Art. 14. kw Odpowiedzialność podżegacza i pomocnika. Zasada indywidualizacji winy

§ 1. Odpowiedzialność za podżeganie i pomocnictwo zachodzi wtedy, gdy ustawa tak stanowi i tylko w razie dokonania przez sprawcę czynu zabronionego.

§ 2. Każdy ze współdziałających w popełnieniu czynu zabronionego odpowiada w granicach swojej umyślności lub nieumyślności, niezależnie od odpowiedzialności pozostałych współdziałających.

§ 3. Karę za podżeganie lub za pomocnictwo wymierza się w granicach zagrożenia przewidzianego dla danego wykroczenia.

Komentarz do Art. 14. kw

Art. 43 Kodeksu wykroczeń stanowi istotny element polskiego systemu prawnego, regulując możliwość zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania kary wobec sprawców wykroczeń. Przepis ten wprowadza pewne ograniczenia, które mają na celu zapewnienie, że instytucja warunkowego zawieszenia kary jest stosowana w sposób odpowiedzialny i sprawiedliwy.

Zgodnie z treścią art. 43, warunkowego zawieszenia wykonania kary nie stosuje się do sprawcy, który:

W ciągu 2 lat przed popełnieniem wykroczenia był już karany za podobne przestępstwo lub wykroczenie.
Popełnił wykroczenie o charakterze chuligańskim.

Pierwszy z wymienionych przypadków odnosi się do recydywy, czyli sytuacji, w której sprawca popełnia kolejne wykroczenie w krótkim odstępie czasu od poprzedniego. Ustawodawca uznał, że osoba, która w ciągu ostatnich dwóch lat była już karana za podobne przestępstwo lub wykroczenie, wykazuje tendencję do łamania prawa i nie zasługuje na łagodniejsze traktowanie w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary. Taki zapis ma na celu prewencję i odstraszanie potencjalnych recydywistów od dalszego popełniania wykroczeń.

Drugi przypadek dotyczy wykroczeń o charakterze chuligańskim. Wykroczenia te są szczególnie szkodliwe społecznie, ponieważ często wiążą się z agresją, wandalizmem lub innymi formami zachowań, które naruszają porządek publiczny i poczucie bezpieczeństwa obywateli. Ustawodawca uznał, że sprawcy takich czynów nie powinni korzystać z możliwości warunkowego zawieszenia kary, aby podkreślić powagę ich działań i zniechęcić innych do podobnych zachowań.

Jednakże, przepis ten zawiera również klauzulę wyjątkowości, która pozwala organowi orzekającemu na zastosowanie warunkowego zawieszenia wykonania kary, jeżeli uzna to za celowe ze względu na wyjątkowe okoliczności. Taka klauzula daje sędziemu pewną elastyczność w ocenie indywidualnych przypadków i pozwala na uwzględnienie specyficznych okoliczności, które mogą przemawiać za łagodniejszym traktowaniem sprawcy. Przykładem takich okoliczności mogą być szczególne okoliczności życiowe sprawcy, jego postawa po popełnieniu wykroczenia, czy też działania podjęte w celu naprawienia szkody.

Podsumowując, art. 43 Kodeksu wykroczeń wprowadza istotne ograniczenia w stosowaniu warunkowego zawieszenia wykonania kary, mające na celu zapewnienie, że instytucja ta jest stosowana w sposób odpowiedzialny i sprawiedliwy. Jednocześnie, klauzula wyjątkowości pozwala na uwzględnienie specyficznych okoliczności, co daje organowi orzekającemu możliwość elastycznego podejścia do indywidualnych przypadków.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 734.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wyjątkowe okoliczności

organ orzekający

wykroczenie chuligańskie

Art. 13. kw Art. 15. kw