Art. 440. k.p.c. Zawieszenie postępowania cywilnego

§ 1. Jeżeli sąd nabierze przekonania, że istnieją widoki na utrzymanie pożycia małżeńskiego, zawiesza postępowanie. Zawieszenie takie może nastąpić tylko raz w toku postępowania.

§ 2. Podjęcie postępowania następuje na wniosek jednej ze stron; poza tym stosuje się odpowiednio art. 428

§ 2.

Komentarz do Art. 440. kpc

Art. 440 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) wprowadza mechanizm zawieszenia postępowania rozwodowego w sytuacji, gdy sąd nabierze przekonania, że istnieją widoki na utrzymanie pożycia małżeńskiego. Przepis ten ma na celu ochronę instytucji małżeństwa i daje stronom możliwość podjęcia próby naprawy relacji małżeńskich.

Analiza przepisu:

Przesłanka zawieszenia postępowania:
- Sąd może zawiesić postępowanie rozwodowe, jeżeli nabierze przekonania, że istnieją widoki na utrzymanie pożycia małżeńskiego. Przesłanka ta jest ocenna i zależy od subiektywnego przekonania sądu, który na podstawie zgromadzonych dowodów i okoliczności sprawy ocenia, czy istnieje realna szansa na pojednanie małżonków.
Jednorazowość zawieszenia:
- Zawieszenie postępowania może nastąpić tylko raz w toku postępowania. Oznacza to, że sąd nie może wielokrotnie zawieszać postępowania z tego samego powodu, co ma na celu zapobieżenie przewlekłości postępowania i nadużywaniu instytucji zawieszenia.
Podjęcie postępowania:
- Podjęcie postępowania następuje na wniosek jednej ze stron. Oznacza to, że każda ze stron ma prawo złożyć wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, co jest wyrazem autonomii stron w procesie.
- W pozostałym zakresie stosuje się odpowiednio art. 428 § 2 k.p.c., który reguluje kwestie proceduralne związane z zawieszeniem i podjęciem postępowania.

Praktyczne implikacje:

Ochrona małżeństwa: Przepis ten jest wyrazem dążenia ustawodawcy do ochrony trwałości małżeństwa i daje małżonkom szansę na refleksję i ewentualne pojednanie.
Ograniczenie przewlekłości: Jednorazowość zawieszenia postępowania ma na celu zapobieżenie przewlekłości postępowania i nadużywaniu tej instytucji przez strony.
Autonomia stron: Możliwość podjęcia postępowania na wniosek jednej ze stron podkreśla autonomię stron w procesie i ich prawo do decydowania o dalszym toku postępowania.

Wnioski:

Art. 440 k.p.c. jest przepisem, który wprowadza mechanizm ochrony małżeństwa poprzez możliwość zawieszenia postępowania rozwodowego w sytuacji, gdy istnieją widoki na utrzymanie pożycia małżeńskiego. Przepis ten jest wyrazem dążenia do ochrony trwałości małżeństwa, ale jednocześnie wprowadza mechanizmy zapobiegające przewlekłości postępowania i nadużywaniu instytucji zawieszenia. Autonomia stron w zakresie podjęcia postępowania podkreśla ich prawo do decydowania o dalszym toku postępowania.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Sąd postępowania

zawieszenie postępowania

podjęcie postępowania

wniosek strony

pożycie małżeńskie

Art. 439. kpc Art. 441. kpc