Art. 142. k.p.a. Prawo do zażalenia niesamoistnego

Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji.

Komentarz do Art. 142. kpa

Art. 142 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) stanowi, że postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie, strona może zaskarżyć jedynie w odwołaniu od decyzji. Przepis ten ma istotne znaczenie dla praktyki postępowania administracyjnego, ponieważ określa sposób, w jaki strona może kwestionować postanowienia wydane w toku postępowania.

Analiza przepisu

Postanowienia w toku postępowania:
- Postanowienia to akty administracyjne wydawane w toku postępowania, które nie rozstrzygają sprawy co do jej istoty, ale dotyczą kwestii proceduralnych lub incydentalnych.
- Przykłady postanowień to: postanowienie o zawieszeniu postępowania, postanowienie o odmowie dopuszczenia dowodu, czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu.
Brak możliwości zażalenia:
- Nie każde postanowienie może być zaskarżone zażaleniem. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje katalog postanowień, na które przysługuje zażalenie (art. 141 k.p.a.).
- Na postanowienia, które nie są objęte tym katalogiem, zażalenie nie przysługuje.
Zaskarżenie w odwołaniu od decyzji:
- Strona, która nie zgadza się z postanowieniem, na które nie przysługuje zażalenie, może zaskarżyć to postanowienie dopiero w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie administracyjne.
- Oznacza to, że strona musi poczekać na wydanie decyzji administracyjnej, aby móc podnieść zarzuty dotyczące postanowienia w ramach odwołania od tej decyzji.

Praktyczne konsekwencje

Efektywność postępowania:
- Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawności i efektywności postępowania administracyjnego. Gdyby każda decyzja proceduralna mogła być zaskarżana odrębnie, mogłoby to prowadzić do znacznego wydłużenia postępowania.
Ochrona praw stron:
- Choć przepis ogranicza możliwość natychmiastowego zaskarżenia postanowień, to jednak nie pozbawia strony prawa do kwestionowania tych postanowień. Strona może to zrobić w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Strategia procesowa:
- Strony muszą być świadome, że pewne postanowienia mogą być kwestionowane dopiero na etapie odwołania od decyzji. W związku z tym, muszą one starannie dokumentować wszelkie zastrzeżenia i przygotować odpowiednie argumenty na etapie odwołania.

Podsumowanie

Art. 142 k.p.a. wprowadza istotne ograniczenie w zakresie zaskarżalności postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego. Choć przepis ten może wydawać się restrykcyjny, ma on na celu zapewnienie sprawności postępowania administracyjnego, jednocześnie nie pozbawiając stron możliwości kwestionowania postanowień na późniejszym etapie. Strony muszą być świadome tego mechanizmu i odpowiednio przygotować się do ewentualnego zaskarżenia postanowień w odwołaniu od decyzji administracyjnej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1691.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zaskarżenie decyzji

odwołanie decyzjistrona zażalenie postanowienie decyzja

Art. 141. kpa Art. 143. kpa