Art. 257. k.k. Napaść z powodu ksenofobii, rasizmu lub nietolerancji religijnej
Kto publicznie znieważa grupę ludności albo poszczególną osobę z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowości lub z takich powodów narusza nietykalność cielesną innej osoby, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
Orzecznictwo
Znaleziono ponad 2 000 orzeczeń dotyczących art. 257 k.k.. Poniżej wybrane sprawy dotyczące przepisu, z krótkim omówieniem.
Wyrok II AKa 177/23
- Stan sprawy
- Oskarżony zaatakował sąsiada pochodzenia ukraińskiego, groził mu pozbawieniem życia, wymachiwał maczetą i pałką teleskopową, a następnie spowodował powierzchowne obrażenie czoła. Z ustaleń wynikało też, że wcześniej wielokrotnie wulgarnie żądał od pokrzywdzonych, aby wrócili na Ukrainę. Sprawa dotyczyła czynu z motywacji narodowościowej z art. 119 § 1 k.k., a nie art. 257 k.k.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy utrzymał ustalenie winy i kwalifikację związaną z przemocą motywowaną przynależnością narodową, zmienił natomiast karę z pozbawienia wolności na 3 miesiące ograniczenia wolności oraz uchylił część rozstrzygnięć ubocznych. Dodatkowo skorygował uzasadnienie przez usunięcie dosłownych cytatów obelg i zastąpienie ich opisem wyzwisk oraz żądań powrotu na Ukrainę.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że materiał dowodowy potwierdzał dyskryminacyjny motyw działania wobec pokrzywdzonego z powodu jego ukraińskiej przynależności narodowej. Wskazano na wcześniejsze i towarzyszące zdarzeniu wulgarne wypowiedzi wobec pokrzywdzonych oraz przebieg samego ataku. Jednocześnie sąd zmienił jedynie wymiar reakcji karnej, nie podważając meritum ustaleń co do motywu ksenofobicznego. Brak bezpośredniego zastosowania art. 257 k.k. w tej sprawie wynika z treści zarzutu i kwalifikacji prawnej.
Postanowienie VIII K 1238/22
- Stan sprawy
- Sprawa dotyczyła wejścia do kościoła podczas mszy i prezentowania tablic z hasłami dotyczącymi prawa kobiet do decydowania o ciąży. Oskarżonej zarzucono złośliwe przeszkadzanie aktowi religijnemu i znieważenie miejsca kultu. Materiał nie dotyczy art. 257 k.k., lecz art. 195 § 1 k.k. i art. 196 k.k.
- Rozstrzygnięcie
- Postępowanie umorzono z powodu braku znamion czynu zabronionego, a kosztami obciążono Skarb Państwa.
- Uzasadnienie
- Sąd uznał, że zachowanie miało charakter manifestacji poglądów społecznych, a nie złośliwego dokuczania uczestnikom aktu religijnego ani okazania pogardy wobec miejsca kultu. Podkreślono brak obraźliwych treści, krótki czas zdarzenia i brak przerwania mszy. Sprawa nie odnosi się do znieważenia osoby lub grupy z powodów wskazanych w art. 257 k.k., więc nie stanowi orzeczenia dotyczącego tego przepisu.
Uzasadnienie II AKa 49/21
- Stan sprawy
- Kilku oskarżonych publicznie zaatakowało pokrzywdzonych z powodu ich przynależności narodowej, używając przemocy, powodując naruszenie nietykalności i lekkie obrażenia oraz dopuszczając się znieważenia. Czyn zakwalifikowano m.in. z art. 119 § 1 k.k., art. 257 k.k. i art. 157 § 2 k.k. Spór w apelacji dotyczył także tego, czy taki czyn może mieć charakter chuligański.
- Rozstrzygnięcie
- Sąd odwoławczy zmienił wyrok, przypisując oskarżonym także chuligański charakter czynu, utrzymał kwalifikację obejmującą art. 257 k.k., wymierzył surowsze kary pozbawienia wolności oraz orzekł nawiązki na rzecz pokrzywdzonych. W pozostałym zakresie wyrok utrzymano w mocy.
- Uzasadnienie
- Sąd przyjął, że znieważenie i przemoc z powodu narodowości spełniają znamiona przestępstw motywowanych ksenofobią, a jednocześnie nie wykluczają uznania czynu za chuligański. Wyjaśniono, że działanie z powodu uprzedzeń narodowościowych nie stanowi racjonalnego powodu w rozumieniu przepisów o chuligańskim charakterze czynu, lecz przeciwnie, jest szczególnie naganne. Podkreślono publiczny, manifestacyjny i brutalny sposób działania oraz rażące lekceważenie porządku prawnego.
Streszczenia mają charakter informacyjny. Przy ocenie sprawy należy zapoznać się z pełną treścią orzeczenia.
Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 383.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.