 173;
4) warunki, jakie powinien spełniać pośrednik finansowy w zakresie okresu funkcjonowania na rynku, posiadania doświadczenia dotyczącego udzielania pożyczek na podjęcie lub rozwój działalności gospodarczej i wysokości posiadanego kapitału;
5) sposób świadczenia usług doradczych i szkoleniowych, o których mowa w art. 172 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 pkt 2;
6) sposób realizacji i finansowania działań promocyjno-informacyjnych;
7) obowiązki związane z udzielaniem pomocy de minimis, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej;
8) warunki i tryb kontroli prawidłowości realizacji umowy, o której mowa w ust. 2, oraz podmioty uprawnione do jej przeprowadzania;
9) sposób wykorzystania spłaconego kapitału, odsetek od pożyczek oraz innych przychodów, w tym środków odzyskanych w wyniku działań windykacyjnych;
10) zobowiązanie pośredników finansowych do prowadzenia działań windykacyjnych;
11) sposób wycofywania środków z Banku Gospodarstwa Krajowego;
12) tryb rozliczania otrzymanych środków oraz sporządzania sprawozdawczości dla ministra właściwego do spraw pracy.
4. Środki z tytułu spłaconych i zwróconych pożyczek oraz z tytułu oprocentowania pożyczek są wykorzystywane do udzielania kolejnych pożyczek, świadczenia usług doradczych i szkoleniowych, a także finansowania kosztów związanych z ich obsługą.
1. Minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, może przekazać na wyodrębniony rachunek bankowy w Banku Gospodarstwa Krajowego środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej na finansowanie pożyczek na podjęcie działalności gospodarczej lub pożyczek na utworzenie stanowiska pracy oraz usług doradczych i szkoleniowych, a także kosztów związanych z udzielaniem i obsługą pożyczek.
2. Przed przekazaniem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na finansowanie zadań, o których mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw pracy uzgadnia z ministrem właściwym do spraw rozwoju regionalnego treść umowy, o której mowa w art. 295 ust. 2, oraz wysokość środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie tych zadań.
3. Środki Funduszu Pracy mogą stanowić współfinansowanie krajowe programów lub projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w ust. 1. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
4. Minister właściwy do spraw pracy i minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego mogą, na podstawie porozumienia, udostępniać sobie wzajemnie informacje dotyczące realizacji pożyczek na podjęcie działalności gospodarczej lub pożyczek na utworzenie stanowiska pracy oraz usług doradczych i szkoleniowych w zakresie przeprowadzanych kontroli, w tym zawierające dane osobowe.
1. Minister właściwy do spraw pracy przekazuje na wyodrębniony rachunek bankowy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych środki Funduszu Pracy na finansowanie zasiłków przedemerytalnych i świadczeń przedemerytalnych oraz zasiłków pogrzebowych, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 421 i 620), wraz z kosztami ich obsługi.
2. Podstawę przekazywania środków, o których mowa w ust. 1, stanowi umowa zawarta między ministrem właściwym do spraw pracy a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
3. Umowa, o której mowa w ust. 2, określa w szczególności terminy oraz wysokość przekazywanych środków, tryb ich przekazywania oraz wysokość kosztów związanych z obsługą wypłaty świadczeń.
4. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje rozliczenia otrzymanych środków w terminie 15 dni od dnia upływu miesiąca, w którym dokonano wypłaty świadczeń.
Art. 298. Dofinansowanie zadań wojewódzkiego urzędu pracy
Podstawę wydatkowania w danym roku budżetowym środków Funduszu Pracy na dofinansowanie części zadań realizowanych przez WUP, w tym na:
1) przygotowywanie na zlecenie ministra właściwego do spraw pracy:
a) badań dotyczących rynku pracy, na podstawie jednolitej metodologii,
b) opracowań, prognoz, ekspertyz, analiz, wydawnictw i konkursów dotyczących rynku pracy,
c) opracowań informacji zawodowych o charakterze centralnym,
2) dofinansowanie kosztów wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych pracowników WUP realizujących zadania określone w pkt 1 – stanowi umowa zawarta między ministrem właściwym do spraw pracy a zarządem województwa.
1. Minister właściwy do spraw pracy, WUP i PUP mogą przeznaczyć środki Funduszu Pracy na prefinansowanie wydatków na realizację działań z zakresu udziału w sieci EURES oraz innych działań publicznych służb zatrudnienia określonych w ustawie, finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej innych niż środki przeznaczone na realizację projektów EFS+.
2. Rodzaj działań, o których mowa w ust. 1, oraz wydatków na ich realizację określa:
1) porozumienie zawarte między ministrem właściwym do spraw pracy a WUP lub PUP lub
2) umowa zawarta przez podmioty, o których mowa w ust. 1, z Unią Europejską, w tym na współfinansowanie partnerstw transgranicznych EURES.
3. Wydatki, o których mowa w ust. 2, podlegają refundacji ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej do wysokości zatwierdzonej zgodnie z umową zawartą z Unią Europejską.
4. Porozumienie, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, określa w szczególności tryb oraz zasady udzielania i rozliczania środków Funduszu Pracy, zgodnie z ustawą z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z uwzględnieniem okresów i terminów wynikających z umów zawartych z Unią Europejską.
5. Minister właściwy do spraw pracy, WUP, PUP i OHP mogą przeznaczyć środki Funduszu Pracy na wydatki związane z prowadzeniem pośrednictwa pracy w ramach sieci EURES inne niż wydatki, o których mowa w ust. 1–3, związane z poniesionymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami kosztami rozpowszechniania ofert pracy, korespondencji, komunikowania się, usług teleinformatycznych, tłumaczeń pisemnych i ustnych wraz z obsługą techniczną, podróży służbowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami, wynajmu pomieszczeń i powierzchni, wynajmu sprzętu oraz organizacji targów pracy.
Rozdział 8 Zadania finansowane z Funduszu Pracy
1. Środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie następujących świadczeń obligatoryjnych:
1) zasiłków oraz należnych od tych zasiłków składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o których mowa w art. 242 ust. 1;
2) zasiłków przedemerytalnych, świadczeń przedemerytalnych oraz zasiłków pogrzebowych wraz z kosztami ich obsługi, o których mowa w przepisach o świadczeniach przedemerytalnych;
3) dodatków aktywizacyjnych, o których mowa w art. 233 ust. 1;
4) świadczeń integracyjnych przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym oraz składek na ubezpieczenia społeczne od tych świadczeń.
2. Środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie kosztów realizacji następujących form pomocy:
1) szkoleń, potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności, o których mowa w art. 99, art. 101, art. 102, wraz ze stypendium, o którym mowa w art. 234 ust. 1, i składkami na ubezpieczenia społeczne opłacanymi od stypendium, o których mowa w art. 242 ust. 2, oraz ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków, o którym mowa w art. 241;
2) opłat pobieranych za postępowanie nostryfikacyjne albo postępowanie, o którym mowa w art. 327 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, określonych w art. 103;
3) opłat za przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie uznania kwalifikacji zawodowych, o których mowa w art. 104;
4) bonu na kształcenie ustawiczne, o którym mowa w art. 107, wraz ze stypendium, o którym mowa w art. 234 ust. 1, i składkami na ubezpieczenia społeczne opłacanymi od stypendium, o których mowa w art. 242 ust. 2, oraz ubezpieczeniem od następstw nieszczęśliwych wypadków, o którym mowa w art. 241;
5) pożyczek edukacyjnych, o których mowa w art. 111;
6) stażu, o którym mowa w art. 114 i art. 119 w zakresie stypendium, o którym mowa w art. 235 ust. 1, i składek na ubezpieczenia społeczne opłacanych od stypendium, o których mowa w art. 242 ust. 2, potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności, o których mowa w art. 119 ust. 1, dodatku do stypendium, o którym mowa w art. 121 ust. 1, i premii, o której mowa w art. 122 ust. 1;
7) prac interwencyjnych, o których mowa w art. 135;
8) robót publicznych, o których mowa w art. 136;
9) zwrotu kosztów poniesionych przez podmiot prowadzący DPS, jednostkę organizacyjną WRiPZ albo dom pomocy społecznej z tytułu zatrudnienia bezrobotnych lub poszukujących pracy, o którym mowa w art. 140;
10) dofinansowania wynagrodzeń bezrobotnych, którzy ukończyli 50. rok życia, albo poszukujących pracy, którzy ukończyli 60 lat – w przypadku kobiet lub 65 lat – w przypadku mężczyzn, o którym mowa w art. 141 ust. 1;
11) prac społecznie użytecznych, o których mowa w art. 142;
12) refundacji wynagrodzeń, nagród oraz składek na ubezpieczenia społeczne opiekunów osoby niepełnosprawnej, o której mowa w art. 143;
13) grantu, o którym mowa w art. 144;
14) świadczenia aktywizacyjnego, o którym mowa w art. 145;
15) refundacji kosztów opieki nad dzieckiem i osobą zależną, o której mowa w art. 146 ust. 1 i 5;
16) dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej;
17) refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, o której mowa w art. 154 ust. 1–3;
18) środków na założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej, o których mowa w art. 161;
19) środków na utworzenie stanowiska pracy oraz finansowania kosztów wynagrodzenia zatrudnionych w spółdzielni socjalnej lub przedsiębiorstwie społecznym, o których mowa w art. 167;
20) umów zawartych z agencją zatrudnienia, o których mowa w art. 197;
21) zleconych działań w zakresie reintegracji społecznej długotrwale bezrobotnych, o których mowa w art. 200, wraz ze stypendium, o którym mowa w art. 236, i składkami na ubezpieczenia społeczne opłacanymi od stypendium, o których mowa w art. 242 ust. 2;
22) badań lekarskich lub psychologicznych, o których mowa w art. 205 ust. 1;
23) przejazdów, o których mowa w art. 206 ust. 1, 3, 4 i 7;
24) zakwaterowania, o którym mowa w art. 206 ust. 2;
25) wyżywienia, o którym mowa w art. 206 ust. 6;
26) bonu na zasiedlenie, o którym mowa w art. 208;
27) specyficznych elementów wspierających zatrudnienie, o których mowa w art. 209 ust. 5;
28) zatrudnienia wspieranego, w zakresie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym;
29) wsparcia, o którym mowa w art. 12 ust. 3a ustawy z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych;
30) wsparcia, o którym mowa w art. 21 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej;
31) refundacji pracodawcom składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o których mowa w art. 217 ust. 8.
3. Środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie kosztów realizacji następujących zadań fakultatywnych:
1) organizowania partnerstwa lokalnego, o którym mowa w art. 6 ust. 2, w tym organizowania przez publiczne służby zatrudnienia spotkań i konferencji z udziałem przedstawicieli instytucji partnerstwa lokalnego;
2) przejazdów i szkoleń członków rad rynku pracy, o których mowa w art. 13 ust. 2 i 3, oraz obsługi tych rad;
3) reprezentowania przez ministra właściwego do spraw pracy publicznych służb zatrudnienia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 lit. g;
4) wprowadzania, rozwijania i eksploatacji systemów teleinformatycznych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 7, i technologii cyfrowych w publicznych służbach zatrudnienia i OHP służących realizacji zadań wynikających z ustawy;
5) budowy, funkcjonowania i rozwijania systemu teleinformatycznego do obsługi umów, o którym mowa w ustawie z dnia 16 listopada 2022 r. o systemie teleinformatycznym do obsługi niektórych umów, w zakresie właściwości ministra właściwego do spraw pracy;
6) określenia zapotrzebowania na zawody, kwalifikacje i umiejętności na rynku pracy, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 3;
7) usług pocztowych, usług tłumaczenia oraz materiałów biurowych i papierniczych, ponoszonych w ramach wykonywania zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 11;
8) opracowywania i rozpowszechniania informacji zawodowych oraz zakupu materiałów i wyposażenia w celu prowadzenia pośrednictwa pracy lub poradnictwa zawodowego przez publiczne służby zatrudnienia i OHP;
9) poradnictwa zawodowego oraz działań o charakterze metodyczno-szkoleniowym w zakresie poradnictwa zawodowego, o których mowa w art. 32 ust. 1 pkt 16;
10) szkoleń, studiów lub studiów podyplomowych dla pracowników publicznych służb zatrudnienia, OHP i podmiotów akredytowanych, o których mowa w art. 134 ust. 2 i 7;
11) utworzenia punktu obsługi osób do 30. roku życia, o którym mowa w art. 203;
12) organizacji giełd pracy i targów pracy oraz kosztów z nimi związanych, o których mowa w art. 207 ust. 1 i 3;
13) zarządzania projektami EFS+, o którym mowa w art. 282;
14) dodatków motywacyjnych, o których mowa w art. 283;
15) przygotowania badań dotyczących rynku pracy, opracowań, wydawnictw i innych materiałów oraz wynagrodzeń, o których mowa w art. 298;
16) pokrywania wydatków na realizację działań z zakresu udziału w sieci EURES oraz działań publicznych służb zatrudnienia, o których mowa w art. 299;
17) opracowywania, wydawania lub rozpowszechniania informacji o świadczonej pomocy określonej w ustawie dla pracodawców, bezrobotnych i poszukujących pracy oraz innych osób określonych w ustawie;
18) wezwań, zawiadomień i innych druków niezbędnych do ustalenia uprawnień do zasiłku i innych świadczeń z tytułu bezrobocia, przekazywania bezrobotnym należnych świadczeń pieniężnych oraz kosztów komunikowania się z pracodawcami, OHP, bezrobotnymi, poszukującymi pracy, organami rentowymi, urzędami skarbowymi oraz innymi podmiotami w zakresie, w jakim korespondencja ta dotyczy zadań finansowanych z Funduszu Pracy;
19) badań, analiz i ekspertyz, w tym ich upowszechniania, opracowywania programów, wydawnictw oraz konkursów dotyczących rynku pracy i udzielonej pomocy;
20) promocji oraz pomocy prawnej zatrudnionym za granicą w ramach umów międzynarodowych;
21) przeprowadzania audytu zewnętrznego projektów EFS+;
22) przeprowadzania operacyjnego audytu zewnętrznego, o którym mowa w art. 361;
23) postępowania sądowego lub egzekucyjnego w sprawach nienależnie pobranych świadczeń pieniężnych, zwrotu środków przyznanych na finansowanie form pomocy lub innych wypłat z Funduszu Pracy wraz z kosztami zastępstwa procesowego;
24) obsługi wyodrębnionych rachunków bankowych Funduszu Pracy;
25) korespondencji, komunikowania się, przekazywania środków pieniężnych oraz innych dokumentów niezbędnych do realizacji refundacji kosztów wynagrodzeń oraz składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników;
26) spłaty odsetek za nieterminowe regulowanie zobowiązań pokrywanych z Funduszu Pracy;
27) kampanii informacyjnych i promujących działania ministra właściwego do spraw pracy, WUP, PUP oraz OHP;
28) przedsięwzięć mających na celu identyfikację, dotarcie z informacją o możliwościach skorzystania z form pomocy określonych w ustawie i zmotywowanie do aktywności zawodowej osób niezarejestrowanych, w tym osób biernych zawodowo;
29) konferencji, seminariów, posiedzeń lub spotkań, w tym o charakterze międzynarodowym, organizowanych przez ministra właściwego do spraw pracy, WUP, PUP, OHP i konwent, o którym mowa w art. 15 ust. 1–3, w szczególności dla kadry publicznych służb zatrudnienia i OHP;
30) opracowywania i rozpowszechniania przez publiczne służby zatrudnienia i OHP materiałów informacyjnych i szkoleniowych dotyczących nabywania umiejętności poszukiwania i uzyskiwania zatrudnienia;
31) opracowywania, upowszechniania i wdrażania klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy i informacji zawodowych;
32) przeprowadzania kontroli przez PUP w zakresie prawidłowości realizacji form pomocy określonych w ustawie finansowanych ze środków Funduszu Pracy oraz zakupu materiałów eksploatacyjnych w związku z przeprowadzaną kontrolą;
33) zajęć i szkoleń, o których mowa w art. 87 ust. 5, organizacji szkoleń, o których mowa w art. 87 ust. 6, oraz wyposażenia akademickich biur karier, o których mowa w art. 87 ust. 7.
4. Środki Funduszu Pracy przeznacza się na dofinansowanie kosztów:
1) wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne od wypłaconego dofinansowania do wynagrodzeń, o których mowa w art. 280 ust. 1;
2) wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy oraz odpisów na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych pracowników WUP, o których mowa w art. 281 ust. 1.
5. Środki Funduszu Pracy przeznacza się na finansowanie zadań dotyczących aktywności zawodowej:
1) działań w ramach KFS, o których mowa w art. 125;
2) pożyczek na podjęcie działalności gospodarczej lub utworzenie stanowiska pracy, o których mowa w art. 172, wraz z kosztami związanymi z udzielaniem pożyczek oraz usług doradczych i szkoleniowych;
3) projektów pilotażowych, o których mowa w art. 211, wraz z kosztami ich obsługi;
4) programu aktywizacyjnego dla cudzoziemców, o którym mowa w art. 78 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wraz z kosztami jego obsługi;
5) programu aktywizacyjnego dla osób niepełnosprawnych lub opiekunów osób niepełnosprawnych, o którym mowa w art. 214 ust. 1, wraz z kosztami jego obsługi;
6) przygotowania i przeprowadzenia egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie oraz egzaminu zawodowego, o których mowa w art. 290;
7) dofinansowania pracodawcom kosztów kształcenia młodocianych pracowników oraz dofinansowania pracodawcom kosztów praktyki, o których mowa w art. 291;
8) zadań, o których mowa w art. 62 ust. 1, art. 63b ust. 1 i art. 63c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3;
9) zadań wynikających z ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka – „Aktywny rodzic”;
10) zadań, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 13a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, oraz dofinansowania, o którym mowa w art. 197 ust. 1 tej ustawy;
11) programów, o których mowa w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej, wraz z kosztami ich obsługi;
12) refundacji pracodawcom wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników, o której mowa w art. 348 ust. 1;
13) szkoleń pracowników, o których mowa w ustawie z dnia 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 5 i 620), oraz kosztów związanych z realizacją tych zadań przez PUP;
14) zadań wynikających z przepisów ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi (Dz. U. z 2024 r. poz. 654, 1473, 1635 i 1717 oraz z 2025 r. poz. 620);
15) restrukturyzacji zatrudnienia w zakresie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 października 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsiębiorców o szczególnym znaczeniu dla rynku pracy (Dz. U. z 2021 r. poz. 239);
16) szkoleń z języka polskiego organizowanych przez okręgowe izby lekarskie, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
17) szkoleń z języka polskiego organizowanych przez okręgowe izby pielęgniarek i położnych, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
18) programu wsparcia w sytuacji szczególnej, o którym mowa w art. 216, wraz z kosztami jego obsługi;
19) programu zatrudnienia i podnoszenia umiejętności kierowanego do osób do 30. roku życia, o którym mowa w art. 204, wraz z kosztami jego obsługi.
6. Środki Funduszu Pracy przeznacza się także na finansowanie kosztów:
1) poboru składek, o którym mowa w art. 265 ust. 3;
2) spłaty i obsługi kredytów i pożyczek wraz z odsetkami, zaciągniętych przez dysponenta Funduszu Pracy, o których mowa w art. 302 ust. 3;
3) należności umorzonych na podstawie art. 247 ust. 2;
4) należności niedochodzonych na podstawie art. 249;
5) wpłat powitalnych i dopłat rocznych na rzecz osób fizycznych, o których mowa w art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych.
Rozdział 9 Inne postanowienia dotyczące Funduszu Pracy
1. O ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do środków Funduszu Pracy wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, niewykorzystanych, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości przepisy art. 168 i art. 169 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio, z tym że środki te podlegają zwrotowi na rachunek bankowy dysponenta Funduszu Pracy.
2. Środki, o których mowa w ust. 1, wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
3. Do środków Funduszu Pracy przeznaczonych na realizację projektów EFS+ oraz innych projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, stosuje się przepisy art. 207 tej ustawy.
4. O ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do należności Funduszu Pracy wraz z odsetkami, wynikających z umów zawartych przez marszałka województwa albo starostę, przepisy art. 247 ustawy stosuje się odpowiednio.
5. Umorzenie w całości albo w części należności Funduszu Pracy, o których mowa w ust. 4, wymaga opinii wojewódzkiej rady rynku pracy lub powiatowej rady rynku pracy.
1. Środki Funduszu Pracy mogą być przeznaczone na finansowanie zadań, w tym zadań publicznych służb zatrudnienia i OHP, wskazanych w ustawie lub w innych ustawach.
2. Zmiany w planie Funduszu Pracy dokonywane na podstawie art. 29 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, powodujące zmniejszenie łącznej kwoty środków na finansowanie kosztów realizacji form pomocy oraz zadań dotyczących aktywności zawodowej w celu jej przeznaczenia na inne cele, wymagają uzyskania zgody ministra właściwego do spraw finansów publicznych i następnie uzyskania przez dysponenta Funduszu Pracy opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu.
3. Dysponent Funduszu Pracy, za zgodą ministra właściwego do spraw finansów publicznych, może zaciągać kredyty i pożyczki na uzupełnienie środków niezbędnych do wypłaty zasiłków.
Art. 303. Pożyczki dla Funduszu Solidarnościowego
Ze środków Funduszu Pracy mogą być udzielane nieoprocentowane pożyczki Funduszowi Solidarnościowemu na finansowanie wydatków, o których mowa w art. 6b ustawy z dnia 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1848).
Art. 304. Odesłanie
W sprawach z zakresu gospodarowania środkami Funduszu Pracy nieuregulowanych w niniejszym dziale przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych stosuje się odpowiednio.
Pełna treść aktu: o rynku pracy i służbach zatrudnienia.