Art. 566. kpk Ponowienie prośby o ułaskawienie

Ponowna prośba o ułaskawienie, wniesiona przed upływem roku od negatywnego załatwienia poprzedniej prośby, może być przez sąd pozostawiona bez rozpoznania.

Komentarz do Art. 566. kpk

Art. 566 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) stanowi, że ponowna prośba o ułaskawienie, wniesiona przed upływem roku od negatywnego załatwienia poprzedniej prośby, może być przez sąd pozostawiona bez rozpoznania.

1. Cel przepisu:

Przepis ten ma na celu zapobieganie nadużywaniu instytucji ułaskawienia przez skazanych, którzy mogliby wielokrotnie składać prośby o ułaskawienie w krótkich odstępach czasu, co mogłoby prowadzić do niepotrzebnego obciążenia sądów i organów administracyjnych. Umożliwia on sądowi odmowę rozpoznania kolejnej prośby o ułaskawienie, jeśli została ona złożona przed upływem roku od negatywnego rozpatrzenia poprzedniej.

2. Dyskrecjonalność sądu:

Przepis daje sądowi pewną swobodę decyzji (dyskrecjonalność) w kwestii rozpoznania ponownej prośby o ułaskawienie. Sąd „może” pozostawić prośbę bez rozpoznania, co oznacza, że nie jest do tego zobowiązany. W praktyce oznacza to, że sąd może rozważyć okoliczności konkretnej sprawy i zdecydować, czy istnieją podstawy do rozpatrzenia prośby mimo upływu krótszego niż rok od poprzedniego negatywnego rozstrzygnięcia.

3. Przesłanki formalne:

Aby sąd mógł skorzystać z możliwości pozostawienia prośby bez rozpoznania, muszą być spełnione określone przesłanki:

Prośba o ułaskawienie musi być ponowna, tzn. skazany już wcześniej występował z taką prośbą.
Poprzednia prośba o ułaskawienie musiała zostać negatywnie rozpatrzona.
Ponowna prośba musi być wniesiona przed upływem roku od negatywnego załatwienia poprzedniej prośby.

4. Znaczenie praktyczne:

W praktyce przepis ten ma istotne znaczenie dla zarządzania obciążeniem sądów oraz dla zapewnienia, że instytucja ułaskawienia jest wykorzystywana w sposób odpowiedzialny i uzasadniony. Skazani powinni być świadomi, że ponowne składanie prośby o ułaskawienie w krótkim czasie od poprzedniego negatywnego rozstrzygnięcia może nie przynieść oczekiwanego rezultatu.

5. Możliwość wyjątków:

Mimo że przepis daje sądowi możliwość pozostawienia prośby bez rozpoznania, nie wyklucza to sytuacji, w których sąd może uznać, że istnieją wyjątkowe okoliczności uzasadniające rozpatrzenie ponownej prośby przed upływem roku. Takie okoliczności mogą obejmować nowe dowody, zmiany w sytuacji skazanego, czy inne istotne czynniki, które mogą wpłynąć na decyzję o ułaskawieniu.

Podsumowanie:

Art. 566 k.p.k. wprowadza mechanizm, który ma na celu racjonalizację procesu rozpatrywania próśb o ułaskawienie, jednocześnie pozostawiając sądowi pewną elastyczność w ocenie, czy ponowna prośba powinna być rozpatrzona. Przepis ten jest ważnym elementem systemu prawnego, który pomaga w utrzymaniu równowagi między prawami skazanych a efektywnością działania wymiaru sprawiedliwości.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

prośba o ułaskawienie

sąd

rok

rozpoznanie

Art. 565. kpk Art. 567. kpk