Art. 901. k.c. Żądanie przedstawiciela ustawowego ubezwłasnowolnionego

§ 1. Przedstawiciel osoby ubezwłasnowolnionej może żądać rozwiązania umowy darowizny dokonanej przez tę osobę przed ubezwłasnowolnieniem, jeżeli darowizna ze względu na wartość świadczenia i brak uzasadnionych pobudek jest nadmierna.

§ 2. Rozwiązania umowy darowizny nie można żądać po upływie dwóch lat od jej wykonania.

Komentarz do Art. 901. kc

Art. 901 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne zabezpieczenie dla osób ubezwłasnowolnionych, które przed utratą zdolności do czynności prawnych dokonały darowizny. Przepis ten pozwala przedstawicielowi osoby ubezwłasnowolnionej na żądanie rozwiązania umowy darowizny, jeśli spełnione są określone warunki. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do tego artykułu.

Przesłanki rozwiązania umowy darowizny

Status osoby ubezwłasnowolnionej:
- Przepis dotyczy osób, które zostały ubezwłasnowolnione po dokonaniu darowizny. Ubezwłasnowolnienie może być częściowe lub całkowite, a jego celem jest ochrona interesów osoby, która nie jest w stanie samodzielnie podejmować racjonalnych decyzji.
Przedstawiciel osoby ubezwłasnowolnionej:
- Uprawnienie do żądania rozwiązania umowy darowizny przysługuje przedstawicielowi osoby ubezwłasnowolnionej. Przedstawicielem może być opiekun prawny, kurator lub inna osoba wyznaczona przez sąd.
Nadmierna wartość darowizny:
- Kluczowym elementem jest ocena, czy darowizna była nadmierna. Nadmierność ocenia się w kontekście wartości świadczenia oraz braku uzasadnionych pobudek do dokonania darowizny. Oznacza to, że darowizna powinna być nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do majątku darczyńcy i nieuzasadniona z punktu widzenia racjonalnych motywów.

Termin na żądanie rozwiązania umowy

Dwuletni termin:
- Przepis wprowadza dwuletni termin na żądanie rozwiązania umowy darowizny, liczony od momentu jej wykonania. Jest to termin zawity, co oznacza, że po jego upływie roszczenie wygasa i nie może być dochodzone.

Znaczenie praktyczne

Art. 901 Kodeksu cywilnego ma na celu ochronę osób ubezwłasnowolnionych przed skutkami nieprzemyślanych lub nieuczciwych decyzji podjętych przed ubezwłasnowolnieniem. Przepis ten zabezpiecza majątek osoby ubezwłasnowolnionej, umożliwiając jej przedstawicielowi interwencję w sytuacjach, gdy darowizna była nieproporcjonalnie wysoka i nieuzasadniona.

Wnioski

Art. 901 Kodeksu cywilnego jest istotnym narzędziem ochrony prawnej dla osób ubezwłasnowolnionych. Przedstawiciel osoby ubezwłasnowolnionej powinien dokładnie analizować każdą darowiznę dokonaną przed ubezwłasnowolnieniem, aby w razie potrzeby móc skutecznie żądać jej rozwiązania. Ważne jest również, aby działać szybko i nie przekroczyć dwuletniego terminu, który jest nieprzekraczalny.

Przepis ten podkreśla znaczenie odpowiedzialności i staranności w zarządzaniu majątkiem osób, które nie są w stanie samodzielnie podejmować decyzji, zapewniając im dodatkową warstwę ochrony prawnej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przedstawiciel osoby

osoba ubezwłasnowolniona

umowa darowiznyrozwiązanie umowy

wartość świadczeń

termin wykonania

okres dwuletni

Art. 900. kc Art. 902. kc