Fundacja rodzinna

Fundacja rodzinna to osoba prawna ustanawiana przez fundatora w celu gromadzenia i zarządzania majątkiem oraz spełniania świadczeń na rzecz wskazanych beneficjentów, zgodnie ze statutem. Służy przede wszystkim uporządkowaniu majątku rodzinnego, jego ochronie i zapewnieniu ciągłości zarządzania nim, także po śmierci fundatora. Fundatorem może być osoba fizyczna, która wyposaża fundację w majątek określony jako fundusz założycielski.

Fundacja rodzinna działa na podstawie statutu. Statut określa między innymi beneficjentów, zasady przyznawania im świadczeń, sposób działania organów fundacji oraz przeznaczenie jej majątku. Nazwa fundacji musi zawierać oznaczenie „Fundacja Rodzinna” albo skrót „F.R.”. Majątek fundacji jest odrębny od majątku fundatora i służy realizacji celów określonych w statucie. Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą tylko w zakresie przewidzianym w przepisach regulujących tę instytucję.

Pojęcie fundacji rodzinnej występuje przede wszystkim w prawie cywilnym, spadkowym i podatkowym. W prawie cywilnym określa się jej ustrój, zasady zarządzania majątkiem i wypłacania świadczeń beneficjentom. W prawie spadkowym fundusz założycielski oraz mienie uzyskane w związku z rozwiązaniem fundacji mogą wpływać na obliczenie zachowku. Przepisy wskazują również sytuacje, w których tych składników nie dolicza się do spadku, oraz zasady ustalania ich wartości.

W prawie podatkowym fundacja rodzinna może odpowiadać za zaległości podatkowe fundatora powstałe przed jej ustanowieniem, do wartości wniesionego majątku. Jej sytuacja podatkowa obejmuje także zasady opodatkowania świadczeń przekazywanych beneficjentom i dochodów fundacji, określone w odpowiednich przepisach. W praktyce fundacja rodzinna jest więc narzędziem sukcesji i długoterminowego zarządzania majątkiem, ale jej utworzenie nie wyłącza wszystkich roszczeń spadkobierców ani odpowiedzialności związanej z wcześniejszymi zobowiązaniami fundatora.