Art. 158. kpk Przeglądanie akt sądowych przez prokuratora

§ 1. Prokurator może przeglądać akta sprawy sądowej w każdym jej stanie oraz żądać przesłania mu ich w tym celu, jeżeli nie tamuje to biegu postępowania i nie ogranicza dostępu do akt innym uczestnikom postępowania, a zwłaszcza oskarżonemu i jego obrońcy.

§ 2. W razie przesłania akt prokuratorowi jest on obowiązany udostępnić je stronie, obrońcy lub pełnomocnikowi.

Komentarz do Art. 158. kpk

Art. 158 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje uprawnienia prokuratora w zakresie dostępu do akt sprawy sądowej. Przepis ten ma na celu zapewnienie prokuratorowi możliwości bieżącego monitorowania postępowania oraz podejmowania niezbędnych działań procesowych, przy jednoczesnym zachowaniu równowagi między interesami wszystkich uczestników postępowania.

Prawo przeglądania akt: Prokurator ma prawo przeglądać akta sprawy sądowej na każdym etapie postępowania. Oznacza to, że niezależnie od fazy postępowania (przygotowawczej, sądowej, apelacyjnej), prokurator może zapoznać się z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy. Jest to istotne z punktu widzenia realizacji zasady legalizmu, która zobowiązuje prokuratora do podejmowania działań zgodnie z prawem i w interesie publicznym.
Żądanie przesłania akt: Prokurator może żądać przesłania mu akt sprawy w celu ich przeglądania. Warunkiem jest, aby takie żądanie nie tamowało biegu postępowania i nie ograniczało dostępu do akt innym uczestnikom postępowania, w szczególności oskarżonemu i jego obrońcy. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że działania prokuratora nie będą opóźniać postępowania ani naruszać prawa do obrony.
Obowiązek udostępnienia akt: W sytuacji, gdy akta zostaną przesłane prokuratorowi, ma on obowiązek udostępnić je stronie, obrońcy lub pełnomocnikowi. Jest to wyraz zasady równości broni, która ma na celu zapewnienie, że wszystkie strony postępowania mają równy dostęp do materiałów dowodowych i mogą skutecznie realizować swoje prawa procesowe.
Ograniczenia i zabezpieczenia: Przepis wprowadza mechanizmy zabezpieczające przed nadużyciami ze strony prokuratora. Żądanie przesłania akt nie może tamować biegu postępowania ani ograniczać dostępu do akt innym uczestnikom. W praktyce oznacza to, że sąd powinien ocenić, czy przesłanie akt prokuratorowi nie spowoduje opóźnień w postępowaniu lub nie utrudni realizacji prawa do obrony.

Podsumowując, art. 158 k.p.k. jest wyrazem dążenia do zapewnienia efektywnego i sprawiedliwego postępowania karnego. Prokurator, jako organ ścigania, ma prawo do przeglądania akt sprawy, co jest niezbędne do realizacji jego obowiązków. Jednocześnie przepis ten wprowadza mechanizmy ochronne, które mają na celu zapobieżenie ewentualnym nadużyciom i zapewnienie, że prawa innych uczestników postępowania nie zostaną naruszone.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 490.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

akta sprawy

stan sprawy

bieg postępowania

dostęp do akt

uczestnik postępowaniaobrońca oskarżonego

obowiązek udostępnienia

prokurator

Art. 157. kpk Art. 159. kpk