Rozpoznanie

Rozpoznanie w języku prawnym oznacza formalne i merytoryczne zajęcie się sprawą, wnioskiem, podaniem, środkiem zaskarżenia albo innym żądaniem przez właściwy organ lub sąd. Obejmuje zbadanie, czy sprawa może być rozpatrzona, ustalenie jej okoliczności oraz zastosowanie odpowiednich przepisów, a następnie zakończenie czynności rozstrzygnięciem albo innym przewidzianym prawem działaniem.

Termin ten występuje przede wszystkim w postępowaniu administracyjnym, cywilnym, karnym i wykonawczym, a także w postępowaniach dotyczących wykroczeń, spraw karnych skarbowych oraz spraw rozpoznawanych przez izby morskie. Mówi się między innymi o rozpoznaniu sprawy przez sąd, rozpoznaniu wniosku, skargi, apelacji lub zażalenia, a także o ponownym rozpoznaniu sprawy po jej przekazaniu właściwemu organowi.

Rozpoznanie może obejmować:

• ocenę wymogów formalnych pisma lub wniosku,
• ustalenie właściwości organu albo sądu,
• analizę faktów, dowodów i argumentów stron,
• wydanie orzeczenia, decyzji, postanowienia albo innego rozstrzygnięcia.

W niektórych przepisach rozpoznanie oznacza także samo podjęcie czynności przez organ w ustawowym terminie. Jeżeli usunięcie braków pisma nie jest możliwe albo wnoszący nie uzupełni ich w wyznaczonym czasie, pismo może zostać pozostawione bez rozpoznania. Oznacza to, że organ nie przechodzi do merytorycznego badania sprawy. Taki skutek różni się od oddalenia wniosku lub odmowy uwzględnienia żądania, ponieważ nie przesądza o jego zasadności, lecz wynika z przeszkody formalnej albo z wyraźnego przepisu.

Rozpoznanie może być jednoinstancyjne albo nastąpić ponownie, na przykład wskutek uchylenia wcześniejszego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. O tym, jaki organ jest właściwy do rozpoznania sprawy, jakie czynności powinien przeprowadzić i w jakiej formie zakończyć postępowanie, decydują przepisy właściwe dla danego rodzaju postępowania.