Art. 21. Wnioski zagraniczne o prawo pomocy

1. Wnioskodawca, który ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, ubiegający się o prawo pomocy w postępowaniu, które ma być wszczęte lub jest prowadzone w innym państwie członkowskim, może złożyć wniosek o przyznanie tego prawa również za pośrednictwem sądu okręgowego właściwego dla miejsca jego zamieszkania lub zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Wnioskodawca, który ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w celu ugodowego załatwienia sporu przed wszczęciem postępowania w sprawie cywilnej, w której jurysdykcja przysługuje sądom innego państwa członkowskiego, na warunkach określonych w niniejszym rozdziale.

Komentarz do Art. 21.

Przepis określa sposób ubiegania się o prawo pomocy przez osoby mające miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu w Rzeczypospolitej Polskiej, gdy sprawa ma związek z postępowaniem prowadzonym w innym państwie członkowskim albo z próbą ugodowego zakończenia sporu przed wszczęciem postępowania.

Zgodnie z ust. 1 wnioskodawca może złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy również za pośrednictwem sądu okręgowego właściwego dla jego miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce. Dotyczy to postępowania, które dopiero ma zostać wszczęte, oraz postępowania już prowadzonego w innym państwie członkowskim. Przepis wskazuje więc zarówno uprawnioną osobę, jak i właściwy kanał złożenia wniosku w Polsce.

Ust. 2 odnosi się do wcześniejszego etapu sporu. Osoba spełniająca kryterium miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu w Polsce może ubiegać się o prawo pomocy w celu ugodowego załatwienia sporu przed wszczęciem postępowania w sprawie cywilnej. Warunkiem jest, aby jurysdykcja w tej sprawie przysługiwała sądom innego państwa członkowskiego, a ubieganie się o pomoc odbywało się na warunkach określonych w tym rozdziale.

W praktyce przepis obejmuje zatem dwie sytuacje: pomoc związaną z postępowaniem sądowym w innym państwie członkowskim oraz pomoc służącą osiągnięciu ugody jeszcze przed rozpoczęciem takiego postępowania. W obu przypadkach punktem wyjścia jest miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu wnioskodawcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 284.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 20.Art. 22.