Art. 469. k.p.c. Czynności dyspozytywne stron

Sąd uzna zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego oraz zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia za niedopuszczalne także wówczas, gdyby czynność ta naruszała słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.

Komentarz do Art. 469. kpc

Art. 469 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) jest przepisem, który wprowadza istotne ograniczenia w zakresie autonomii stron w postępowaniu cywilnym, szczególnie w kontekście ochrony słusznych interesów pracowników i ubezpieczonych. Przepis ten stanowi, że sąd ma obowiązek uznać za niedopuszczalne zawarcie ugody, cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego, a także zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia, jeśli czynność ta naruszałaby słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego.

Komentarz do art. 469 k.p.c.:

Cel przepisu: Art. 469 k.p.c. ma na celu ochronę słusznych interesów pracowników i ubezpieczonych, którzy często znajdują się w słabszej pozycji w stosunku do pracodawców lub instytucji ubezpieczeniowych. Przepis ten ma zapobiegać sytuacjom, w których pracownik lub ubezpieczony, pod presją lub z powodu braku pełnej świadomości swoich praw, podejmuje decyzje niekorzystne dla siebie.
Zakres zastosowania: Przepis ten ma zastosowanie w postępowaniach cywilnych, w których stroną jest pracownik lub ubezpieczony. Dotyczy to zarówno spraw z zakresu prawa pracy, jak i ubezpieczeń społecznych. Sąd ma obowiązek badać, czy czynności procesowe podejmowane przez strony nie naruszają słusznych interesów tych osób.
Czynności procesowe objęte przepisem:
- Zawarcie ugody: Sąd musi ocenić, czy ugoda zawarta między stronami nie jest krzywdząca dla pracownika lub ubezpieczonego.
- Cofnięcie pozwu, sprzeciwu lub środka odwoławczego: Sąd bada, czy cofnięcie tych czynności nie wynika z presji lub nieświadomości pracownika lub ubezpieczonego.
- Zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia: Sąd ocenia, czy zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia nie jest niekorzystne dla pracownika lub ubezpieczonego.
Słuszny interes: Pojęcie „słuszny interes” nie jest zdefiniowane w przepisach, co daje sądowi pewną swobodę interpretacyjną. Sąd powinien brać pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym sytuację życiową i materialną pracownika lub ubezpieczonego, a także ewentualne naciski ze strony pracodawcy lub instytucji ubezpieczeniowej.
Konsekwencje naruszenia przepisu: Jeśli sąd uzna, że dana czynność procesowa narusza słuszny interes pracownika lub ubezpieczonego, uznaje ją za niedopuszczalną. W praktyce oznacza to, że czynność ta nie wywołuje skutków prawnych, a postępowanie toczy się dalej, jakby czynność ta nie została podjęta.

Podsumowując, art. 469 k.p.c. jest ważnym narzędziem ochrony pracowników i ubezpieczonych w postępowaniach cywilnych. Sąd, działając na podstawie tego przepisu, ma obowiązek czuwać nad tym, aby czynności procesowe podejmowane przez strony nie naruszały słusznych interesów osób znajdujących się w słabszej pozycji.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zawarcie ugody

cofnięcie pozwu

cofnięcie sprzeciwu

zrzeczenie

słuszne interesy

interes pracownika

Art. 467. kpc Art. 470. kpc