Art. 509¹. k.p.c. Czynności referendarza

§ 1. Czynności w postępowaniu wieczystoksięgowym może wykonywać referendarz sądowy.

§ 2. Czynności w postępowaniach dotyczących rejestrów i ewidencji prowadzonych przez sądy może wykonywać referendarz sądowy, z wyjątkiem przygotowania i prowadzenia rozprawy, odmowy wpisu partii politycznej do ewidencji, wykreślenia wpisu partii politycznej z ewidencji oraz zawieszenia wydawania dziennika lub czasopisma.

§ 3. Czynności w sprawach z zakresu prawa spadkowego może wykonywać referendarz sądowy, z wyłączeniem prowadzenia rozprawy, zabezpieczenia spadku oraz przesłuchania świadków testamentu ustnego.

§ 4. Czynności w sprawach depozytowych może wykonywać referendarz sądowy, z wyłączeniem spraw o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu.

§ 5. Przepisu art. 398²² § 4 nie stosuje się do orzeczeń co do istoty sprawy wydawanych przez referendarza sądowego.

Komentarz do Art. 509¹. kpc

Art. 509¹ Kodeksu postępowania cywilnego wprowadza istotne regulacje dotyczące kompetencji referendarzy sądowych w różnych postępowaniach sądowych. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego przepisu:

Czynności w postępowaniu wieczystoksięgowym:
- Referendarz sądowy ma uprawnienia do wykonywania wszelkich czynności w postępowaniu wieczystoksięgowym. Oznacza to, że referendarz może podejmować decyzje dotyczące wpisów w księgach wieczystych, co jest istotne dla sprawności i efektywności tego rodzaju postępowań.
Czynności w postępowaniach dotyczących rejestrów i ewidencji prowadzonych przez sądy:
- Referendarz sądowy może wykonywać czynności w tych postępowaniach, z wyjątkiem kilku kluczowych działań:
  - Przygotowanie i prowadzenie rozprawy.
  - Odmowa wpisu partii politycznej do ewidencji.
  - Wykreślenie wpisu partii politycznej z ewidencji.
  - Zawieszenie wydawania dziennika lub czasopisma.
- Wyłączenia te dotyczą czynności o szczególnym znaczeniu politycznym i społecznym, które wymagają bezpośredniego zaangażowania sędziego.
Czynności w sprawach z zakresu prawa spadkowego:
- Referendarz sądowy może wykonywać czynności w sprawach spadkowych, z wyjątkiem:
  - Prowadzenia rozprawy.
  - Zabezpieczenia spadku.
  - Przesłuchania świadków testamentu ustnego.
- Wyłączenia te dotyczą czynności wymagających bezpośredniego kontaktu z uczestnikami postępowania oraz oceny dowodów, co jest zarezerwowane dla sędziego.
Czynności w sprawach depozytowych:
- Referendarz sądowy może wykonywać czynności w sprawach depozytowych, z wyjątkiem spraw o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu.
- Likwidacja niepodjętego depozytu jest czynnością o szczególnym charakterze, wymagającą decyzji sędziego.
Wyłączenie stosowania art. 398²² § 4:
- Przepis ten stanowi, że do orzeczeń co do istoty sprawy wydawanych przez referendarza sądowego nie stosuje się art. 398²² § 4 Kodeksu postępowania cywilnego, który dotyczy skargi kasacyjnej. Oznacza to, że orzeczenia referendarza sądowego nie podlegają skardze kasacyjnej, co wpływa na ostateczność i stabilność tych orzeczeń.

Podsumowując, art. 509¹ Kodeksu postępowania cywilnego precyzuje zakres kompetencji referendarzy sądowych w różnych postępowaniach, wyłączając niektóre czynności, które ze względu na ich specyfikę i wagę są zarezerwowane dla sędziów. Przepis ten ma na celu usprawnienie postępowań sądowych, jednocześnie zapewniając, że kluczowe decyzje są podejmowane przez sędziów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

referendarz sądowy

postępowanie wieczystoksięgowe

rejestr ewidencji

rozprawa sądowa

wpis partii

wykreślenie wpisu

zawieszenie wydawania

prawo spadkowe

zabezpieczenie spadku

świadek testamentu

sprawa depozytowa

likwidacja depozytu

orzeczenie istoty

art. 398

Art. 509.Art. 510.