Art. 319. k.c. Pożytki rzeczy obciążonej

Jeżeli rzecz obciążona zastawem przynosi pożytki, zastawnik powinien, w braku odmiennej umowy, pobierać je i zaliczać na poczet wierzytelności i związanych z nią roszczeń. Po wygaśnięciu zastawu obowiązany jest złożyć zastawcy rachunek.

Komentarz do Art. 319. kc

Art. 319 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z pobieraniem pożytków z rzeczy obciążonej zastawem przez zastawnika oraz ich zaliczaniem na poczet wierzytelności. Przepis ten ma na celu ochronę interesów zarówno zastawnika, jak i zastawcy, zapewniając transparentność i uczciwość w rozliczeniach.

Pobieranie pożytków przez zastawnika:
- Zgodnie z art. 319, jeżeli rzecz obciążona zastawem przynosi pożytki (np. dochody z wynajmu nieruchomości, odsetki od papierów wartościowych), zastawnik ma prawo je pobierać. Jest to domyślne uprawnienie zastawnika, chyba że strony umówiły się inaczej.
- Pobieranie pożytków przez zastawnika ma na celu zaspokojenie wierzytelności, którą zabezpiecza zastaw. Dzięki temu zastawnik może szybciej odzyskać należne mu środki, co zwiększa bezpieczeństwo jego pozycji jako wierzyciela.
Zaliczanie pożytków na poczet wierzytelności:
- Pożytki pobrane przez zastawnika powinny być zaliczane na poczet wierzytelności oraz związanych z nią roszczeń. Oznacza to, że wszelkie dochody uzyskane z rzeczy obciążonej zastawem powinny być przeznaczone na spłatę długu, a nie na inne cele.
- W praktyce oznacza to, że zastawnik powinien prowadzić odpowiednią ewidencję pobranych pożytków i regularnie je rozliczać, aby mieć pewność, że są one prawidłowo zaliczane na poczet wierzytelności.
Obowiązek złożenia rachunku po wygaśnięciu zastawu:
- Po wygaśnięciu zastawu, zastawnik ma obowiązek złożyć zastawcy rachunek z pobranych pożytków. Jest to istotne z punktu widzenia transparentności i uczciwości w relacjach między stronami.
- Rachunek ten powinien zawierać szczegółowe informacje na temat pobranych pożytków oraz sposobu ich zaliczenia na poczet wierzytelności. Dzięki temu zastawca ma możliwość weryfikacji, czy zastawnik prawidłowo wywiązał się ze swoich obowiązków.
Brak odmiennej umowy:
- Przepis art. 319 Kodeksu cywilnego ma charakter dyspozytywny, co oznacza, że strony mogą w umowie zastawu ustalić inne zasady dotyczące pobierania pożytków i ich zaliczania na poczet wierzytelności. W przypadku braku takich ustaleń, obowiązują zasady określone w tym artykule.

Podsumowując, art. 319 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizmy mające na celu ochronę interesów obu stron umowy zastawu. Zastawnik ma prawo pobierać pożytki z rzeczy obciążonej zastawem i zaliczać je na poczet wierzytelności, co zwiększa jego bezpieczeństwo jako wierzyciela. Jednocześnie, po wygaśnięciu zastawu, zastawnik jest zobowiązany do złożenia zastawcy rachunku, co zapewnia transparentność i umożliwia kontrolę prawidłowości rozliczeń.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zastawnik pobieranie

rzecz obciążona

pożytek przynoszenie

wierzytelność zaliczanie

zastawca obowiązek

zastaw wygaśnięcie

rachunek złożenie

Art. 318.Art. 320.