Art. 45e. u.o.i.f. Bezskuteczność określonych postępowań

1. Wszczęcie postępowania upadłościowego, restrukturyzacyjnego, egzekucyjnego lub otwarcie likwidacji, a także podjęcie innych środków prawnych względem uczestnika lub innego podmiotu zawierającego transakcje:

1) na rynku regulowanym,

2) w ASO, 2a)58) na OTF, 3)59) poza systemem obrotu instrumentami finansowymi – jeżeli są one rozliczane przez podmiot rozliczający – powodujących zawieszenie lub zaprzestanie dokonywania przez niego spłaty zadłużeń albo ograniczających jego zdolność w zakresie swobodnego rozporządzania swoim mieniem, w tym zawieszenie działalności banku w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe, nie wywołuje skutków prawnych w stosunku do środków znajdujących się na koncie depozytowym, rachunku zbiorczym, rachunku papierów wartościowych, rachunku derywatów, rachunku pieniężnym lub rachunku bankowym tego uczestnika lub podmiotu, służącym do realizacji rozliczeń transakcji w zakresie, w jakim środki te są przeznaczone do przeprowadzenia rozrachunku transakcji w podmiocie przeprowadzającym rozrachunek, chociażby postępowanie zostało wszczęte, likwidacja otwarta lub inny środek prawny został podjęty przed przeprowadzeniem jej rozrachunku.60)

2. Środki prawne, o których mowa w ust. 1, nie wywołują skutków prawnych wobec podmiotu uprawnionego z zabezpieczenia w stosunku do przedmiotu zabezpieczenia ustanowionego przez uczestnika lub przez inny podmiot zawierający transakcje:

1) na rynku regulowanym,

2) w ASO, 2a)61) na OTF, 3)62) poza systemem obrotu instrumentami finansowymi – jeżeli są one rozliczane przez podmiot rozliczający – na rzecz innego uczestnika lub na rzecz podmiotu rozliczającego, na zasadach określonych w regulaminie podmiotu rozliczającego. 2a.63) Środki prawne, o których mowa w ust. 1, nie powodują wygaśnięcia pełnomocnictw udzielonych podmiotowi prowadzącemu system rozrachunku albo uczestnikowi tego podmiotu ani pełnomocnictw udzielonych przez uczestnika podmiotu, wobec którego środki te zostały zastosowane, upoważniających do składania zleceń rozrachunku w imieniu tego uczestnika. 2b.63) Środki prawne, o których mowa w ust. 1, nie wpływają na uprawnienia podmiotu rozliczającego, określone w regulaminie podmiotu rozliczającego polegające na:

1) rozwiązaniu umowy o uczestnictwo w podmiocie rozliczającym wraz z umowami, których podmiot ten stał się stroną w wyniku nowacji rozliczeniowej transakcji przyjętych do rozliczenia na podstawie umowy o uczestnictwo w podmiocie rozliczającym;

2) powstrzymaniu się od wykonania umowy o uczestnictwo w podmiocie rozliczającym. 2c.63) Środki prawne, o których mowa w ust. 1, nie wpływają na uprawnienia podmiotu rozliczającego do potrącenia lub kompensacji wierzytelności wynikających z:

1) rozliczenia transakcji, o których mowa w ust. 1,

2) tytułu zabezpieczeń ustanowionych na rzecz podmiotu rozliczającego lub innego uczestnika,

3) tytułu uczestnictwa w systemie gwarantującym prawidłowe wykonanie zobowiązań wynikających z transakcji, o których mowa w ust. 1 ‒ na zasadach określonych w regulaminie podmiotu rozliczającego. 2d.63) Środki prawne, o których mowa w ust. 1, nie wpływają na uprawnienia:

1) podmiotu rozliczającego oraz

2) uczestnika ‒ wynikające z zamieszczonej w umowie o uczestnictwo w podmiocie rozliczającym klauzuli określającej zasady rozliczenia stron z tytułu rozwiązania umowy o uczestnictwo w podmiocie rozliczającym oraz umów, których podmiot rozliczający stał się stroną w wyniku nowacji rozliczeniowej transakcji przyjętych do rozliczenia na podstawie umowy o uczestnictwo w podmiocie rozliczającym w związku z zastosowaniem środków, o których mowa w ust. 1, wobec podmiotu rozliczającego lub uczestnika tego podmiotu.

3. Podmiot przeprowadzający rozrachunek transakcji jest uprawniony do wykorzystania:

1) środków, o których mowa w ust. 1, należących do podmiotu zawierającego transakcję, o którym mowa w art. 45g ust. 1, oraz

2) ustanowionego przez ten podmiot zabezpieczenia, o którym mowa w ust. 2 – w celu dokonania rozrachunku zawartej przez ten podmiot transakcji, także w przypadku, gdy jej rozliczenie następuje w sposób, o którym mowa w art. 45h.

4. Przepis ust. 1 stosuje się także w przypadku, gdy system rejestracji papierów wartościowych jest prowadzony przez Narodowy Bank Polski.

Komentarz do Art. 45e. uoif

Przepis chroni środki i mechanizmy służące rozliczaniu transakcji przed skutkami postępowań dotyczących niewypłacalności lub innych środków prawnych zastosowanych wobec uczestnika rynku albo innego podmiotu zawierającego transakcje. Dotyczy to transakcji zawieranych na rynku regulowanym, w ASO, na OTF oraz poza systemem obrotu instrumentami finansowymi, jeżeli są rozliczane przez podmiot rozliczający.

Zgodnie z ust. 1 wszczęcie postępowania upadłościowego, restrukturyzacyjnego lub egzekucyjnego, otwarcie likwidacji albo zastosowanie innego środka prawnego nie wywołuje skutków wobec środków znajdujących się na rachunkach i kontach wykorzystywanych do rozliczeń, w zakresie, w jakim są one przeznaczone do przeprowadzenia rozrachunku. Ochrona działa również wtedy, gdy takie postępowanie lub środek zastosowano przed rozrachunkiem transakcji.

Ust. 2 obejmuje podobną ochroną przedmiot zabezpieczenia ustanowionego na rzecz innego uczestnika albo podmiotu rozliczającego. Kolejne regulacje zachowują skuteczność pełnomocnictw dotyczących składania zleceń rozrachunku oraz uprawnień podmiotu rozliczającego. Obejmują one między innymi rozwiązanie umowy o uczestnictwo, powstrzymanie się od jej wykonania, potrącenie lub kompensację wierzytelności oraz rozliczenie stron po rozwiązaniu umowy, na zasadach określonych w regulaminie podmiotu rozliczającego.

Praktyczne znaczenie przepisu polega na zapewnieniu ciągłości rozrachunku mimo problemów prawnych uczestnika. Podmiot przeprowadzający rozrachunek może wykorzystać przeznaczone do tego środki oraz zabezpieczenie w celu dokonania rozrachunku transakcji, także w sytuacji wskazanej w art. 45h. Zasady te stosuje się również, gdy system rejestracji papierów wartościowych prowadzi Narodowy Bank Polski.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 722.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 45d. uoif Art. 45f. uoif