Art. 562. k.p.c. Zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu

Zwolnienia od obowiązku złożenia urzędowi stanu cywilnego dokumentu potrzebnego do zawarcia małżeństwa udziela sąd na wniosek osoby obowiązanej do złożenia dokumentu.

Komentarz do Art. 562. kpc

Art. 562 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że sąd może zwolnić osobę obowiązaną do złożenia dokumentu potrzebnego do zawarcia małżeństwa od tego obowiązku na jej wniosek. Przepis ten ma na celu ułatwienie zawarcia małżeństwa w sytuacjach, gdy uzyskanie wymaganego dokumentu jest niemożliwe lub znacznie utrudnione.

1. Przesłanki zwolnienia

Zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu może nastąpić jedynie na wniosek osoby obowiązanej do jego złożenia. Wniosek ten powinien być należycie uzasadniony, a osoba składająca wniosek musi wykazać, że uzyskanie dokumentu jest niemożliwe lub wiąże się z nadmiernymi trudnościami. Przykładowo, może to dotyczyć sytuacji, gdy dokument znajduje się w kraju objętym konfliktem zbrojnym, w którym funkcjonowanie urzędów jest zakłócone, lub gdy dokument został zniszczony i nie ma możliwości jego odtworzenia.

2. Procedura

Wniosek o zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu składa się do sądu rejonowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym, chyba że uzna za konieczne przeprowadzenie rozprawy. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, sąd wydaje postanowienie o zwolnieniu od obowiązku złożenia dokumentu.

3. Skutki zwolnienia

Postanowienie sądu o zwolnieniu od obowiązku złożenia dokumentu jest wiążące dla urzędu stanu cywilnego, który na jego podstawie może przystąpić do dalszych czynności związanych z zawarciem małżeństwa. Zwolnienie to nie oznacza jednak, że małżeństwo zostanie zawarte bez spełnienia innych wymogów formalnych przewidzianych przez prawo.

4. Ochrona interesu publicznego

Przepis art. 562 k.p.c. jest wyrazem dążenia do elastyczności w stosowaniu prawa, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności każdej sprawy. Jednocześnie, sąd, rozpatrując wniosek, musi mieć na uwadze ochronę interesu publicznego oraz pewność obrotu prawnego, co oznacza, że zwolnienie od obowiązku złożenia dokumentu nie może prowadzić do obejścia przepisów prawa ani naruszenia praw osób trzecich.

Podsumowanie

Art. 562 k.p.c. stanowi ważny instrument prawny, który umożliwia osobom napotykającym trudności w uzyskaniu dokumentów potrzebnych do zawarcia małżeństwa, uzyskanie zwolnienia od tego obowiązku. Sąd, rozpatrując wniosek, musi jednak dokładnie zbadać okoliczności sprawy i wyważyć interesy wnioskodawcy oraz interes publiczny.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zwolnienie z obowiązku

urząd stanu cywilnego

dokument do małżeństwa

wniosek do sądu

osoba obowiązana

zawarcie małżeństwa

zwolnienie dokumentu

sąd

Art. 561¹.Art. 563.