Art. 54. k.p.c. Wyłączenie ławników, innych organów i prokuratora

Przepisy niniejszego działu, z wyłączeniem przepisu art. 48¹, stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego, ławnika, jak również innych organów sądowych oraz prokuratora. Wniosek o wyłączenie referendarza sądowego oraz ławnika sąd rozstrzyga zgodnie z przepisami niniejszego działu, a w pozostałych przypadkach przekazuje odpowiedniemu organowi nadrzędnemu.

Komentarz do Art. 54. kpc

Art. 54 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi istotny element regulacji dotyczących wyłączenia osób pełniących funkcje w postępowaniu cywilnym. Przepis ten rozszerza zasady wyłączenia sędziego na inne osoby zaangażowane w proces sądowy, takie jak referendarze sądowi, ławnicy oraz inne organy sądowe i prokuratorzy.

Komentarz do Art. 54 k.p.c.

Zakres stosowania

Art. 54 k.p.c. przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących wyłączenia sędziego do wyłączenia referendarza sądowego, ławnika oraz innych organów sądowych i prokuratora. Oznacza to, że zasady i procedury określone w przepisach dotyczących wyłączenia sędziego (z wyłączeniem art. 48¹ k.p.c.) mają zastosowanie również do tych osób, z uwzględnieniem specyfiki ich funkcji.

Wyłączenie referendarza sądowego i ławnika

W przypadku referendarza sądowego i ławnika, sąd rozstrzyga wniosek o ich wyłączenie zgodnie z przepisami niniejszego działu. Oznacza to, że procedura wyłączenia tych osób jest analogiczna do procedury wyłączenia sędziego. Wniosek o wyłączenie może być złożony przez stronę postępowania, a sąd ma obowiązek rozpatrzyć go zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wyłączenie innych organów sądowych i prokuratora

W odniesieniu do innych organów sądowych oraz prokuratora, wniosek o wyłączenie jest przekazywany odpowiedniemu organowi nadrzędnemu. Oznacza to, że decyzję w sprawie wyłączenia tych osób podejmuje organ wyższej instancji lub przełożony, co ma na celu zapewnienie obiektywizmu i bezstronności w procesie decyzyjnym.

Wyłączenie art. 48¹ k.p.c.

Art. 54 k.p.c. wyraźnie wyłącza stosowanie art. 48¹ k.p.c. w odniesieniu do wyłączenia referendarza sądowego, ławnika oraz innych organów sądowych i prokuratora. Art. 48¹ k.p.c. dotyczy wyłączenia sędziego z urzędu, co oznacza, że procedura ta nie ma zastosowania do wyłączenia innych osób wymienionych w art. 54 k.p.c.

Znaczenie praktyczne

Art. 54 k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ zapewnia jednolite zasady wyłączenia różnych osób pełniących funkcje w postępowaniu cywilnym. Przepis ten ma na celu zagwarantowanie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu sądowym, co jest kluczowe dla zachowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Podsumowanie

Art. 54 k.p.c. rozszerza zasady wyłączenia sędziego na referendarzy sądowych, ławników oraz inne organy sądowe i prokuratorów, z wyłączeniem art. 48¹ k.p.c. Przepis ten zapewnia odpowiednie stosowanie procedur wyłączenia, co ma na celu zagwarantowanie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu cywilnym. W praktyce, art. 54 k.p.c. odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zaufania do wymiaru sprawiedliwości poprzez zapewnienie, że osoby zaangażowane w proces sądowy działają w sposób niezależny i bezstronny.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przepis działu

wyłączenie referendarza

organ sądowy

wniosek wyłączenia

sąd rozstrzygnięcie

organ nadrzędny

referendarz sądowy

ławnik sądowy

prokurator

Art. 53¹. kpc Art. 55. kpc