Art. 997. k.c. Zaliczenie kosztów wychowania i wykształcenia oraz kosztów zrealizowanego przez fundację rodzinną obowiązku…

§ 1. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek poniesione przez spadkodawcę koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

§ 2. Jeżeli uprawnionym do zachowku jest zstępny spadkodawcy, zalicza się na należny mu zachowek koszty zrealizowanego przez fundację rodzinną obowiązku alimentacyjnego ciążącego na spadkodawcy, o ile koszty te przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.

Komentarz do Art. 997. kc

Art. 997 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne regulacje dotyczące zaliczania na należny zachowek kosztów poniesionych przez spadkodawcę na wychowanie oraz wykształcenie zstępnych, a także kosztów realizacji obowiązku alimentacyjnego przez fundację rodzinną. Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawiedliwego rozliczenia nakładów poniesionych przez spadkodawcę na rzecz zstępnych, które mogą mieć wpływ na wysokość zachowku.

Komentarz do Art. 997 Kodeksu cywilnego:

Zakres zastosowania przepisu:
- Przepis ten dotyczy sytuacji, w której uprawnionym do zachowku jest zstępny spadkodawcy (dziecko, wnuk, prawnuk).
- Zaliczeniu podlegają koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego, a także koszty realizacji obowiązku alimentacyjnego przez fundację rodzinną.
Kryterium przeciętnej miary:
- Koszty te są zaliczane na należny zachowek tylko wtedy, gdy przekraczają przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku.
- Przeciętna miara jest pojęciem względnym i zależy od standardów panujących w określonym środowisku społecznym, ekonomicznym i kulturowym. Oznacza to, że ocena, czy koszty przekraczają przeciętną miarę, będzie zależała od konkretnych okoliczności sprawy.
Koszty wychowania i wykształcenia:
- Wychowanie obejmuje szeroki zakres działań, w tym opiekę, edukację, rozwój osobisty i moralny dziecka.
- Wykształcenie ogólne i zawodowe odnosi się do formalnej edukacji na różnych poziomach, od szkoły podstawowej po studia wyższe i kursy zawodowe.
- Przykłady kosztów, które mogą być zaliczone, to opłaty za szkoły prywatne, kursy językowe, studia za granicą, specjalistyczne szkolenia zawodowe itp.
Koszty realizacji obowiązku alimentacyjnego przez fundację rodzinną:
- Fundacja rodzinna może realizować obowiązek alimentacyjny ciążący na spadkodawcy, co oznacza, że fundacja pokrywa koszty utrzymania zstępnych.
- Podobnie jak w przypadku kosztów wychowania i wykształcenia, koszty te muszą przekraczać przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku, aby mogły być zaliczone na zachowek.
Znaczenie dla obliczania zachowku:
- Zaliczenie kosztów na zachowek ma na celu wyrównanie korzyści, jakie zstępny otrzymał za życia spadkodawcy, co może wpłynąć na zmniejszenie kwoty należnego zachowku.
- Przepis ten ma na celu zapobieżenie sytuacjom, w których jeden z zstępnych otrzymuje znaczne wsparcie finansowe za życia spadkodawcy, a następnie domaga się pełnego zachowku, co mogłoby prowadzić do nierówności w podziale majątku spadkowego.

Podsumowanie:

Art. 997 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm, który ma na celu sprawiedliwe rozliczenie nakładów poniesionych przez spadkodawcę na rzecz zstępnych, poprzez zaliczenie tych kosztów na należny zachowek, o ile przekraczają one przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku. Przepis ten ma na celu zapewnienie równowagi i sprawiedliwości w podziale majątku spadkowego, uwzględniając różnorodne wsparcie finansowe, jakie zstępni mogli otrzymać za życia spadkodawcy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zstępny spadkodawcy

zachowek należny

koszty wychowania

koszt wykształcenia

obowiązek alimentacyjnyfundacja rodzinna

przeciętna miara

zachowek

Art. 996. kc Art. 997¹. kc