Art. 479¹²⁴. k.p.c. Związanie wskazaną przez powoda wzajemnego podstawą prawną unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa

Sąd jest związany podstawą prawną unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa wskazaną przez powoda wzajemnego.

Komentarz do Art. 479¹²⁴. kpc

Art. 479¹²4 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że sąd jest związany podstawą prawną unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa wskazaną przez powoda wzajemnego. Przepis ten odnosi się do postępowania w sprawach gospodarczych, w których powództwo wzajemne jest dopuszczalne.

Komentarz:

Zakres zastosowania:
- Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniach gospodarczych, gdzie powództwo wzajemne jest dopuszczalne. Powództwo wzajemne to roszczenie zgłoszone przez pozwanego przeciwko powodowi w odpowiedzi na pierwotne powództwo.
Związanie sądu podstawą prawną:
- Sąd jest związany podstawą prawną wskazaną przez powoda wzajemnego. Oznacza to, że sąd nie może samodzielnie zmieniać podstawy prawnej roszczenia zgłoszonego przez powoda wzajemnego. Sąd musi rozstrzygać sprawę w granicach wskazanych przez strony.
Znaczenie dla stron postępowania:
- Dla powoda wzajemnego oznacza to konieczność precyzyjnego wskazania podstawy prawnej swojego roszczenia. Powód wzajemny musi dokładnie określić, na jakiej podstawie prawnej opiera swoje żądanie unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa.
- Dla pozwanego w powództwie wzajemnym (czyli pierwotnego powoda) oznacza to, że może on przygotować swoją obronę w oparciu o jasno określoną podstawę prawną wskazaną przez powoda wzajemnego.
Konsekwencje proceduralne:
- Związanie sądu podstawą prawną wskazaną przez powoda wzajemnego ma istotne znaczenie proceduralne. Sąd nie może wyjść poza granice wskazane przez strony, co zapewnia przewidywalność i stabilność postępowania.
- W praktyce oznacza to, że sąd nie może samodzielnie poszukiwać innych podstaw prawnych, które mogłyby uzasadniać unieważnienie lub stwierdzenie wygaśnięcia prawa, jeśli nie zostały one wskazane przez powoda wzajemnego.
Ograniczenia:
- Przepis ten nie oznacza, że sąd jest związany jedynie literalnym brzmieniem przepisów wskazanych przez powoda wzajemnego. Sąd ma obowiązek interpretować przepisy prawa w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, ale nie może samodzielnie zmieniać podstawy prawnej roszczenia.

Podsumowując, art. 479¹²4 k.p.c. podkreśla zasadę dyspozycyjności stron w postępowaniu cywilnym, szczególnie w kontekście postępowań gospodarczych. Związanie sądu podstawą prawną wskazaną przez powoda wzajemnego zapewnia stronom pewność co do granic rozstrzyganej sprawy i umożliwia skuteczne przygotowanie się do postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

podstawa prawna

unieważnienie prawa

stwierdzenie wygaśnięcia

Art. 479¹²³. kpc Art. 479¹²⁵. kpc