Art. 1125. k.p.c. Zwrot kaucji

Jeżeli w toku postępowania ustanie przyczyna zabezpieczenia, sąd na wniosek powoda, po wysłuchaniu pozwanego, zwolni powoda od obowiązku zabezpieczenia kosztów i zarządzi zwrot złożonej kaucji.

Komentarz do Art. 1125. kpc

Art. 1125 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) dotyczy kwestii zabezpieczenia kosztów postępowania, które może być nałożone na powoda w toku procesu cywilnego. Przepis ten reguluje sytuację, w której przyczyna zabezpieczenia ustaje, a powód może zostać zwolniony z obowiązku zabezpieczenia kosztów.

Komentarz do Art. 1125 k.p.c.

1. Cel przepisu

Art. 1125 k.p.c. ma na celu ochronę interesów obu stron postępowania. Z jednej strony, zabezpieczenie kosztów ma chronić pozwanego przed ryzykiem poniesienia kosztów procesu w sytuacji, gdyby powód nie był w stanie ich pokryć. Z drugiej strony, przepis ten umożliwia zwolnienie powoda z obowiązku zabezpieczenia, gdy ustanie przyczyna, która uzasadniała jego nałożenie.

2. Ustanie przyczyny zabezpieczenia

Przyczyna zabezpieczenia może ustać z różnych powodów. Może to być np. poprawa sytuacji majątkowej powoda, która sprawia, że ryzyko niewypłacalności staje się nieaktualne, lub zmiana okoliczności faktycznych, które były podstawą nałożenia zabezpieczenia.

3. Procedura zwolnienia z obowiązku zabezpieczenia

Aby sąd mógł zwolnić powoda z obowiązku zabezpieczenia kosztów, konieczne jest złożenie wniosku przez powoda. Wniosek ten powinien być odpowiednio uzasadniony i poparty dowodami wskazującymi na ustanie przyczyny zabezpieczenia.

4. Wysłuchanie pozwanego

Przed podjęciem decyzji o zwolnieniu powoda z obowiązku zabezpieczenia, sąd ma obowiązek wysłuchać pozwanego. Jest to istotne z punktu widzenia zasady kontradyktoryjności postępowania, która zapewnia obu stronom możliwość przedstawienia swoich argumentów i dowodów.

5. Zwrot złożonej kaucji

Jeżeli sąd uzna, że przyczyna zabezpieczenia ustała i zwolni powoda z obowiązku zabezpieczenia, zarządza również zwrot złożonej kaucji. Zwrot kaucji jest konsekwencją zwolnienia powoda z obowiązku zabezpieczenia i ma na celu przywrócenie stanu sprzed nałożenia zabezpieczenia.

6. Znaczenie praktyczne

Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ pozwala na elastyczne dostosowanie środków zabezpieczenia do zmieniających się okoliczności faktycznych i prawnych. Dzięki temu możliwe jest uniknięcie sytuacji, w której powód byłby niepotrzebnie obciążony obowiązkiem zabezpieczenia kosztów, mimo że ryzyko niewypłacalności już nie istnieje.

Podsumowanie

Art. 1125 k.p.c. stanowi ważny mechanizm ochrony interesów stron postępowania cywilnego, umożliwiając zwolnienie powoda z obowiązku zabezpieczenia kosztów w sytuacji, gdy przyczyna tego zabezpieczenia ustaje. Przepis ten zapewnia równowagę między ochroną interesów pozwanego a możliwością elastycznego dostosowania środków zabezpieczenia do aktualnych okoliczności.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

postępowanie sądowe

wniosek powoda

zwolnienie obowiązku

koszt zabezpieczenia

zwrot kaucji

Art. 1124. kpc Art. 1126. kpc