Art. 5. Zachowania podmiotu zbiorowego podlegające odpowiedzialności

Podmiot zbiorowy podlega odpowiedzialności, jeżeli do popełnienia czynu zabronionego doszło w następstwie:

1) co najmniej braku należytej staranności w wyborze osoby fizycznej, o której mowa w art. 3 pkt 2 lub 3, lub co najmniej braku należytego nadzoru nad tą osobą - ze strony organu lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego;

2) organizacji działalności podmiotu zbiorowego, która nie zapewniała uniknięcia popełnienia czynu zabronionego przez osobę, o której mowa w art. 3 pkt 1 lub 3a, podczas gdy mogło je zapewnić zachowanie należytej staranności, wymaganej w danych okolicznościach, przez organ lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego.

Komentarz do Art. 5.

Przepis określa jedną z podstaw odpowiedzialności podmiotu zbiorowego za czyn zabroniony. Odpowiedzialność powstaje, jeżeli do popełnienia czynu doszło w następstwie określonych zaniedbań związanych z doborem osób, nadzorem nad nimi albo organizacją działalności podmiotu.

Pierwsza przesłanka dotyczy co najmniej braku należytej staranności przy wyborze osoby fizycznej, o której mowa w art. 3 pkt 2 lub 3, albo co najmniej braku należytego nadzoru nad taką osobą. Zaniedbanie musi pochodzić ze strony organu lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego. Przepis wskazuje więc, że znaczenie ma zarówno sposób wybrania osoby, jak i późniejsze wykonywanie obowiązku nadzoru.

Druga przesłanka odnosi się do organizacji działalności podmiotu zbiorowego. Odpowiedzialność może być związana z taką organizacją, która nie zapewniała uniknięcia popełnienia czynu przez osobę, o której mowa w art. 3 pkt 1 lub 3a, mimo że można było tego uniknąć przy zachowaniu należytej staranności wymaganej w danych okolicznościach przez organ lub przedstawiciela podmiotu zbiorowego.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na powiązaniu odpowiedzialności nie tylko z samym czynem osoby fizycznej, lecz także z działaniem lub zaniechaniem po stronie organu albo przedstawiciela podmiotu zbiorowego. Ocenie podlegają w szczególności staranność przy wyborze i nadzorze oraz sposób zorganizowania działalności. Z przepisu wynika, że konieczny jest związek między wskazanym brakiem staranności lub wadliwą organizacją a popełnieniem czynu zabronionego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1822.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4a.Art. 6.