Art. 859³. k.c. Ustawowe prawo zastawu

Przedsiębiorcy składowemu służy na zabezpieczenie roszczeń o składowe i należności uboczne, o zwrot wydatków i kosztów, w szczególności przewoźnego i opłat celnych, o zwrot udzielonych składającemu zaliczek oraz wszelkich innych należności powstałych z tytułu umowy lub umów składu, ustawowe prawo zastawu na rzeczach oddanych na skład, dopóki znajdują się u niego lub u osoby, która je dzierży w jego imieniu, albo dopóki może nimi rozporządzać za pomocą dokumentów.

Komentarz do Art. 859³. kc

Art. 859³ Kodeksu cywilnego wprowadza instytucję ustawowego prawa zastawu na rzeczach oddanych na skład, które przysługuje przedsiębiorcy składowemu. Przepis ten ma na celu zabezpieczenie interesów przedsiębiorcy składowego, umożliwiając mu dochodzenie swoich roszczeń wynikających z umowy składu.

Zakres roszczeń zabezpieczonych zastawem

Przepis ten precyzuje, że prawo zastawu zabezpiecza następujące roszczenia przedsiębiorcy składowego:

Roszczenia o składowe i należności uboczne - obejmują one wynagrodzenie za przechowywanie rzeczy oraz wszelkie dodatkowe opłaty związane z usługą składowania.
Roszczenia o zwrot wydatków i kosztów - w szczególności przewoźnego i opłat celnych. Przedsiębiorca składowy może ponosić różne koszty związane z przechowywaniem rzeczy, takie jak koszty transportu czy opłaty celne, które również są zabezpieczone zastawem.
Roszczenia o zwrot udzielonych składającemu zaliczek - jeżeli przedsiębiorca składowy udzielił składającemu zaliczek, ma prawo do ich zwrotu.
Wszelkie inne należności powstałe z tytułu umowy lub umów składu - obejmuje to wszelkie inne roszczenia wynikające bezpośrednio z umowy składu, które nie zostały wymienione powyżej.

Warunki utrzymania prawa zastawu

Prawo zastawu przysługuje przedsiębiorcy składowemu dopóki:

Rzeczy znajdują się u niego - przedsiębiorca składowy musi fizycznie posiadać rzeczy oddane na skład.
Rzeczy znajdują się u osoby, która je dzierży w jego imieniu - jeżeli rzeczy są przechowywane przez osobę trzecią działającą w imieniu przedsiębiorcy składowego, prawo zastawu nadal obowiązuje.
Przedsiębiorca składowy może nimi rozporządzać za pomocą dokumentów - nawet jeśli rzeczy nie są fizycznie w posiadaniu przedsiębiorcy składowego, ale może on nimi rozporządzać na podstawie odpowiednich dokumentów (np. dokumentów składowych), prawo zastawu jest utrzymane.

Znaczenie praktyczne

Prawo zastawu na rzeczach oddanych na skład jest istotnym narzędziem zabezpieczającym interesy przedsiębiorcy składowego. Umożliwia ono przedsiębiorcy dochodzenie swoich roszczeń w sposób bardziej efektywny, gdyż w przypadku niewywiązania się składającego z obowiązków płatniczych, przedsiębiorca składowy może zaspokoić swoje roszczenia z wartości rzeczy oddanych na skład.

Podsumowanie

Art. 859³ Kodeksu cywilnego wprowadza istotne zabezpieczenie dla przedsiębiorców składowych, umożliwiając im dochodzenie swoich roszczeń poprzez prawo zastawu na rzeczach oddanych na skład. Przepis ten chroni interesy przedsiębiorcy, zapewniając mu możliwość zaspokojenia swoich roszczeń w przypadku niewywiązania się składającego z obowiązków wynikających z umowy składu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przedsiębiorca składowyzabezpieczenie roszczeń

należności uboczne

zwrot wydatków

opłaty celne

zwrot zaliczek

umowa składu

ustawowe prawo zastawu

oddanie rzeczy

osoba dzierżąca

dokument rozporządzający

Art. 859². kc Art. 859⁴. kc