Art. 212. k.p.c. Ustalanie okoliczności spornych

§ 1. Na rozprawie prowadzonej bez planu rozprawy sąd przez zadawanie pytań stronom dąży do tego, aby strony przytoczyły lub uzupełniły twierdzenia lub dowody na ich poparcie oraz udzieliły wyjaśnień koniecznych do zgodnego z prawdą ustalenia podstawy faktycznej dochodzonych przez nie praw lub roszczeń. W ten sam sposób sąd dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, które są sporne.

§ 2. W razie uzasadnionej potrzeby przewodniczący może udzielić stronom niezbędnych pouczeń, a stosownie do okoliczności zwraca uwagę na celowość ustanowienia pełnomocnika procesowego.

Komentarz do Art. 212. kpc

Art. 212 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje sposób prowadzenia rozprawy w sytuacjach, gdy nie sporządzono planu rozprawy. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że postępowanie sądowe będzie przebiegało w sposób umożliwiający pełne i rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy, nawet w braku formalnego planu rozprawy.

Kluczowe elementy artykułu:

Zadawanie pytań przez sąd:
- Sąd ma obowiązek aktywnie uczestniczyć w procesie poprzez zadawanie pytań stronom. Celem tych pytań jest skłonienie stron do przytoczenia lub uzupełnienia twierdzeń oraz dowodów, które są istotne dla sprawy.
- Sąd dąży do uzyskania wyjaśnień koniecznych do zgodnego z prawdą ustalenia podstawy faktycznej dochodzonych praw lub roszczeń.
Wyjaśnienie istotnych okoliczności spornych:
- Sąd ma również obowiązek wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, które są sporne. Oznacza to, że sąd nie może pozostawić spornych kwestii bez wyjaśnienia, co jest kluczowe dla sprawiedliwego rozstrzygnięcia sprawy.
Udzielanie pouczeń przez przewodniczącego:
- W razie uzasadnionej potrzeby przewodniczący może udzielić stronom niezbędnych pouczeń. Pouczenia te mogą dotyczyć różnych aspektów postępowania, w tym procedur, obowiązków stron czy możliwości dowodowych.
- Przewodniczący może również zwrócić uwagę na celowość ustanowienia pełnomocnika procesowego, co jest szczególnie istotne w przypadku stron, które mogą nie być w pełni świadome swoich praw i obowiązków procesowych.

Znaczenie praktyczne:

Aktywna rola sądu: Przepis ten podkreśla aktywną rolę sądu w procesie cywilnym, co jest szczególnie ważne w kontekście dążenia do prawdy materialnej. Sąd nie jest jedynie biernym arbitrem, ale ma obowiązek dążyć do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Ochrona interesów stron: Udzielanie pouczeń przez przewodniczącego oraz zwracanie uwagi na celowość ustanowienia pełnomocnika procesowego ma na celu ochronę interesów stron, zwłaszcza tych, które mogą nie posiadać odpowiedniej wiedzy prawniczej.
Efektywność postępowania: Zadawanie pytań przez sąd oraz wyjaśnianie spornych okoliczności przyczynia się do efektywności postępowania, ponieważ pozwala na szybkie i skuteczne ustalenie stanu faktycznego, co jest kluczowe dla wydania sprawiedliwego wyroku.

Wnioski:

Art. 212 k.p.c. jest przepisem, który ma na celu zapewnienie, że postępowanie cywilne będzie prowadzone w sposób umożliwiający pełne i rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Aktywna rola sądu, możliwość udzielania pouczeń oraz zwracanie uwagi na celowość ustanowienia pełnomocnika procesowego są mechanizmami, które mają na celu ochronę interesów stron i efektywność postępowania. Przepis ten jest zatem kluczowy dla realizacji zasady prawdy materialnej w postępowaniu cywilnym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1550.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

rozprawa sądowa

plan rozprawy

zadawanie pytań

strony postępowania

przytoczenie twierdzeń

uzupełnienie dowodów

wyjaśnienia stron

ustalenie podstawy faktycznej

prawa roszczenia

wyjaśnienie okoliczności

przewodniczący sądu

niezbędne pouczenia

pełnomocnik procesowy

Art. 211.Art. 213.