Art. 976. k.c. Skuteczność zapisu rzeczy oznaczonej co do tożsamości

W braku odmiennej woli spadkodawcy zapis rzeczy oznaczonej co do tożsamości jest bezskuteczny, jeżeli rzecz zapisana nie należy do spadku w chwili jego otwarcia albo jeżeli spadkodawca był w chwili swej śmierci zobowiązany do zbycia tej rzeczy.

Komentarz do Art. 976. kc

Zapis konkretnej rzeczy działa tylko wtedy, gdy rzecz ta należy do spadku w chwili śmierci spadkodawcy. Jeśli w międzyczasie została sprzedana albo spadkodawca był zobowiązany ją zbyć, zapis jest bezskuteczny.

Najważniejsze punkty

Dotyczy tylko rzeczy oznaczonej co do tożsamości - konkretnego samochodu, konkretnej działki, konkretnego obrazu. Nie obejmuje sum pieniężnych ani rzeczy oznaczonych co do gatunku.
Dwie sytuacje bezskuteczności: rzecz nie należy do spadku w chwili jego otwarcia albo spadkodawca był w chwili śmierci zobowiązany do jej zbycia.
Chwilą oceny jest otwarcie spadku, czyli śmierć spadkodawcy. To, że rzecz należała do niego w dniu sporządzania testamentu, nie ma znaczenia.
Bezskuteczność, nie nieważność: zapis po prostu nie wywołuje skutku, a pozostałe rozrządzenia testamentowe zachowują moc.
Spadkodawca może postanowić inaczej - reguła jest dyspozytywna. Można w testamencie zobowiązać spadkobiercę do nabycia oznaczonej rzeczy i wydania jej zapisobiercy.
Analogiczna zasada przy zapisie windykacyjnym: jest on bezskuteczny, jeżeli w chwili otwarcia spadku przedmiot zapisu nie należy do spadkodawcy albo był on zobowiązany do jego zbycia (art. 981²).

W praktyce

Testament zapisujący konkretne mieszkanie warto przejrzeć po każdej większej zmianie majątkowej. Sprzedaż zapisanej rzeczy oznacza, że zapisobierca nie otrzyma w zamian nic - nie przysługuje mu roszczenie o równowartość.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

brak woli

zapis rzeczy

rzecz oznaczona

chwila otwarcia

chwila śmierci

zobowiązanie zbycia

spadek

spadkodawca

Art. 975.Art. 977.