Art. 14. Uwzględnienie prawa pomocy z zagranicy

1. Jeżeli wnioskodawca ubiega się o prawo pomocy w postępowaniu o uznanie orzeczenia wydanego w innym państwie członkowskim albo o stwierdzenie wykonalności takiego orzeczenia lub ugody zawartej przed sądem innego państwa członkowskiego lub dokumentu urzędowego sporządzonego w innym państwie członkowskim, albo w postępowaniu egzekucyjnym lub wykonawczym, które jest lub ma być prowadzone na podstawie takiego orzeczenia, ugody lub dokumentu, i korzystał z prawa pomocy w innym państwie członkowskim, w którym prowadzone było postępowanie zakończone wydaniem orzeczenia lub zawarciem ugody albo w którym został sporządzony dokument, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy lub przyznać je w mniejszym zakresie tylko w razie istotnej zmiany sytuacji majątkowej lub rodzinnej wnioskodawcy, która wystąpiła po przyznaniu mu prawa pomocy w innym państwie członkowskim.

2. Sąd nie jest związany przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy w innym państwie członkowskim wyłącznie na potrzeby postępowania, które ma być wszczęte lub jest prowadzone w Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do Art. 14.

Przepis reguluje przyznawanie prawa pomocy w Polsce w sprawach związanych z orzeczeniami, ugodami i dokumentami urzędowymi pochodzącymi z innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Obejmuje postępowania o uznanie takiego orzeczenia, o stwierdzenie jego wykonalności, a także o stwierdzenie wykonalności ugody zawartej przed sądem lub dokumentu urzędowego sporządzonego w innym państwie członkowskim. Dotyczy również postępowań egzekucyjnych lub wykonawczych prowadzonych albo mających być prowadzonymi na podstawie tych dokumentów.

Kluczowe znaczenie ma wcześniejsze korzystanie przez wnioskodawcę z prawa pomocy w państwie członkowskim, w którym toczyło się postępowanie zakończone wydaniem orzeczenia lub zawarciem ugody albo w którym sporządzono dokument urzędowy. Jeżeli takie prawo pomocy zostało przyznane, sąd może odmówić pomocy w Polsce albo przyznać ją w mniejszym zakresie wyłącznie wtedy, gdy po jej przyznaniu doszło do istotnej zmiany sytuacji majątkowej lub rodzinnej wnioskodawcy. Przepis wiąże więc możliwość ograniczenia lub odmowy pomocy z późniejszą zmianą okoliczności dotyczących jego sytuacji.

Jednocześnie samo przyznanie prawa pomocy w innym państwie członkowskim nie przesądza o jego przyznaniu na potrzeby postępowania w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli postępowanie to ma dopiero zostać wszczęte albo już się toczy. W tym zakresie sąd nie jest takim wcześniejszym rozstrzygnięciem związany. Praktycznie oznacza to, że wcześniejsze prawo pomocy ma znaczenie dla oceny wniosku, ale nie zastępuje decyzji sądu rozpoznającego sprawę w Polsce.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 284.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 13.Art. 15.