Art. 273. k.c. Skutki wygaśnięcia użytkowania przez r.s.p.

Jeżeli użytkowanie gruntu Skarbu Państwa przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną wygasło, budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane i stanowiące własność spółdzielni stają się własnością Skarbu Państwa. Spółdzielnia może żądać zapłaty wartości tych budynków i urządzeń w chwili wygaśnięcia użytkowania, chyba że zostały wzniesione wbrew społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu.

Komentarz do Art. 273. kc

Art. 273 Kodeksu cywilnego reguluje sytuację prawną budynków i innych urządzeń trwale związanych z gruntem, które należą do rolniczej spółdzielni produkcyjnej, w przypadku wygaśnięcia użytkowania gruntu Skarbu Państwa przez tę spółdzielnię. Przepis ten ma na celu uregulowanie kwestii własności oraz ewentualnych roszczeń finansowych związanych z taką sytuacją.

Analiza przepisu:

Wygaśnięcie użytkowania:
- Przepis dotyczy sytuacji, w której użytkowanie gruntu Skarbu Państwa przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną wygasa. Wygaśnięcie użytkowania może nastąpić z różnych przyczyn, takich jak upływ czasu, na który użytkowanie zostało ustanowione, rozwiązanie umowy użytkowania, czy też inne okoliczności przewidziane prawem.
Przejście własności na Skarb Państwa:
- W momencie wygaśnięcia użytkowania, budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem, które stanowią własność spółdzielni, stają się własnością Skarbu Państwa. Jest to automatyczne przejście własności, które nie wymaga dodatkowych czynności prawnych.
Roszczenie spółdzielni o zapłatę:
- Spółdzielnia ma prawo żądać zapłaty wartości budynków i urządzeń w chwili wygaśnięcia użytkowania. Wartość ta powinna być ustalona na moment wygaśnięcia użytkowania, co oznacza, że spółdzielnia może domagać się rekompensaty za utratę własności.
Wyjątek od prawa do zapłaty:
- Spółdzielnia nie może żądać zapłaty, jeżeli budynki i urządzenia zostały wzniesione wbrew społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu. Oznacza to, że jeżeli budynki lub urządzenia zostały postawione w sposób niezgodny z przeznaczeniem gruntu określonym przez prawo lub umowę, spółdzielnia traci prawo do rekompensaty.

Komentarz:

Art. 273 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm ochrony interesów Skarbu Państwa w sytuacji wygaśnięcia użytkowania gruntu przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną. Przepis ten zapewnia, że budynki i urządzenia trwale związane z gruntem, które były własnością spółdzielni, stają się własnością Skarbu Państwa, co zapobiega sytuacjom, w których grunt Skarbu Państwa pozostawałby z obiektami należącymi do podmiotu prywatnego.

Jednocześnie przepis ten chroni interesy spółdzielni, umożliwiając jej żądanie zapłaty wartości budynków i urządzeń w momencie wygaśnięcia użytkowania. Jest to istotne z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej, ponieważ spółdzielnia, która zainwestowała w budowę na gruncie Skarbu Państwa, ma prawo do rekompensaty za utratę tych inwestycji.

Wyjątek dotyczący budynków i urządzeń wzniesionych wbrew społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu gruntu ma na celu zapobieganie nadużyciom i niezgodnemu z prawem wykorzystaniu gruntów Skarbu Państwa. W ten sposób przepis ten promuje zgodne z prawem i przeznaczeniem wykorzystanie gruntów publicznych.

Podsumowując, art. 273 Kodeksu cywilnego stanowi wyważone rozwiązanie, które chroni zarówno interesy Skarbu Państwa, jak i rolniczych spółdzielni produkcyjnych, zapewniając jednocześnie zgodność z zasadami społeczno-gospodarczymi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

użytkowanie gruntuSkarb Państwa

rolnicza spółdzielnia produkcyjna

spółdzielnia produkcyjna