Art. 18b. Odpowiedzialność głównego księgowego za kontrolę zgodności operacji gospodarczej lub finansowej

Naruszeniem dyscypliny finansów publicznych jest niedokonanie lub nienależyte dokonanie wstępnej kontroli zgodności operacji gospodarczej lub finansowej z planem finansowym lub kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących takiej operacji, jeżeli miało ono wpływ na:

1) dokonanie wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych;

2) zaciągnięcie zobowiązania niemieszczącego się w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych.

Komentarz do Art. 18b.

Przepis określa, kiedy brak albo wadliwe wykonanie wstępnej kontroli operacji gospodarczej lub finansowej stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Kontrola ta obejmuje dwa elementy: zgodność operacji z planem finansowym oraz kompletność i rzetelność dokumentów dotyczących tej operacji. Odpowiedzialność wiąże się zarówno z całkowitym niedokonaniem kontroli, jak i z jej dokonaniem w sposób nienależyty.

Samo stwierdzenie braku kontroli lub jej wadliwości nie wystarcza. Z przepisu wynika dodatkowa przesłanka, kontrolowane uchybienie musi mieć wpływ na jeden z określonych skutków finansowych. Chodzi o:

dokonanie wydatku powodującego przekroczenie kwoty wydatków ustalonej w planie finansowym jednostki sektora finansów publicznych;
zaciągnięcie zobowiązania niemieszczącego się w planie finansowym tej jednostki.

Przepis łączy więc obowiązek wstępnego sprawdzenia operacji z ochroną limitów określonych w planie finansowym. Znaczenie praktyczne ma nie tylko to, czy kontrola została przeprowadzona, lecz także jej prawidłowość oraz związek między uchybieniem kontrolnym a przekroczeniem planowanych wydatków albo zaciągnięciem zobowiązania poza planem. W konsekwencji naruszenie obejmuje sytuacje, w których wadliwa lub pominięta kontrola przyczyniła się do powstania jednego z tych dwóch skutków.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1484.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 18a.Art. 18c.