Art. 374. k.p.c. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym

Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że cofnięto pozew lub apelację albo zachodzi nieważność postępowania.

Komentarz do Art. 374. kpc

Art. 374 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie dotyczące możliwości rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten wprowadza istotne zasady, które mają na celu zapewnienie sprawiedliwości proceduralnej oraz efektywności postępowania apelacyjnego.

Komentarz do Art. 374 k.p.c.

Zasada ogólna:
- Sąd drugiej instancji ma możliwość rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, co oznacza, że nie jest konieczne przeprowadzanie rozprawy z udziałem stron. Jest to rozwiązanie mające na celu przyspieszenie postępowania oraz zmniejszenie obciążenia sądów.
Warunek konieczności rozprawy:
- Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Oznacza to, że sąd musi ocenić, czy sprawa może być rozstrzygnięta na podstawie zgromadzonych dowodów i dokumentów bez potrzeby dodatkowego wysłuchania stron.
Wniosek o przeprowadzenie rozprawy:
- Przepis wprowadza istotne ograniczenie: jeżeli którakolwiek ze stron złoży w apelacji lub odpowiedzi na apelację wniosek o przeprowadzenie rozprawy, sąd nie może rozpoznać sprawy na posiedzeniu niejawnym. Jest to wyraz poszanowania prawa stron do wysłuchania i do przedstawienia swoich argumentów w sposób bezpośredni przed sądem.
Wyjątki od zasady:
- Istnieją jednak wyjątki od powyższej zasady. Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym mimo złożenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy w następujących sytuacjach:
  - Cofnięto pozew lub apelację: W takim przypadku dalsze procedowanie sprawy staje się bezprzedmiotowe.
  - Zachodzi nieważność postępowania: Nieważność postępowania jest sytuacją, która uniemożliwia dalsze merytoryczne rozpoznanie sprawy i wymaga jej zakończenia w sposób formalny.

Praktyczne znaczenie przepisu

Art. 374 k.p.c. ma na celu zrównoważenie interesów stron oraz efektywność postępowania sądowego. Z jednej strony umożliwia sądowi szybkie rozpoznanie sprawy bez konieczności przeprowadzania rozprawy, co jest korzystne z punktu widzenia ekonomii procesowej. Z drugiej strony, przepis ten chroni prawo stron do wysłuchania, co jest fundamentalnym elementem prawa do rzetelnego procesu.

Wnioski

Przepis ten jest wyrazem dążenia do optymalizacji postępowania sądowego, jednocześnie zapewniając stronom możliwość pełnego uczestnictwa w procesie. Sąd drugiej instancji musi jednak zawsze dokładnie ocenić, czy przeprowadzenie rozprawy jest rzeczywiście zbędne, aby nie naruszyć prawa stron do obrony swoich interesów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sąd drugiej instancjiposiedzenie niejawne przeprowadzenie rozprawy

wniosek o rozprawę

cofnięcie pozwu

nieważność postępowania

Art. 373¹. kpc Art. 375. kpc