Art. 104. k.p.c. Koszty procesu, w którym zawarto ugodę

Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.

Komentarz do Art. 104. kpc

Art. 104 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, chyba że strony postanowiły inaczej. Przepis ten odzwierciedla zasadę autonomii woli stron w zakresie rozstrzygania kwestii kosztów procesowych w przypadku zawarcia ugody.

Komentarz:

Zasada wzajemnego zniesienia kosztów: Podstawową regułą wynikającą z art. 104 k.p.c. jest wzajemne zniesienie kosztów procesu w przypadku zawarcia ugody. Oznacza to, że każda ze stron ponosi koszty, które sama wyłożyła w toku postępowania. Jest to rozwiązanie sprawiedliwe i promujące zawieranie ugód, ponieważ eliminuje dodatkowe obciążenia finansowe związane z procesem sądowym.
Autonomia woli stron: Przepis ten daje stronom możliwość odmiennego uregulowania kwestii kosztów procesowych. Strony mogą w ugodzie zawrzeć postanowienia dotyczące podziału kosztów według własnego uznania. Może to obejmować zarówno pełne przeniesienie kosztów na jedną ze stron, jak i inne proporcje podziału kosztów.
Znaczenie praktyczne: W praktyce sądowej art. 104 k.p.c. ma istotne znaczenie, ponieważ zachęca strony do zawierania ugód. Ugoda jest często korzystniejsza niż kontynuowanie sporu sądowego, zarówno pod względem czasowym, jak i finansowym. Wzajemne zniesienie kosztów procesu może być dodatkowym bodźcem do osiągnięcia porozumienia.
Ograniczenia i wyjątki: Warto zauważyć, że art. 104 k.p.c. ma zastosowanie tylko w przypadku zawarcia ugody. Jeżeli strony nie osiągną porozumienia i sprawa zakończy się wyrokiem, koszty procesu będą rozstrzygane zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w k.p.c., w szczególności art. 98-102 k.p.c.
Przykłady praktyczne: W praktyce sądowej mogą wystąpić różne sytuacje, w których strony postanowią inaczej niż przewiduje to art. 104 k.p.c. Na przykład, w ugodzie może znaleźć się zapis, że jedna ze stron pokryje wszystkie koszty procesu, co może być wynikiem specyficznych okoliczności sprawy lub negocjacji między stronami.

Podsumowując, art. 104 k.p.c. jest przepisem, który promuje zawieranie ugód poprzez wprowadzenie zasady wzajemnego zniesienia kosztów procesu. Jednocześnie daje stronom swobodę w ustalaniu innych zasad podziału kosztów, co pozwala na elastyczne dostosowanie rozstrzygnięcia do specyfiki danej sprawy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

koszty procesuugoda sądowa

wzajemne znoszenie

strona postępowania

postanowienia stron

Art. 103. kpc Art. 104¹. kpc