Art. 897. k.c. Niedostatek darczyńcy

Jeżeli po wykonaniu darowizny darczyńca popadnie w niedostatek, obdarowany ma obowiązek, w granicach istniejącego jeszcze wzbogacenia, dostarczać darczyńcy środków, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom albo do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obdarowany może jednak zwolnić się od tego obowiązku zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia.

Komentarz do Art. 897. kc

Art. 897 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne zabezpieczenie dla darczyńcy, który po wykonaniu darowizny popadnie w niedostatek. Przepis ten nakłada na obdarowanego obowiązek dostarczania darczyńcy środków niezbędnych do utrzymania na poziomie odpowiadającym jego usprawiedliwionym potrzebom lub do wypełnienia ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych. Obowiązek ten jest jednak ograniczony do granic istniejącego jeszcze wzbogacenia po stronie obdarowanego.

Analiza przepisu

Kryterium niedostatku darczyńcy:
- Przepis ten ma zastosowanie tylko wtedy, gdy darczyńca popadnie w niedostatek po wykonaniu darowizny. Niedostatek oznacza sytuację, w której darczyńca nie jest w stanie zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych lub wypełnić ciążących na nim obowiązków alimentacyjnych.
Obowiązek obdarowanego:
- Obdarowany ma obowiązek dostarczać darczyńcy środki, których mu brak do utrzymania odpowiadającego jego usprawiedliwionym potrzebom. Usprawiedliwione potrzeby to potrzeby, które są uzasadnione w kontekście sytuacji życiowej darczyńcy.
- Obowiązek ten obejmuje również dostarczanie środków na wypełnienie ustawowych obowiązków alimentacyjnych darczyńcy.
Granice obowiązku:
- Obowiązek obdarowanego jest ograniczony do granic istniejącego jeszcze wzbogacenia. Oznacza to, że obdarowany nie jest zobowiązany do dostarczania środków, które przekraczałyby wartość darowizny, którą otrzymał, pomniejszoną o to, co już zużył lub utracił.
Możliwość zwolnienia się od obowiązku:
- Obdarowany może zwolnić się od obowiązku dostarczania środków, zwracając darczyńcy wartość wzbogacenia. Jest to alternatywna forma spełnienia obowiązku, która może być korzystna zarówno dla obdarowanego, jak i darczyńcy.

Praktyczne implikacje

Ochrona darczyńcy: Przepis ten chroni darczyńcę przed sytuacją, w której po wykonaniu darowizny znalazłby się w trudnej sytuacji finansowej. Jest to szczególnie istotne w kontekście darowizn na rzecz bliskich osób, gdzie darczyńca może nie przewidzieć przyszłych trudności finansowych.
Obowiązki obdarowanego: Obdarowany musi być świadomy, że przyjęcie darowizny wiąże się z potencjalnym obowiązkiem wsparcia darczyńcy w przyszłości. Może to wpływać na decyzję o przyjęciu darowizny oraz na sposób zarządzania otrzymanym majątkiem.
Zwolnienie się od obowiązku: Możliwość zwolnienia się od obowiązku poprzez zwrot wartości wzbogacenia daje obdarowanemu elastyczność w spełnieniu obowiązku. Może to być korzystne w sytuacji, gdy obdarowany nie jest w stanie dostarczać środków regularnie, ale może jednorazowo zwrócić wartość wzbogacenia.

Podsumowanie

Art. 897 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm ochronny dla darczyńcy, który po wykonaniu darowizny popadnie w niedostatek. Obowiązek obdarowanego do dostarczania środków na utrzymanie darczyńcy jest ograniczony do granic istniejącego jeszcze wzbogacenia, co zapewnia równowagę interesów obu stron. Możliwość zwolnienia się od obowiązku poprzez zwrot wartości wzbogacenia stanowi dodatkowy element elastyczności i sprawiedliwości w regulacji stosunków między darczyńcą a obdarowanym.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

darowizna

darczyńca

niedostatek

obdarowany

obowiązek

wzbogacenie

środki

utrzymanie

potrzeby

obowiązki alimentacyjne

wartość wzbogacenia

Art. 896.Art. 898.