Art. 642. k.c. Zapłata wynagrodzenia

§ 1. W braku odmiennej umowy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła.

§ 2. Jeżeli dzieło ma być oddawane częściami, a wynagrodzenie zostało obliczone za każdą część z osobna, wynagrodzenie należy się z chwilą spełnienia każdego ze świadczeń częściowych.

Komentarz do Art. 642. kc

Art. 642 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z momentem wymagalności wynagrodzenia za wykonanie dzieła w ramach umowy o dzieło. Przepis ten ma istotne znaczenie zarówno dla przyjmującego zamówienie (wykonawcy), jak i zamawiającego (klienta), ponieważ określa, kiedy wykonawca ma prawo domagać się zapłaty za swoje usługi.

Komentarz do Art. 642 Kodeksu cywilnego:

Zasada ogólna - wynagrodzenie przy oddaniu dzieła:
- Przepis stanowi, że w braku odmiennej umowy, wynagrodzenie za wykonanie dzieła należy się przyjmującemu zamówienie w chwili oddania dzieła. Oznacza to, że domyślnie, jeśli strony nie uzgodniły inaczej, wykonawca ma prawo do wynagrodzenia dopiero po zakończeniu i przekazaniu dzieła zamawiającemu.
- Oddanie dzieła oznacza jego fizyczne przekazanie lub udostępnienie zamawiającemu w sposób umożliwiający mu korzystanie z dzieła zgodnie z jego przeznaczeniem.
Oddanie dzieła częściami:
- Przepis przewiduje również sytuację, w której dzieło ma być oddawane częściami. W takim przypadku, jeżeli wynagrodzenie zostało obliczone za każdą część z osobna, wykonawca ma prawo do wynagrodzenia za każdą część w chwili spełnienia każdego ze świadczeń częściowych.
- Jest to korzystne dla wykonawcy, ponieważ umożliwia mu uzyskiwanie wynagrodzenia etapami, co może być istotne w przypadku długotrwałych projektów, gdzie wykonanie całości dzieła może zająć dużo czasu i wiązać się z dużymi kosztami.
Odmienna umowa:
- Strony umowy o dzieło mają swobodę w kształtowaniu swoich zobowiązań, co oznacza, że mogą ustalić inny moment wymagalności wynagrodzenia niż ten przewidziany w art. 642. Mogą na przykład uzgodnić zaliczki, płatności etapowe niezależnie od oddania części dzieła, czy też płatność z góry.
- Ważne jest, aby takie ustalenia były wyraźnie określone w umowie, aby uniknąć ewentualnych sporów.
Praktyczne znaczenie przepisu:
- Przepis ten chroni interesy zamawiającego, zapewniając, że wynagrodzenie jest płatne dopiero po wykonaniu dzieła zgodnie z umową. Jednocześnie daje wykonawcy pewność, że po spełnieniu swojego zobowiązania ma prawo do wynagrodzenia.
- W przypadku dzieł skomplikowanych lub realizowanych w dłuższym okresie, możliwość ustalenia wynagrodzenia za częściowe wykonanie dzieła może być kluczowa dla płynności finansowej wykonawcy.

Podsumowując, art. 642 Kodeksu cywilnego wprowadza domyślną zasadę, że wynagrodzenie za dzieło należy się w chwili jego oddania, ale jednocześnie daje stronom możliwość elastycznego kształtowania swoich zobowiązań poprzez umowę. Jest to przepis, który równoważy interesy obu stron umowy o dzieło, zapewniając jasność co do momentu wymagalności wynagrodzenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umowa przyjmującego

wynagrodzenie dzieła

oddanie dzieła

świadczenie częściowe

każda część

umowa

wynagrodzenie

dzieło

świadczenie

Art. 641.Art. 643.