Art. 94. k.c. Warunek zabroniony

Warunek niemożliwy, jak również warunek przeciwny ustawie lub zasadom współżycia społecznego pociąga za sobą nieważność czynności prawnej, gdy jest zawieszający; uważa się za niezastrzeżony, gdy jest rozwiązujący.

Komentarz do Art. 94. kc

Art. 94 Kodeksu cywilnego dotyczy warunków w czynnościach prawnych i ich wpływu na ważność tych czynności. Przepis ten rozróżnia dwa rodzaje warunków: zawieszające i rozwiązujące, oraz określa skutki prawne ich niemożliwości lub sprzeczności z ustawą bądź zasadami współżycia społecznego.

Warunek zawieszający:
- Definicja: Warunek zawieszający to taki, od którego spełnienia zależy powstanie skutków prawnych czynności prawnej. Innymi słowy, czynność prawna nie wywołuje skutków prawnych do momentu spełnienia tego warunku.
- Skutki niemożliwości lub sprzeczności z prawem: Jeśli warunek zawieszający jest niemożliwy do spełnienia, sprzeczny z ustawą lub zasadami współżycia społecznego, czynność prawna staje się nieważna. Przykładem może być umowa sprzedaży, która uzależnia przeniesienie własności od zdarzenia niemożliwego do zaistnienia, np. od wylądowania na Marsie w ciągu roku.
Warunek rozwiązujący:
- Definicja: Warunek rozwiązujący to taki, którego spełnienie powoduje ustanie skutków prawnych czynności prawnej. Oznacza to, że czynność prawna wywołuje skutki prawne od momentu jej zawarcia, ale te skutki ustają w momencie spełnienia warunku rozwiązującego.
- Skutki niemożliwości lub sprzeczności z prawem: Jeśli warunek rozwiązujący jest niemożliwy do spełnienia, sprzeczny z ustawą lub zasadami współżycia społecznego, uważa się go za niezastrzeżony. Oznacza to, że czynność prawna pozostaje w mocy, jakby warunek rozwiązujący w ogóle nie został zastrzeżony. Przykładem może być umowa najmu, która przewiduje jej rozwiązanie w przypadku, gdy najemca stanie się prezydentem kraju - jeśli taki warunek jest niemożliwy do spełnienia, umowa pozostaje w mocy bez tego warunku.

Komentarz praktyczny:

Znaczenie dla stron umowy: Strony zawierające umowę powinny starannie formułować warunki, aby uniknąć ich niemożliwości lub sprzeczności z prawem. W przeciwnym razie mogą narazić się na nieważność całej czynności prawnej (w przypadku warunku zawieszającego) lub na brak skuteczności warunku rozwiązującego.
Rola sądu: W przypadku sporu sąd będzie badał, czy warunek jest możliwy do spełnienia oraz czy nie jest sprzeczny z ustawą lub zasadami współżycia społecznego. Sąd może uznać czynność prawną za nieważną lub warunek za niezastrzeżony, co może mieć istotne konsekwencje dla stron.
Zasady współżycia społecznego: Pojęcie zasad współżycia społecznego jest nieostre i może być różnie interpretowane w zależności od kontekstu społecznego i kulturowego. Strony powinny więc unikać formułowania warunków, które mogą być uznane za sprzeczne z powszechnie akceptowanymi normami etycznymi i moralnymi.

Podsumowując, art. 94 Kodeksu cywilnego pełni ważną funkcję ochronną, zapobiegając zawieraniu czynności prawnych opartych na niemożliwych lub nielegalnych warunkach, co mogłoby prowadzić do niepewności prawnej i sporów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zasady współżycia społecznego

nieważność czynności

czynność prawna

warunek zawieszający

warunek rozwiązujący

zasady

Art. 93. kc Art. 95. kc