Art. 22. Szkolnictwo duchowne i instytuty naukowe

1. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać i prowadzić, według samodzielnie ustalonych programów, szkoły duchowne i seminaria duchowne.

2. W zakresie realizacji programu szkół ogólnokształcących i uzyskiwania świadectw dojrzałości szkoły duchowne wymienione w ust. 1 podlegają nadzorowi ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

3. Tworzenie i prowadzenie przez kościoły i inne związki wyznaniowe szkół wyższych, zasady udzielania im przez państwo pomocy finansowej oraz tryb i zakres uznawania stopni i tytułów naukowych nadawanych w tych szkołach regulują, na wniosek władz kościołów lub innych związków wyznaniowych, odrębne ustawy.

4. Kościoły i inne związki wyznaniowe mają prawo zakładać religijne instytuty naukowe i naukowo-dydaktyczne.

5. Status prawny wydziałów teologicznych na uniwersytetach państwowych regulują odrębne umowy pomiędzy ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego a władzami kościołów lub innych związków wyznaniowych.

Komentarz do Art. 22.

Przepis określa zasady tworzenia i prowadzenia przez kościoły oraz inne związki wyznaniowe szkół i instytucji związanych z kształceniem religijnym oraz nauką. Przyznaje im prawo do zakładania i prowadzenia szkół duchownych i seminariów duchownych według samodzielnie ustalanych programów. Oznacza to, że w zakresie pozostałym poza wskazanym w przepisie kościoły i związki wyznaniowe zachowują autonomię programową.

Autonomia ta jest ograniczona w zakresie realizacji programu szkół ogólnokształcących oraz uzyskiwania świadectw dojrzałości. W tych sprawach szkoły duchowne podlegają nadzorowi ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Przepis wiąże więc uprawnienie do prowadzenia kształcenia ogólnego z kontrolą właściwego organu oświatowego.

Odrębnie uregulowano szkolnictwo wyższe prowadzone przez kościoły i inne związki wyznaniowe. Tworzenie i prowadzenie takich szkół, zasady udzielania im pomocy finansowej przez państwo, a także tryb i zakres uznawania nadawanych przez nie stopni i tytułów naukowych mają być określane w odrębnych ustawach, na wniosek władz danego kościoła lub związku wyznaniowego. Sam przepis nie przesądza zatem tych kwestii, lecz wskazuje formę ich uregulowania.

Kościoły i inne związki wyznaniowe mogą również zakładać religijne instytuty naukowe oraz naukowo-dydaktyczne. Natomiast status prawny wydziałów teologicznych na uniwersytetach państwowych ma wynikać z odrębnych umów zawieranych między ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego a władzami kościołów lub innych związków wyznaniowych. W praktyce przepis rozdziela sferę samodzielnego prowadzenia szkół duchownych i instytutów od obszarów, które wymagają nadzoru, odrębnej ustawy albo umowy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 1989 r. poz. 155.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

finansowanie

kościoły

Art. 21a.Art. 24.